BÀI 1 — DRHOUSES VÀ THAM VỌNG BIẾN MỖI NGÔI NHÀ VIỆT THÀNH KHÔNG GIAN SỐNG XANH
Khi ngôi nhà không chỉ để ở, mà còn có thể tạo ra giá trị cho gia đình và cộng đồng
Tác giả: Henryle – Lê Đình Hải
Trong nhiều thập kỷ, ngôi nhà Việt chủ yếu được nhìn nhận như một nơi để ở, nghỉ ngơi và tích lũy tài sản. Một căn nhà đẹp là căn nhà có kiến trúc tốt, tiện nghi, vị trí thuận lợi và phù hợp với nhu cầu của gia đình.
Nhưng khi đô thị ngày càng phát triển, tài nguyên ngày càng được quan tâm và công nghệ ngày càng thay đổi cách con người làm việc, sản xuất và tiêu dùng, một câu hỏi mới bắt đầu xuất hiện:
Liệu ngôi nhà có thể làm được nhiều hơn việc đơn thuần là nơi để ở?
Đó chính là câu hỏi nằm ở trung tâm tham vọng của DRHOUSES.
Thay vì chỉ nhìn một căn nhà như một công trình bất động sản, DRHOUSES hướng tới cách tiếp cận rộng hơn: biến ngôi nhà thành một không gian sống xanh, một hệ sinh thái sử dụng tài nguyên hiệu quả và, trong những mô hình phù hợp, có thể trở thành nền tảng tạo thêm giá trị kinh tế cho gia đình.
Đây là một tầm nhìn lớn.
Nhưng điều đặc biệt là tầm nhìn ấy có thể bắt đầu từ những thứ rất gần gũi: một mái nhà, một ban công, một sân thượng, một khoảng sân, một căn phòng trống và chính những kỹ năng của mỗi gia đình.
TỪ “NGÔI NHÀ ĐỂ Ở” ĐẾN “NGÔI NHÀ ĐỂ SỐNG”
Theo Henryle – Lê Đình Hải, giá trị của một ngôi nhà không nên chỉ được đo bằng số mét vuông xây dựng.
Một căn nhà 100m² không nhất thiết có giá trị sử dụng gấp đôi một căn nhà 50m² nếu phần lớn diện tích bị bỏ trống hoặc không được tổ chức hợp lý.
Ngược lại, một căn nhà có diện tích vừa phải nhưng được thiết kế thông minh có thể đồng thời đáp ứng nhiều nhu cầu:
Ở – nghỉ ngơi – làm việc – trồng cây – sản xuất – sáng tạo – kết nối – kinh doanh.
Đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy thiết kế.
Ngôi nhà không còn được thiết kế cho một chức năng duy nhất.
Nó trở thành một không gian đa chức năng, có khả năng thay đổi theo thời gian và nhu cầu của gia đình.
Buổi sáng, một góc nhà có thể là nơi làm việc.
Buổi chiều, không gian đó có thể trở thành nơi chăm sóc cây.
Buổi tối, nó trở lại thành khu vực sinh hoạt.
Sân thượng có thể vừa là khu vườn vừa là không gian thư giãn.
Ban công có thể vừa tạo mảng xanh vừa cung cấp một phần cây gia vị cho căn bếp.
Một căn phòng ít sử dụng có thể được cải tạo thành văn phòng, studio hoặc không gian kinh doanh phù hợp.
Mỗi không gian được sử dụng nhiều hơn đồng nghĩa với việc giá trị sử dụng của ngôi nhà được nâng lên.
NHÀ XANH KHÔNG CHỈ LÀ MỘT NGÔI NHÀ CÓ NHIỀU CÂY
Một trong những điểm DRHOUSES muốn nhấn mạnh là khái niệm “nhà xanh” không nên bị thu hẹp thành việc trồng thật nhiều cây.
Một ngôi nhà xanh cần được nhìn như một hệ thống.
Trong hệ thống đó có:
Không gian xanh.
Ánh sáng tự nhiên.
Thông gió.
Nước.
Năng lượng.
Vật liệu.
Thực phẩm.
Chất thải.
Con người.
Công nghệ.
Và nếu có hoạt động kinh doanh, còn có:
Sản phẩm – dịch vụ – khách hàng – doanh thu – chi phí – vận hành.
Khi những thành phần này được thiết kế và kết nối hợp lý, ngôi nhà có thể trở thành một hệ sinh thái nhỏ.
Đó là lý do DRHOUSES hướng đến một câu chuyện lớn hơn việc xây dựng.
Đó là kiến tạo hệ sinh thái sống.
NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN BƯỚC VÀO NGÔI NHÀ
Trong tầm nhìn của DRHOUSES, nông nghiệp tuần hoàn là một trong những thành phần quan trọng.
Ở quy mô gia đình, nông nghiệp tuần hoàn có thể bắt đầu từ một khu vườn nhỏ.
Gia đình trồng những loại cây phù hợp.
Cây tạo ra thực phẩm.
Thực phẩm được sử dụng.
Một phần phụ phẩm hữu cơ có thể được phân loại và xử lý bằng phương pháp phù hợp.
Nguồn tài nguyên sau xử lý có thể quay trở lại hệ thống nếu bảo đảm yêu cầu an toàn.
Cây tiếp tục phát triển.
Chu trình được lặp lại.
Từ đó hình thành một tư duy:
Không chỉ sản xuất rồi bỏ đi, mà tìm cách tạo ra những vòng tuần hoàn phù hợp.
Tất nhiên, không phải mọi loại chất thải đều có thể hoặc nên tái sử dụng. Những dòng chất thải khác nhau cần được phân loại, xử lý theo đúng yêu cầu.
Điều quan trọng nằm ở cách tư duy.
Thay vì xem mọi thứ sau khi sử dụng là “rác”, chúng ta đặt câu hỏi:
Thứ này còn có thể tạo ra giá trị gì trong một vòng đời khác?
KINH TẾ TUẦN HOÀN BẮT ĐẦU TỪ CÁCH THIẾT KẾ
Một ngôi nhà được thiết kế theo tư duy kinh tế tuần hoàn sẽ không chỉ quan tâm đến ngày hoàn thành công trình.
Nó quan tâm đến toàn bộ vòng đời của ngôi nhà.
Vật liệu sử dụng trong bao lâu?
Có thể sửa chữa không?
Có thể thay thế từng phần không?
Không gian có thể thay đổi công năng không?
Nội thất có thể tái sử dụng không?
Nước được quản lý thế nào?
Năng lượng được sử dụng ra sao?
Chất thải được phân loại thế nào?
Đây là những câu hỏi tưởng như rất nhỏ nhưng có thể tạo ra khác biệt lớn trong quá trình vận hành lâu dài.
Henryle – Lê Đình Hải cho rằng:
“Thiết kế tốt không chỉ tạo ra một căn nhà đẹp. Thiết kế tốt phải giúp căn nhà tiếp tục tạo ra giá trị trong suốt vòng đời của nó.”
Tư duy này mở ra một hướng tiếp cận mới cho cải tạo nhà ở.
Thay vì phá bỏ mọi thứ để xây mới, có thể xem xét giữ lại những gì còn tốt, sửa chữa những gì cần thiết và tái thiết kế những phần chưa hiệu quả.
Đó cũng là một cách giảm lãng phí tài nguyên.
MỖI MÉT VUÔNG CÓ THỂ LÀ MỘT “ĐIỂM GIÁ TRỊ”
Một trong những triết lý đáng chú ý trong tầm nhìn DRHOUSES là:
Không chỉ hỏi căn nhà rộng bao nhiêu, mà hỏi căn nhà tạo ra bao nhiêu giá trị.
Một mét vuông có thể tạo ra giá trị môi trường.
Một mét vuông có thể tạo ra giá trị sử dụng.
Một mét vuông có thể tạo ra giá trị thực phẩm.
Một mét vuông có thể tạo ra giá trị sáng tạo.
Một mét vuông có thể phục vụ công việc.
Trong những trường hợp phù hợp, một mét vuông có thể tham gia vào hoạt động kinh doanh.
Đây không phải là lời kêu gọi biến mọi không gian thành nơi kiếm tiền.
Ngược lại, chất lượng sống phải là ưu tiên.
Kinh tế chỉ là một trong những lớp giá trị có thể được bổ sung.
Một ngôi nhà thành công là ngôi nhà mà gia đình vẫn cảm thấy thoải mái, riêng tư và an toàn trong khi không gian được sử dụng hiệu quả hơn.
TỪ NGÔI NHÀ ĐẾN “KINH TẾ TẠI GIA”
Một trong những hướng đi mà DRHOUSES đặc biệt quan tâm là kinh tế tại gia.
Không phải gia đình nào cũng cần mở cửa hàng.
Không phải căn nhà nào cũng phù hợp để kinh doanh.
Nhưng ngày nay, công nghệ đã tạo ra nhiều hình thức làm việc và kinh doanh không cần một mặt bằng truyền thống.
Một căn phòng có thể trở thành studio.
Một góc nhà có thể trở thành văn phòng.
Một khu vườn có thể cung cấp sản phẩm quy mô nhỏ.
Một người có chuyên môn có thể cung cấp dịch vụ trực tuyến.
Một gia đình có sản phẩm địa phương có thể tiếp cận khách hàng thông qua nền tảng số.
Một người yêu cây có thể kinh doanh cây giống.
Một người có kỹ năng thủ công có thể tạo sản phẩm từ chính không gian tại gia.
Như vậy, ngôi nhà trở thành nền tảng, còn mô hình kinh doanh phụ thuộc vào kỹ năng, thị trường và điều kiện thực tế của từng gia đình.
“THU NHẬP HÀNG NGÀY” CẦN ĐƯỢC HIỂU NHƯ THẾ NÀO?
Cụm từ “tạo thu nhập hàng ngày từ chính ngôi nhà” là một phần trong tham vọng truyền thông của mô hình DRHOUSES.
Nhưng về bản chất, đây nên được hiểu là khả năng tạo ra các dòng doanh thu thường xuyên, chứ không phải lời hứa rằng bất kỳ căn nhà nào cũng chắc chắn tạo ra một khoản tiền cố định mỗi ngày.
Doanh thu thực tế phụ thuộc vào:
Vị trí.
Diện tích.
Vốn đầu tư.
Mô hình kinh doanh.
Khách hàng.
Pháp lý.
Chi phí vận hành.
Kỹ năng của chủ nhà.
Khả năng quản lý.
Một mô hình tốt phải được tính toán bằng dữ liệu thực tế.
Ví dụ:
Chi phí đầu tư → chi phí vận hành → sản lượng → giá bán → doanh thu → lợi nhuận → thời gian hoàn vốn.
Đây là cách tiếp cận mà DRHOUSES cần hướng tới nếu muốn biến tầm nhìn thành những mô hình có khả năng nhân rộng.
CÔNG NGHỆ LÀ “BỘ NÃO” CỦA NGÔI NHÀ TƯƠNG LAI
Khi ngôi nhà có nhiều chức năng hơn, việc quản lý cũng trở nên phức tạp hơn.
Đó là lúc công nghệ xuất hiện.
Các thiết bị thông minh có thể hỗ trợ quản lý năng lượng.
Cảm biến có thể hỗ trợ theo dõi một số điều kiện môi trường.
Hệ thống tự động hóa có thể hỗ trợ tưới cây.
Phần mềm có thể quản lý sản lượng.
Nền tảng số có thể quản lý đơn hàng.
Dữ liệu có thể giúp chủ nhà biết mô hình nào đang hoạt động hiệu quả.
Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu và đưa ra những gợi ý phù hợp.
Từ đó, DRHOUSES có thể hướng tới một ý tưởng:
“Hệ điều hành cho ngôi nhà tạo giá trị.”
Ngôi nhà không chỉ có điện, nước và internet.
Nó có thể có dữ liệu về chính cách nó đang vận hành.
TỪ MỘT NGÔI NHÀ ĐẾN MỘT MẠNG LƯỚI
Nếu chỉ một gia đình áp dụng mô hình xanh, tác động có thể còn hạn chế.
Nhưng hãy tưởng tượng:
100 ngôi nhà xanh.
Sau đó:
1.000 ngôi nhà.
Rồi:
10.000 ngôi nhà.
Mỗi ngôi nhà có thể có một vai trò.
Nhà trồng cây.
Nhà sản xuất sản phẩm.
Nhà cung cấp dịch vụ.
Nhà làm studio.
Nhà cung cấp cây giống.
Nhà làm điểm kết nối.
Nhà cung cấp giải pháp công nghệ.
Khi được kết nối qua nền tảng số, những ngôi nhà riêng lẻ có thể trở thành các điểm nút của một mạng lưới kinh tế cộng đồng.
Đây mới là tầm nhìn dài hạn.
Không phải biến từng ngôi nhà thành một doanh nghiệp khổng lồ.
Mà là tạo ra một mạng lưới trong đó mỗi gia đình có thể tham gia ở mức độ phù hợp với mình.
DRHOUSES: TỪ XÂY NHÀ ĐẾN KIẾN TẠO HỆ SINH THÁI
Trong mô hình truyền thống, công việc có thể kết thúc khi công trình bàn giao.
Nhưng với tư duy hệ sinh thái, bàn giao công trình mới chỉ là bước đầu.
Một quy trình DRHOUSES có thể được hình dung:
1. KHẢO SÁT
Đánh giá hiện trạng ngôi nhà, nhu cầu gia đình và nguồn lực sẵn có.
2. THIẾT KẾ
Thiết kế không gian sống, không gian xanh và các khu vực tạo giá trị phù hợp.
3. CẢI TẠO – THI CÔNG
Ưu tiên an toàn, hiệu quả, bền vững và khả năng bảo trì.
4. TÍCH HỢP CÔNG NGHỆ
Ứng dụng những giải pháp phù hợp với nhu cầu và ngân sách.
5. VẬN HÀNH
Theo dõi tài nguyên, chi phí, sản lượng và hiệu quả.
6. TỐI ƯU
Điều chỉnh mô hình dựa trên dữ liệu thực tế.
Đây là quá trình liên tục.
Bởi một ngôi nhà tốt không phải là ngôi nhà không bao giờ thay đổi.
Một ngôi nhà tốt là ngôi nhà có khả năng thích nghi với sự thay đổi của gia đình và xã hội.
CON NGƯỜI VẪN LÀ TRUNG TÂM
Dù công nghệ phát triển đến đâu, DRHOUSES cần giữ một nguyên tắc:
Ngôi nhà phải phục vụ con người, không phải con người phục vụ ngôi nhà.
Nếu một khu vườn khiến gia đình phải dành quá nhiều thời gian chăm sóc, mô hình cần được điều chỉnh.
Nếu một hệ thống công nghệ quá phức tạp, cần đơn giản hóa.
Nếu một mô hình kinh doanh phá vỡ sự riêng tư của gia đình, cần cân nhắc lại.
Nếu một giải pháp xanh có chi phí vượt quá khả năng tài chính, cần tìm phương án khác.
Sự bền vững không chỉ nằm ở môi trường.
Nó còn phải bền vững về kinh tế và bền vững về cuộc sống.
HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI VÀ MỘT TRIẾT LÝ MỚI VỀ NGÔI NHÀ
Với Henryle – Lê Đình Hải, câu chuyện DRHOUSES cuối cùng không phải là câu chuyện về bê tông, cây xanh hay công nghệ.
Đó là câu chuyện về cách con người nhìn nhận tài sản của chính mình.
Một ngôi nhà có thể là nơi tiêu dùng.
Nhưng cũng có thể trở thành nơi sản xuất.
Một mái nhà có thể là khoảng trống.
Nhưng cũng có thể trở thành vườn.
Một căn phòng có thể bị bỏ không.
Nhưng cũng có thể trở thành không gian sáng tạo.
Một phụ phẩm có thể trở thành chất thải.
Nhưng trong điều kiện phù hợp, nó có thể trở thành đầu vào cho một chu trình khác.
Một gia đình có thể chỉ là người tiêu dùng.
Nhưng với công nghệ và kỹ năng phù hợp, gia đình cũng có thể trở thành một mắt xích của nền kinh tế địa phương.
Đó chính là sự thay đổi về tư duy.
GIẤC MƠ HÀNG TRIỆU NGÔI NHÀ XANH
Tham vọng lớn nhất của DRHOUSES không nằm ở việc tạo ra một vài mô hình mẫu.
Tham vọng là khả năng nhân rộng tư duy.
Từ một căn nhà.
Đến mười căn nhà.
Từ một khu phố.
Đến một cộng đồng.
Từ một thành phố.
Đến nhiều địa phương.
Và xa hơn là một mạng lưới những ngôi nhà Việt cùng tham gia vào nền kinh tế xanh và tuần hoàn.
Mỗi ngôi nhà có điều kiện khác nhau.
Mỗi gia đình có khả năng khác nhau.
Vì vậy, không có một công thức duy nhất.
Nhưng có thể có một triết lý chung:
Sử dụng không gian thông minh hơn.
Sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Giảm lãng phí.
Tăng không gian xanh.
Kết nối công nghệ với cuộc sống.
Và tìm kiếm những cách phù hợp để ngôi nhà tạo thêm giá trị.
KẾT: MỖI NGÔI NHÀ LÀ MỘT HẠT GIỐNG
Một cuộc thay đổi lớn đôi khi không bắt đầu từ một dự án khổng lồ.
Nó bắt đầu từ một gia đình.
Một mái nhà.
Một khu vườn.
Một quyết định cải tạo.
Một ý tưởng kinh doanh.
Một thói quen phân loại rác.
Một hệ thống tiết kiệm nước.
Một căn phòng được sử dụng hiệu quả hơn.
Từ những thay đổi nhỏ đó, một hệ sinh thái lớn hơn có thể hình thành.
Đó là lý do Henryle – Lê Đình Hải nhìn DRHOUSES không chỉ như một thương hiệu nhà ở, mà như một tầm nhìn về ngôi nhà của tương lai.
Một ngôi nhà xanh hơn.
Một ngôi nhà thông minh hơn.
Một ngôi nhà sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Một ngôi nhà có khả năng thích nghi tốt hơn.
Và trong những mô hình phù hợp, một ngôi nhà có thể trở thành nền tảng tạo thêm giá trị kinh tế cho chính gia đình đang sống trong đó.
DRHOUSES
MỖI NGÔI NHÀ – MỘT HỆ SINH THÁI.
MỖI MÉT VUÔNG – MỘT GIÁ TRỊ.
MỖI GIA ĐÌNH – MỘT HẠT NHÂN CỦA CUỘC SỐNG XANH.
MỖI NGÀY – MỘT CƠ HỘI TẠO RA GIÁ TRỊ MỚI.
Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
“Ngôi nhà không chỉ là nơi chúng ta trở về. Ngôi nhà có thể là nơi chúng ta sống xanh hơn, sáng tạo hơn và cùng nhau tạo ra những giá trị mới cho tương lai.”