BÀI 4 — DRHOUSES: NGÔI NHÀ TƯƠNG LAI KHÔNG CHỈ ĐỂ Ở

Khi không gian sống trở thành nơi sống xanh, làm việc, sáng tạo và tạo thêm giá trị kinh tế

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

Có một thời, người Việt xây nhà chủ yếu để có một nơi ổn định cho gia đình sinh sống. Một căn nhà tốt thường được đánh giá bằng diện tích, số phòng, vị trí, vật liệu và mức độ tiện nghi.

Nhưng xã hội đang thay đổi.

Cách con người làm việc thay đổi. Công nghệ thay đổi. Mô hình kinh doanh thay đổi. Nhu cầu về môi trường sống xanh thay đổi. Và đặc biệt, cách mỗi gia đình sử dụng tài sản của mình cũng đang đứng trước những cơ hội mới.

Từ những thay đổi đó, Henryle – Lê Đình Hải đặt ra một câu hỏi:

Nếu ngôi nhà được thiết kế ngay từ đầu để vừa phục vụ cuộc sống, vừa tối ưu tài nguyên, vừa có khả năng tạo thêm giá trị thì sao?

Đây là một trong những tư tưởng cốt lõi trong tầm nhìn phát triển của DRHOUSES.

Không chỉ xây dựng một căn nhà.

Không chỉ tạo ra một không gian đẹp.

Mà hướng tới một hệ sinh thái sống có khả năng thích nghi, vận hành và tạo giá trị trong thời gian dài.

 

1. NGÔI NHÀ CỦA TƯƠNG LAI SẼ KHÔNG CÒN LÀ MỘT KHÔNG GIAN “TĨNH”

Một căn nhà truyền thống thường được chia thành những công năng cố định.

Phòng khách để tiếp khách.

Phòng ngủ để ngủ.

Bếp để nấu ăn.

Phòng làm việc để làm việc.

Sân thượng để phơi đồ hoặc trồng cây.

Nhưng cuộc sống hiện đại không còn vận hành theo những ranh giới cứng như vậy.

Một căn phòng có thể vừa là nơi làm việc vừa là studio.

Một góc phòng có thể trở thành không gian học tập.

Sân thượng có thể vừa là vườn vừa là nơi thư giãn.

Ban công có thể trở thành một khu vườn nhỏ.

Một phòng khách có thể chuyển đổi thành không gian sinh hoạt cộng đồng gia đình.

Tư duy mới không phải là xây thêm thật nhiều diện tích, mà là:

Tăng số lần và số cách mà một không gian có thể được sử dụng.

 

2. HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI VÀ TƯ DUY “NHÀ ĐA GIÁ TRỊ”

Theo tư duy được Henryle – Lê Đình Hải đưa vào chuỗi nội dung DRHOUSES, một ngôi nhà có thể đồng thời mang nhiều lớp giá trị.

Giá trị thứ nhất: NƠI Ở

Đây vẫn là chức năng quan trọng nhất.

Gia đình phải có một không gian an toàn, tiện nghi và phù hợp.

Giá trị thứ hai: KHÔNG GIAN XANH

Cây xanh, ánh sáng, thông gió và các giải pháp phù hợp có thể góp phần nâng cao trải nghiệm sống.

Giá trị thứ ba: KHÔNG GIAN LÀM VIỆC

Nhà có thể trở thành văn phòng cá nhân hoặc không gian làm việc từ xa.

Giá trị thứ tư: KHÔNG GIAN SÁNG TẠO

Một căn phòng có thể trở thành studio, phòng quay, phòng thu hoặc không gian sản xuất nội dung tùy nhu cầu.

Giá trị thứ năm: KHÔNG GIAN SẢN XUẤT NHỎ

Trong điều kiện phù hợp, một phần diện tích có thể phục vụ cây trồng, sản phẩm thủ công hoặc các hoạt động sản xuất quy mô hộ gia đình.

Giá trị thứ sáu: KHÔNG GIAN KINH DOANH

Một số ngôi nhà có thể phù hợp với hoạt động kinh doanh hoặc dịch vụ tại gia, với điều kiện đáp ứng quy định pháp luật.

Từ đó xuất hiện khái niệm:

NGÔI NHÀ ĐA GIÁ TRỊ.

 

3. KHÔNG GIAN SỐNG PHẢI ĐƯỢC ĐẶT Ở TRUNG TÂM

Khi nói về kinh tế tại gia, một rủi ro dễ xảy ra là biến ngôi nhà thành một nơi kinh doanh và quên mất chức năng quan trọng nhất: để sống.

Henryle – Lê Đình Hải cho rằng thứ tự phải được cân bằng:

Con người → chất lượng sống → an toàn → môi trường → hiệu quả → kinh tế.

Không nên đảo ngược.

Một mô hình tạo doanh thu nhưng khiến gia đình mất sự riêng tư không phải là mô hình lý tưởng.

Một khu vườn quá lớn khiến chủ nhà mất nhiều thời gian chăm sóc cũng cần được điều chỉnh.

Một hệ thống công nghệ phức tạp nhưng không mang lại hiệu quả thực tế cũng không cần thiết.

Một căn phòng kinh doanh gây ảnh hưởng đến sinh hoạt gia đình có thể không phù hợp.

Vì vậy, DRHOUSES hướng tới triết lý:

Kinh tế phải được thiết kế để phục vụ cuộc sống, chứ không phải cuộc sống bị hy sinh cho kinh tế.

 

4. NHÀ XANH LÀ MỘT HỆ THỐNG

Một ngôi nhà xanh không chỉ có màu xanh.

Nó cần được nhìn dưới góc độ vận hành.

ÁNH SÁNG

Tận dụng ánh sáng tự nhiên hợp lý có thể góp phần giảm nhu cầu chiếu sáng nhân tạo vào một số thời điểm.

GIÓ

Thiết kế thông gió phù hợp có thể cải thiện sự thoải mái trong nhà.

NƯỚC

Quản lý nước hiệu quả giúp hạn chế lãng phí.

NĂNG LƯỢNG

Thiết bị hiệu suất cao và giải pháp năng lượng phù hợp có thể hỗ trợ giảm chi phí vận hành.

CÂY XANH

Cây xanh tạo cảnh quan và trải nghiệm gần thiên nhiên.

VẬT LIỆU

Lựa chọn vật liệu phù hợp với vòng đời sử dụng giúp hướng tới sự bền vững hơn.

Tất cả những yếu tố này cần được thiết kế như một hệ thống liên kết.

 

5. TỪ “NHÀ THÔNG MINH” ĐẾN “NHÀ BIẾT TẠO GIÁ TRỊ”

Khái niệm Smart Home thường được hiểu là điều khiển đèn, điều hòa, rèm cửa hoặc thiết bị bằng điện thoại.

DRHOUSES có thể mở rộng khái niệm này.

Một ngôi nhà thông minh hơn không chỉ biết:

Bật đèn.

Tắt điều hòa.

Mở cửa.

Nó còn có thể hỗ trợ chủ nhà hiểu:

Đang tiêu thụ bao nhiêu điện?

Đang sử dụng bao nhiêu nước?

Khu vực nào đang lãng phí?

Vườn cần chăm sóc thế nào?

Sản lượng là bao nhiêu?

Chi phí vận hành bao nhiêu?

Nếu dữ liệu được kết nối, ngôi nhà có thể trở thành một hệ thống có khả năng quan sát – phân tích – tối ưu.

Đây là bước chuyển từ:

Smart Home

sang:

Smart Living – Smart Economy.

 

6. MỘT CĂN PHÒNG CÓ THỂ TRỞ THÀNH MỘT “TÀI SẢN KỸ NĂNG”

Không phải mọi giá trị đều đến từ cây trồng hay sản phẩm vật chất.

Trong nền kinh tế số, kỹ năng của con người cũng là một loại tài sản.

Một người biết thiết kế có thể làm việc tại nhà.

Một người biết quay phim có thể xây dựng studio.

Một người giỏi giảng dạy có thể tạo nội dung giáo dục.

Một người làm tư vấn có thể làm việc trực tuyến.

Một người có kỹ năng thủ công có thể tạo sản phẩm.

Một người có kiến thức về cây xanh có thể cung cấp dịch vụ chăm sóc hoặc tư vấn.

Như vậy, căn nhà trở thành hạ tầng để kỹ năng của con người được chuyển hóa thành giá trị.

Đây là một góc nhìn rất quan trọng.

Bởi tài sản lớn nhất của một ngôi nhà không chỉ là bê tông.

Đó còn là con người đang sống bên trong nó.

 

7. NGÔI NHÀ VÀ KINH TẾ TUẦN HOÀN

Một ngôi nhà tồn tại trong nhiều thập kỷ.

Trong khoảng thời gian đó, hàng trăm quyết định được đưa ra:

Mua gì?

Sửa gì?

Thay gì?

Bỏ gì?

Tái sử dụng gì?

Nếu mọi thứ đều theo mô hình:

Mua → dùng → bỏ

thì lượng tài nguyên tiêu thụ sẽ rất lớn.

Tư duy kinh tế tuần hoàn đưa ra một hướng khác:

Mua có chọn lọc → sử dụng lâu hơn → bảo trì → sửa chữa → tái sử dụng → tái chế hoặc xử lý phù hợp.

Trong quá trình cải tạo nhà, nguyên tắc này càng có ý nghĩa.

Một số vật liệu có thể giữ lại.

Một số nội thất có thể sửa.

Một số cấu kiện có thể tái sử dụng nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Không phải lúc nào “mới hoàn toàn” cũng đồng nghĩa với “tốt hơn”.

Đôi khi:

Giữ lại đúng thứ cần giữ cũng là một hình thức đổi mới.

 

8. NGÔI NHÀ CÓ THỂ THAM GIA VÀO NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN

Một khu vườn nhỏ có thể là điểm khởi đầu.

Cây trồng.

Đất hoặc giá thể.

Nước.

Ánh sáng.

Phụ phẩm hữu cơ.

Thực phẩm.

Những thành phần này có thể được tổ chức thành các chu trình phù hợp.

Ví dụ:

Trồng → thu hoạch → sử dụng → phân loại phụ phẩm → xử lý phù hợp → đưa một phần trở lại hệ thống.

Mục tiêu không phải là biến ngôi nhà thành trang trại.

Mục tiêu là giúp gia đình hiểu và tận dụng tốt hơn những vòng tuần hoàn tài nguyên có thể thực hiện an toàn tại quy mô hộ gia đình.

 

9. “NHÀ TẠO THU NHẬP” CẦN MỘT MÔ HÌNH KINH DOANH THẬT

Một trong những thông điệp được DRHOUSES theo đuổi là hướng tới khả năng để ngôi nhà tạo thêm thu nhập.

Nhưng Henryle – Lê Đình Hải nhấn mạnh một nguyên tắc:

Không có doanh thu nếu không có giá trị thật cho khách hàng.

Một sản phẩm phải có người mua.

Một dịch vụ phải giải quyết vấn đề.

Một không gian phải có nhu cầu.

Một mô hình phải có dòng tiền.

Một doanh thu tốt chưa chắc là lợi nhuận tốt.

Vì vậy, mỗi mô hình cần được tính toán:

Vốn đầu tư.

Chi phí vận hành.

Doanh thu.

Lợi nhuận.

Thời gian hoàn vốn.

Rủi ro.

Khả năng mở rộng.

Đây là cách biến một ý tưởng thành một mô hình kinh doanh thực tế.

 

10. TỪ “THU NHẬP HÀNG NGÀY” ĐẾN “DÒNG GIÁ TRỊ LIÊN TỤC”

Thay vì chỉ tập trung vào việc tạo ra một khoản tiền cố định mỗi ngày, DRHOUSES có thể hướng tới khái niệm rộng hơn:

Dòng giá trị liên tục.

Một ngôi nhà có thể tạo giá trị theo nhiều thời điểm.

Buổi sáng: phục vụ công việc.

Ban ngày: sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.

Chiều: chăm sóc khu vườn.

Tối: phục vụ gia đình.

Cuối tuần: có thể trở thành không gian trải nghiệm hoặc hoạt động cộng đồng phù hợp.

Như vậy, cùng một tài sản có thể tạo ra nhiều giá trị trong những khoảng thời gian khác nhau.

Đây là kinh tế sử dụng tài sản hiệu quả, không phải lời hứa về thu nhập cố định.

 

11. DRHOUSES VÀ MÔ HÌNH “THIẾT KẾ THEO DÒNG GIÁ TRỊ”

Một căn nhà thông thường có bản vẽ mặt bằng.

Một ngôi nhà theo tư duy DRHOUSES có thể được nhìn thêm bằng một bản đồ dòng giá trị.

Ví dụ:

Dòng 1:

Mặt trời → ánh sáng → không gian sống

Dòng 2:

Nước → sử dụng → quản lý → tái sử dụng phù hợp

Dòng 3:

Không gian → cây trồng → sản phẩm → gia đình/thị trường

Dòng 4:

Phòng → kỹ năng → dịch vụ → khách hàng

Dòng 5:

Sản phẩm → nền tảng số → khách hàng → doanh thu

Dòng 6:

Phụ phẩm → xử lý → tài nguyên thứ cấp → chu trình mới

Khi những dòng này được thiết kế hợp lý, căn nhà trở thành một hệ thống đa dòng giá trị.

 

12. MỖI NGÔI NHÀ KHÔNG CẦN GIỐNG NHAU

Một căn nhà nhỏ trong đô thị có thể chỉ cần:

Ban công xanh + góc làm việc + hệ thống tiết kiệm nước.

Một nhà phố nhiều tầng có thể phát triển:

Sân thượng xanh + studio + không gian làm việc.

Một căn nhà có sân vườn có thể phát triển:

Vườn + khu vực sản xuất nhỏ + không gian trải nghiệm.

Một gia đình có kỹ năng công nghệ có thể tập trung vào:

Không gian làm việc + studio + kinh doanh số.

Một gia đình yêu nông nghiệp có thể tập trung vào:

Khu vườn + cây giống + sản phẩm nông nghiệp phù hợp.

Vì vậy:

Mỗi ngôi nhà cần một chiến lược riêng.

Đây cũng là lý do tư vấn và khảo sát phải đi trước thiết kế.

 

13. CẢI TẠO NHÀ CŨ CÓ THỂ LÀ CÁNH CỬA ĐẾN MÔ HÌNH MỚI

Một căn nhà cũ không nhất thiết phải bị xem là tài sản lỗi thời.

Nó có thể là nền tảng cho một vòng đời mới.

DRHOUSES có thể bắt đầu bằng việc:

Khảo sát hiện trạng.

Đánh giá kết cấu.

Đánh giá hệ thống điện nước.

Đánh giá chống thấm.

Đánh giá thông gió và ánh sáng.

Xác định không gian ít sử dụng.

Sau đó mới thiết kế phương án cải tạo.

Một căn phòng có thể đổi công năng.

Một sân thượng có thể được tổ chức lại.

Một khu vực bỏ trống có thể trở thành không gian xanh.

Một hệ thống cũ có thể được nâng cấp.

Từ đó, giá trị mới được tạo ra từ tài sản hiện hữu.

 

14. NGÔI NHÀ TƯƠNG LAI SẼ KẾT NỐI VỚI CỘNG ĐỒNG

Một ngôi nhà không tồn tại độc lập.

Nó nằm trong một khu phố.

Khu phố nằm trong một cộng đồng.

Cộng đồng nằm trong một thành phố.

Nếu nhiều ngôi nhà cùng chuyển đổi, tác động có thể lớn hơn rất nhiều.

Nhà này cung cấp cây giống.

Nhà kia cung cấp sản phẩm.

Nhà khác cung cấp dịch vụ.

Những ngôi nhà khác cung cấp công nghệ, nội dung hoặc logistics.

Một nền tảng số có thể kết nối các điểm đó.

Từ đó hình thành:

MẠNG LƯỚI NHỮNG NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ.

 

15. HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI: “NGÔI NHÀ LÀ MỘT HỆ SINH THÁI”

Trong tầm nhìn của tác giả Henryle – Lê Đình Hải, một ngôi nhà tương lai có thể được nhìn qua bảy lớp:

Lớp 1 – Con người: gia đình và nhu cầu sống.

Lớp 2 – Không gian: kiến trúc và công năng.

Lớp 3 – Sinh thái: cây xanh, nước, không khí.

Lớp 4 – Tài nguyên: điện, nước, vật liệu.

Lớp 5 – Sản xuất: thực phẩm, sản phẩm, nội dung.

Lớp 6 – Kinh tế: khách hàng, dịch vụ, doanh thu.

Lớp 7 – Công nghệ: dữ liệu, nền tảng và tự động hóa.

Bảy lớp này có thể tương tác với nhau.

Khi thiết kế tốt, chúng tạo thành một hệ thống.

Khi vận hành tốt, hệ thống tạo ra giá trị.

 

16. TỪ MỘT NGÔI NHÀ ĐẾN HÀNG TRIỆU NGÔI NHÀ

Tầm nhìn DRHOUSES không dừng lại ở một căn nhà mẫu.

Mục tiêu dài hạn có thể là xây dựng những mô hình có khả năng nhân rộng.

Một căn nhà thử nghiệm.

↓

Một mô hình được đo lường.

↓

Một bộ tiêu chuẩn được hoàn thiện.

↓

Nhiều căn nhà áp dụng.

↓

Một cộng đồng hình thành.

↓

Một mạng lưới phát triển.

Đây là con đường từ ý tưởng đến hệ sinh thái.

Không cần thay đổi tất cả cùng lúc.

Chỉ cần mỗi lần làm một căn nhà tốt hơn.

 

17. MỘT NGÔI NHÀ TỐT KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI ĐẮT NHẤT

Một quan niệm quan trọng trong tư duy DRHOUSES là:

Thông minh không đồng nghĩa với đắt tiền.

Một giải pháp đơn giản nhưng phù hợp có thể hiệu quả hơn một hệ thống công nghệ phức tạp.

Một khu vườn nhỏ có thể phù hợp hơn một hệ thống nông nghiệp quy mô lớn.

Một căn phòng đa năng có thể hiệu quả hơn việc xây thêm phòng mới.

Một giải pháp thông gió tự nhiên tốt có thể đáng giá hơn việc phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị.

Điều quan trọng là:

Phù hợp – hiệu quả – an toàn – dễ vận hành – có khả năng duy trì lâu dài.

 

18. TẦM NHÌN “MỖI NHÀ MỘT HỆ SINH THÁI”

Cuối cùng, câu chuyện DRHOUSES không phải là câu chuyện về một căn nhà thông minh.

Nó là câu chuyện về:

Một cách sống mới.

Một cách sử dụng tài sản mới.

Một cách quản lý tài nguyên mới.

Một cách tiếp cận kinh doanh mới.

Và một cách nhìn mới về đô thị.

Henryle – Lê Đình Hải muốn đặt ngôi nhà vào trung tâm của sự thay đổi đó.

Không phải bằng những lời hứa quá lớn.

Mà bằng từng thiết kế.

Từng công trình.

Từng khu vườn.

Từng mô hình kinh doanh.

Từng gia đình.

Từng cộng đồng.

 

KẾT LUẬN

Ngôi nhà tương lai có thể không chỉ là nơi con người ngủ, ăn và nghỉ ngơi.

Nó có thể là:

Nơi sống.

Nơi làm việc.

Nơi trồng cây.

Nơi tạo thực phẩm.

Nơi sáng tạo.

Nơi cung cấp dịch vụ.

Nơi kinh doanh phù hợp.

Nơi tái sử dụng tài nguyên.

Và là một điểm kết nối trong cộng đồng.

Nhưng để đạt được điều đó, cần một nguyên tắc xuyên suốt:

Không chạy theo việc kiếm tiền bằng mọi giá; hãy thiết kế để tạo ra giá trị thật, trong khi vẫn bảo vệ chất lượng sống.

Đó là nền tảng để DRHOUSES hướng tới một tương lai trong đó mỗi ngôi nhà Việt có thể trở thành một hệ sinh thái riêng, phù hợp với chính gia đình đang sống trong đó.

DRHOUSES

NHÀ KHÔNG CHỈ ĐỂ Ở.

NHÀ ĐỂ SỐNG – ĐỂ XANH – ĐỂ SÁNG TẠO – ĐỂ KẾT NỐI – ĐỂ TẠO GIÁ TRỊ.

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

“Đừng chỉ xây một căn nhà cho hôm nay. Hãy kiến tạo một không gian có khả năng thích nghi và tạo giá trị cho nhiều năm phía trước.”

DRHOUSES — KIẾN TẠO KHÔNG GIAN SỐNG XANH, KIẾN TẠO NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ.