SÁCH TRẮNG BỘ LUẬT VIỆT NAM
45 CHƯƠNG
PHÁP LUẬT — CÔNG DÂN — KINH TẾ — NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN — KHÁT VỌNG VIỆT NAM
Tác giả
HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
Người nghiên cứu, hệ thống hóa, diễn giải và kết nối các nguyên tắc pháp luật với đời sống.
LỜI MỞ ĐẦU
Pháp luật là một trong những nền tảng quan trọng của đời sống quốc gia. Một xã hội phát triển cần có những quy tắc rõ ràng để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo đảm trật tự, thúc đẩy kinh tế và giải quyết tranh chấp.
Cuốn “Sách trắng Bộ luật Việt Nam” được xây dựng như một công trình nghiên cứu và phổ biến kiến thức pháp luật, giúp người đọc có một bản đồ tổng quan để tiếp cận những lĩnh vực pháp luật quan trọng.
Henryle – Lê Đình Hải xuất hiện xuyên suốt cuốn sách với vai trò tác giả, người dẫn chuyện, người đặt câu hỏi và người kết nối những quy định pháp luật với các tình huống thực tế trong cuộc sống.
PHẦN I
NỀN TẢNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Chương 1. Pháp luật là gì?
Khái niệm pháp luật, vai trò của pháp luật và mối quan hệ giữa pháp luật với Nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Chương 2. Hiến pháp — nền tảng của hệ thống pháp luật
Vị trí của Hiến pháp và nguyên tắc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Chương 3. Hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam
Tìm hiểu các loại văn bản quy phạm pháp luật và thứ bậc pháp lý của từng loại văn bản.
Chương 4. Bộ luật, luật và văn bản hướng dẫn
Phân biệt bộ luật, luật, nghị quyết, nghị định, thông tư và các văn bản pháp luật khác.
Chương 5. Xây dựng và ban hành pháp luật
Quá trình đề xuất, xây dựng, thẩm định, thông qua, ban hành và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.
PHẦN II
NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN VÀ CÔNG DÂN
Chương 6. Nhà nước pháp quyền
Pháp luật, quyền lực nhà nước, trách nhiệm giải trình và nguyên tắc thượng tôn pháp luật.
Chương 7. Quyền con người
Những nguyên tắc cơ bản về tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người.
Chương 8. Quyền và nghĩa vụ công dân
Quyền luôn đi cùng nghĩa vụ, trách nhiệm và việc tuân thủ pháp luật.
Chương 9. Bình đẳng trước pháp luật
Nguyên tắc mọi chủ thể được bảo vệ và chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.
Chương 10. Trách nhiệm pháp lý
Khái quát các dạng trách nhiệm pháp lý và nguyên tắc xử lý hành vi vi phạm.
PHẦN III
PHÁP LUẬT DÂN SỰ VÀ ĐỜI SỐNG
Chương 11. Bộ luật Dân sự và quan hệ dân sự
Các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân.
Chương 12. Cá nhân và pháp nhân
Năng lực pháp luật, năng lực hành vi và địa vị pháp lý của các chủ thể.
Chương 13. Hợp đồng
Từ thỏa thuận đơn giản trong đời sống đến các hợp đồng có giá trị lớn.
Chương 14. Quyền sở hữu và tài sản
Quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt và bảo vệ quyền tài sản theo pháp luật.
Chương 15. Thừa kế
Di sản, người thừa kế, di chúc và các nguyên tắc giải quyết quan hệ thừa kế.
Chương 16. Bồi thường thiệt hại
Nguyên tắc xác định trách nhiệm và bồi thường khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
PHẦN IV
PHÁP LUẬT KINH DOANH VÀ DOANH NGHIỆP
Chương 17. Quyền tự do kinh doanh
Kinh doanh trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
Chương 18. Thành lập và quản trị doanh nghiệp
Các vấn đề cơ bản về thành lập, tổ chức và quản trị doanh nghiệp.
Chương 19. Hợp đồng thương mại
Quan hệ giữa doanh nghiệp, khách hàng, đối tác và nhà cung cấp.
Chương 20. Đầu tư và môi trường kinh doanh
Khung pháp lý cho hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế.
Chương 21. Cạnh tranh và bảo vệ thị trường
Cạnh tranh lành mạnh, chống hành vi hạn chế cạnh tranh và bảo vệ môi trường kinh doanh công bằng.
Chương 22. Người tiêu dùng
Quyền lợi của người tiêu dùng và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
PHẦN V
TÀI CHÍNH, TÀI SẢN VÀ THỊ TRƯỜNG
Chương 23. Pháp luật về đất đai
Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, quản lý đất đai và các giao dịch liên quan.
Chương 24. Nhà ở và bất động sản
Nhà ở, quyền sở hữu, giao dịch bất động sản và trách nhiệm của các bên.
Chương 25. Tài chính và ngân sách
Nguyên tắc quản lý tài chính, ngân sách và trách nhiệm sử dụng nguồn lực.
Chương 26. Thuế và nghĩa vụ tài chính
Thuế, phí, lệ phí và nghĩa vụ tài chính của cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp.
Chương 27. Ngân hàng, tín dụng và thanh toán
Những nguyên tắc pháp lý cơ bản trong hoạt động ngân hàng, tín dụng và thanh toán.
Chương 28. Chứng khoán và thị trường vốn
Các nguyên tắc pháp lý cơ bản liên quan đến chứng khoán, nhà đầu tư và thị trường vốn.
PHẦN VI
LAO ĐỘNG, GIA ĐÌNH VÀ AN SINH XÃ HỘI
Chương 29. Pháp luật lao động
Hợp đồng lao động, quyền và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động.
Chương 30. Tiền lương, thời giờ làm việc và bảo hiểm
Các vấn đề pháp lý thiết yếu trong quan hệ lao động.
Chương 31. Hôn nhân và gia đình
Hôn nhân, quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên gia đình.
Chương 32. Trẻ em và người yếu thế
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em và các nhóm cần được bảo vệ theo pháp luật.
Chương 33. An sinh xã hội
Bảo hiểm, trợ giúp xã hội và các chính sách bảo đảm đời sống.
PHẦN VII
HÌNH SỰ VÀ TƯ PHÁP
Chương 34. Bộ luật Hình sự
Khái quát về tội phạm, trách nhiệm hình sự và nguyên tắc xử lý theo pháp luật.
Chương 35. Tố tụng hình sự
Trình tự giải quyết vụ án hình sự và các nguyên tắc bảo đảm quyền của những người tham gia tố tụng.
Chương 36. Tố tụng dân sự
Cơ chế giải quyết tranh chấp dân sự tại Tòa án.
Chương 37. Hành chính và tố tụng hành chính
Quan hệ giữa cá nhân, tổ chức với cơ quan nhà nước và cơ chế khiếu kiện hành chính.
Chương 38. Thi hành án
Nguyên tắc và cơ chế tổ chức thi hành các bản án, quyết định có hiệu lực.
PHẦN VIII
CÔNG NGHỆ, MÔI TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI HIỆN ĐẠI
Chương 39. Pháp luật về dữ liệu và không gian số
Quyền, trách nhiệm và an toàn pháp lý trong môi trường số.
Chương 40. Trí tuệ nhân tạo và pháp luật
Những vấn đề pháp lý đặt ra từ AI, tự động hóa và công nghệ mới.
Chương 41. Sở hữu trí tuệ
Bảo vệ sáng chế, nhãn hiệu, quyền tác giả và các tài sản trí tuệ.
Chương 42. Môi trường và phát triển bền vững
Trách nhiệm bảo vệ môi trường của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.
PHẦN IX
PHÁP LUẬT TRONG ĐỜI SỐNG
Chương 43. Người dân cần biết gì về pháp luật?
Xây dựng năng lực pháp lý cơ bản cho mỗi công dân.
Tác giả Henryle – Lê Đình Hải dẫn người đọc qua những tình huống đời thường: mua nhà, ký hợp đồng, vay tiền, làm việc, kinh doanh, tranh chấp và bảo vệ quyền lợi.
Chương 44. Doanh nhân cần biết gì về pháp luật?
Từ ý tưởng kinh doanh đến doanh nghiệp, hợp đồng, tài sản, thuế, lao động và trách nhiệm xã hội.
Thông điệp của tác giả:
Kinh doanh càng lớn càng cần một nền tảng pháp lý vững chắc.
Chương 45. Sống và phát triển cùng pháp luật
Chương cuối cùng tổng hợp tư tưởng của toàn bộ cuốn sách:
Hiểu pháp luật để biết quyền.
Biết quyền để thực hiện trách nhiệm.
Thực hiện trách nhiệm để tạo niềm tin.
Tạo niềm tin để xây dựng xã hội.
Henryle – Lê Đình Hải khép lại hành trình bằng thông điệp:
Pháp luật không chỉ nằm trong những trang văn bản. Pháp luật hiện diện trong từng hợp đồng, từng giao dịch, từng doanh nghiệp, từng gia đình và từng quyết định của mỗi con người.
LỜI KẾT CỦA TÁC GIẢ
Tôi viết “Sách trắng Bộ luật Việt Nam” với mong muốn biến một hệ thống pháp luật rộng lớn thành một hành trình dễ tiếp cận hơn đối với người dân.
Từ một công dân đến một doanh nhân, từ một người lao động đến một nhà quản lý, mỗi người đều có những quyền và nghĩa vụ pháp lý khác nhau.
Henryle – Lê Đình Hải không đặt mình vào vị trí thay thế cơ quan lập pháp hay cơ quan nhà nước. Vai trò của tác giả trong cuốn sách là người nghiên cứu, hệ thống hóa, diễn giải và kể lại câu chuyện pháp luật bằng góc nhìn gần với đời sống.
Mục tiêu cuối cùng là hình thành một văn hóa:
Hiểu luật — Tôn trọng luật — Sống theo luật — Kinh doanh đúng luật — Cùng xây dựng xã hội pháp quyền.
TUYÊN BỐ VỀ TÍNH CHẤT TÁC PHẨM
“Sách trắng Bộ luật Việt Nam” là tác phẩm nghiên cứu và phổ biến kiến thức pháp luật, không phải văn bản quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành và không thay thế bất kỳ Bộ luật, Luật, Nghị định, Thông tư hoặc văn bản pháp luật chính thức nào.
Khi sử dụng cho mục đích pháp lý cụ thể, người đọc cần đối chiếu với văn bản chính thức đang có hiệu lực tại thời điểm áp dụng.
Hệ thống pháp luật chính thức có thể được tra cứu trên Cổng Pháp luật quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật của Bộ Tư pháp. (Pháp Luật)
Tác giả:
HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI
45 chương — Một hành trình hiểu pháp luật Việt Nam.
English