CHƯƠNG 40. THÀNH CÔNG CÓ TRÁCH NHIỆM

Khi có nhiều hơn, trách nhiệm với gia đình và xã hội cũng lớn hơn

1. Thành công không chỉ là có nhiều hơn

Trong cuộc đời, mỗi người đều mong muốn thành công. Người mong có một gia đình hạnh phúc, người mong có sự nghiệp vững vàng, người mong có tài sản, địa vị và được xã hội công nhận.

Nhưng thành công thực sự không nên được đo bằng câu hỏi: “Tôi có bao nhiêu?”, mà cần được đặt thêm một câu hỏi sâu sắc hơn: “Tôi đã làm được gì có ích cho cuộc đời?”

Khi một người có nhiều tiền hơn, họ có thêm khả năng giúp đỡ người khác. Khi có nhiều kiến thức hơn, họ có thêm khả năng khai sáng cho người khác. Khi có quyền lực và vị trí cao hơn, họ càng có cơ hội bảo vệ điều đúng, tạo ra những giá trị tốt đẹp và mở đường cho những người đi sau.

Vì vậy, thành công càng lớn thì trách nhiệm càng lớn.

Một người chỉ biết hưởng thụ thành quả của mình có thể trở nên giàu có, nhưng chưa chắc đã trở thành một con người lớn.

Ngược lại, một người biết dùng thành công của mình để làm cho gia đình tốt đẹp hơn, cộng đồng tiến bộ hơn và xã hội nhân văn hơn, người đó đang biến thành công cá nhân thành giá trị của cuộc đời.

2. Thành công trước hết là trách nhiệm với gia đình

Gia đình là nơi đầu tiên chứng kiến hành trình trưởng thành của mỗi con người.

Khi chưa có gì, gia đình có thể là nơi dang tay đón chúng ta trở về. Khi thành công, chúng ta càng phải nhớ rằng phía sau mỗi bước tiến của mình thường có sự hy sinh thầm lặng của cha mẹ, sự đồng hành của người bạn đời và sự yêu thương của những người thân.

Có người dành cả tuổi trẻ để kiếm tiền nhưng đến khi có tiền lại không còn thời gian dành cho cha mẹ.

Có người xây dựng được một doanh nghiệp lớn nhưng lại đánh mất sự bình yên trong chính gia đình mình.

Có người được hàng nghìn người kính trọng bên ngoài nhưng lại khiến những người gần gũi nhất tổn thương.

Đó chưa phải là thành công trọn vẹn.

Thành công thực sự phải giúp con người sống tốt hơn với những người mình yêu thương.

Có nhiều tiền hơn, hãy chăm lo cho cha mẹ tốt hơn.

Có vị trí cao hơn, hãy trở thành điểm tựa cho gia đình.

Có nhiều kiến thức hơn, hãy giúp con cái trưởng thành bằng nhân cách chứ không chỉ bằng thành tích.

Có nhiều thời gian và điều kiện hơn, hãy tạo ra những khoảnh khắc gia đình đáng nhớ.

Bởi cuối cùng, tài sản có thể để lại, nhưng tình thân mới là thứ làm cho cuộc đời có ý nghĩa.

3. Có năng lực lớn hơn thì phải gánh trách nhiệm lớn hơn

Trong xã hội, không phải ai cũng có cùng một năng lực, cơ hội và vị trí.

Có người được trao khả năng lãnh đạo. Có người sở hữu tri thức. Có người có nguồn lực tài chính. Có người có sức ảnh hưởng. Có người có khả năng kết nối hàng nghìn, hàng triệu người.

Những điều đó không chỉ là đặc quyền.

Đó còn là trách nhiệm.

Người đứng đầu một doanh nghiệp không chỉ chịu trách nhiệm về lợi nhuận mà còn chịu trách nhiệm với nhân viên, khách hàng, đối tác và cộng đồng.

Một doanh nhân thành công không chỉ hỏi: “Doanh nghiệp của tôi kiếm được bao nhiêu?” mà còn phải hỏi:

“Doanh nghiệp của tôi đang tạo ra giá trị gì?”

Sản phẩm có thực sự tốt không?

Khách hàng có được tôn trọng không?

Người lao động có được đối xử công bằng không?

Đối tác có được giữ chữ tín không?

Môi trường có bị tổn hại không?

Cộng đồng có được hưởng lợi không?

Đó chính là những câu hỏi phân biệt giữa người kiếm tiền và người kiến tạo giá trị.

4. Thành công phải đi cùng lòng biết ơn

Một trong những nguy cơ lớn nhất của thành công là con người dễ quên mình đã bắt đầu từ đâu.

Khi đứng trên cao, chúng ta dễ nghĩ rằng tất cả những gì mình có đều do bản thân tạo ra.

Nhưng không ai thành công hoàn toàn một mình.

Phía sau một doanh nhân có thể là hàng nghìn người lao động.

Phía sau một nhà lãnh đạo có thể là một tập thể đã đồng hành.

Phía sau một người thành đạt có thể là cha mẹ đã hy sinh, thầy cô đã dạy dỗ, bạn bè đã hỗ trợ và xã hội đã tạo ra môi trường để họ phát triển.

Biết ơn không làm con người nhỏ đi.

Ngược lại, biết ơn làm cho thành công trở nên cao quý hơn.

Người biết ơn sẽ không coi thường người khác.

Người biết ơn sẽ không quên nguồn cội.

Người biết ơn hiểu rằng những gì mình nhận được hôm nay cũng là một lời nhắc nhở rằng ngày mai mình cần trao lại nhiều hơn.

5. Trách nhiệm với xã hội

Một xã hội tốt đẹp không thể được xây dựng chỉ bởi chính quyền hay một vài cá nhân.

Nó được tạo nên từ trách nhiệm của từng con người.

Người có tiền có thể đóng góp bằng nguồn lực.

Người có tri thức có thể đóng góp bằng trí tuệ.

Người có thời gian có thể đóng góp bằng sự phục vụ.

Người có ảnh hưởng có thể lan tỏa những giá trị tích cực.

Người bình thường cũng có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ: sống trung thực, giữ lời hứa, không gian dối, không làm tổn hại người khác, bảo vệ môi trường, giúp đỡ người khó khăn và giáo dục con cái trở thành người tử tế.

Đừng nghĩ rằng chỉ những người giàu có mới có trách nhiệm với xã hội.

Mỗi người đều đang góp phần tạo nên xã hội bằng chính cách mình sống mỗi ngày.

Một người sống tử tế tạo ra một gia đình tử tế.

Một gia đình tử tế tạo ra một cộng đồng tử tế.

Nhiều cộng đồng tử tế sẽ tạo nên một xã hội văn minh.

6. Thành công cao nhất là trở thành người có ích

Có một thời điểm trong đời, con người thường hỏi:

“Tôi muốn có gì?”

Nhưng khi trưởng thành hơn, câu hỏi ấy nên chuyển thành:

“Tôi muốn đóng góp điều gì?”

Đó là bước chuyển từ khát vọng sở hữu sang khát vọng phụng sự.

Khi còn trẻ, chúng ta có thể chạy theo thành tích.

Khi trưởng thành, chúng ta bắt đầu tìm kiếm giá trị.

Và khi đạt đến một mức độ nhận thức cao hơn, chúng ta hiểu rằng ý nghĩa lớn nhất của thành công không nằm ở việc mình đứng cao đến đâu, mà ở việc mình đã nâng được bao nhiêu người cùng tiến lên.

Một người thành công thực sự không sợ người khác giỏi hơn mình.

Họ muốn thế hệ sau giỏi hơn thế hệ trước.

Họ không giữ tri thức cho riêng mình.

Họ truyền lại kinh nghiệm.

Họ không chỉ xây dựng tài sản.

Họ xây dựng con người.

Họ không chỉ tìm kiếm người phục vụ mình.

Họ tìm cách phục vụ cộng đồng.

Đó chính là tinh thần của một người có trách nhiệm với thành công của mình.

7. Đạo Trời: Có nhận thì phải biết cho đi

Theo tinh thần của Đạo Trời – Thuận Lòng Dân, cuộc sống luôn vận hành theo sự cân bằng.

Khi nhận được nhiều, con người cần biết cho đi nhiều hơn.

Khi được trao cơ hội, hãy mở cơ hội cho người khác.

Khi được yêu thương, hãy biết yêu thương.

Khi được nâng đỡ, hãy biết nâng đỡ.

Khi đứng ở vị trí cao, hãy cúi xuống nhìn thấy những người đang cần một bàn tay đưa lên.

Đó không phải là sự mất mát.

Đó là cách giá trị được nhân lên.

Một đồng tiền được sử dụng đúng có thể tạo ra nhiều giá trị hơn một đồng tiền chỉ nằm trong tài khoản.

Một bài học được chia sẻ có thể thay đổi cả cuộc đời một con người.

Một cơ hội được trao đúng lúc có thể mở ra tương lai cho một gia đình.

Một lời động viên chân thành có thể giúp một người đang tuyệt vọng tìm lại niềm tin.

Vì vậy, cho đi không làm chúng ta nghèo đi; cho đi đúng cách làm cho giá trị của chúng ta lớn lên.

8. Di sản của thành công

Cuối cùng, mỗi người rồi sẽ rời khỏi cuộc đời này.

Tiền bạc sẽ được chuyển giao.

Chức vụ sẽ có người thay thế.

Doanh nghiệp sẽ có thế hệ kế tiếp.

Nhưng điều còn lại lâu hơn chính là những giá trị mà chúng ta đã gieo vào cuộc đời.

Con cái nhớ gì về cha mẹ?

Nhân viên nhớ gì về người lãnh đạo?

Đối tác nhớ gì về một người doanh nhân?

Cộng đồng nhớ gì về một con người?

Đó mới là câu trả lời cho câu hỏi: “Thành công của tôi có ý nghĩa gì?”

Thành công đẹp nhất không phải là khi người khác nói:

“Người ấy có rất nhiều.”

Mà là khi họ nói:

“Nhờ người ấy, nhiều người đã có một cuộc sống tốt đẹp hơn.”

Đó chính là thành công có trách nhiệm.

Đó cũng là lúc thành công cá nhân vượt khỏi giới hạn của một con người để trở thành di sản cho gia đình, cộng đồng và xã hội.

Lời kết

Nếu hôm nay bạn đang có nhiều hơn ngày hôm qua, đừng chỉ hỏi mình sẽ hưởng thụ được gì.

Hãy hỏi:

Tôi có thể giúp được ai?
Tôi có thể tạo ra giá trị gì?
Tôi có thể để lại điều gì cho thế hệ sau?

Bởi khi có ít, trách nhiệm của chúng ta là xây dựng bản thân.

Khi có nhiều, trách nhiệm của chúng ta là xây dựng những người xung quanh.

Và khi có rất nhiều, trách nhiệm lớn nhất là dùng những gì mình có để làm cho cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn.

Đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của thành công.

Thành công không phải là đích đến để hưởng thụ.
Thành công là năng lực để phụng sự.
Càng thành công, càng phải có trách nhiệm.
Càng có nhiều, càng phải biết cho đi.
Và càng đứng cao, càng phải nhớ mình đang đứng trên nền tảng của bao người.