CHƯƠNG 43. 10 NGUYÊN TẮC GIỮ TIỀN VÀ GIỮ MÌNH
Quản trị tài chính đi cùng quản trị nhân cách
Kiếm tiền là một năng lực. Giữ tiền là một nghệ thuật. Nhưng giữ được mình khi có tiền mới là bản lĩnh lớn nhất của một con người.
Có người mất nhiều năm để tạo dựng tài sản nhưng chỉ mất vài tháng để đánh mất tất cả vì lòng tham, sự kiêu ngạo hoặc những quyết định thiếu kiểm soát. Tiền có thể làm cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng nếu không có nguyên tắc, tiền cũng có thể làm con người xa rời chính mình.
Bởi vậy, quản trị tài chính không thể tách rời quản trị nhân cách. Một người muốn đi đường dài cần biết tiền đến từ đâu, tiền được sử dụng như thế nào và bản thân mình sẽ trở thành ai khi có nhiều tiền hơn.
1. Kiếm tiền bằng giá trị, không bằng thủ đoạn
Nguyên tắc đầu tiên là tiền phải đến từ giá trị thật.
Hãy tạo thu nhập bằng năng lực, lao động, tri thức, sản phẩm, dịch vụ và những giải pháp có ích cho người khác. Đừng xây dựng sự giàu có trên sự lừa dối, lợi dụng lòng tin hay làm tổn thương người khác.
Một khoản tiền kiếm được bằng thủ đoạn có thể làm ví tiền dày lên, nhưng làm nhân cách mỏng đi.
Tiền sạch giúp con người ngủ ngon. Giá trị thật giúp con người đứng vững.
2. Chi tiêu có nguyên tắc
Kiếm được tiền không có nghĩa là phải tiêu hết tiền.
Một người trưởng thành về tài chính cần phân biệt rõ giữa nhu cầu, mong muốn và sự phô trương. Không phải thứ gì mua được cũng cần mua.
Trước mỗi khoản chi, hãy tự hỏi:
Điều này có thực sự cần thiết không? Nó tạo ra giá trị gì? Nó phục vụ mục tiêu dài hạn hay chỉ thỏa mãn cảm xúc nhất thời?
Biết tiêu tiền đúng chỗ cũng là một biểu hiện của trí tuệ.
3. Luôn có quỹ dự phòng
Cuộc đời không phải lúc nào cũng diễn ra theo kế hoạch. Có những giai đoạn thu nhập giảm, công việc thay đổi hoặc những cơ hội bất ngờ xuất hiện.
Vì vậy, người biết giữ tiền luôn chuẩn bị cho ngày chưa đến.
Quỹ dự phòng không phải biểu hiện của sự bi quan. Đó là cách con người mua lấy sự bình an và quyền chủ động cho tương lai.
Không có khoản dự phòng, một biến cố nhỏ cũng có thể biến thành khủng hoảng lớn.
4. Không để lòng tham điều khiển quyết định
Lòng tham thường bắt đầu bằng một câu rất đơn giản:
“Mình muốn nhiều hơn nữa.”
Muốn phát triển là điều tốt. Nhưng khi “nhiều hơn” trở thành mục tiêu duy nhất, con người rất dễ đánh đổi nguyên tắc để đạt được nó.
Không phải cơ hội sinh lời nào cũng đáng để tham gia. Không phải khoản lợi nhuận lớn nào cũng đáng để đánh đổi.
Hãy nhớ:
Không có số tiền nào đủ lớn để mua lại một nhân cách đã mất.
5. Không vay mượn để duy trì sĩ diện
Một trong những chiếc bẫy tài chính nguy hiểm nhất là cố sống như người giàu khi năng lực tài chính chưa cho phép.
Mua những thứ không cần thiết chỉ để được người khác ngưỡng mộ có thể tạo ra một cuộc sống đẹp bên ngoài nhưng đầy áp lực bên trong.
Đừng vay tiền để chứng minh mình thành công.
Hãy để năng lực, tài sản thực và giá trị mình tạo ra nói thay cho sự phô trương.
6. Biết đầu tư nhưng phải hiểu mình đang làm gì
Tiền nhàn rỗi cần được sử dụng thông minh để tạo thêm giá trị. Tuy nhiên, đầu tư không có nghĩa là chạy theo mọi cơ hội được quảng bá.
Trước khi bỏ tiền vào một lĩnh vực, hãy hiểu mô hình, rủi ro, dòng tiền và khả năng mất vốn.
Đừng đầu tư chỉ vì người khác nói rằng họ đã kiếm được nhiều tiền.
Tiền của mình phải đi cùng sự hiểu biết của mình.
Nếu không hiểu một khoản đầu tư, đôi khi quyết định khôn ngoan nhất là chưa đầu tư.
7. Tách tiền bạc khỏi cảm xúc
Nhiều quyết định tài chính sai lầm không bắt nguồn từ thiếu kiến thức mà bắt nguồn từ cảm xúc.
Tham lam khiến con người mua khi giá đã quá cao. Sợ hãi khiến con người bán trong hoảng loạn. Tự ái khiến con người cố chứng minh rằng mình đúng. Sĩ diện khiến con người tiếp tục đổ tiền vào một quyết định sai.
Vì vậy, hãy tập luyện khả năng dừng lại trước khi quyết định.
Một phút bình tĩnh đôi khi có thể bảo vệ thành quả của nhiều năm lao động.
8. Tiền càng nhiều, trách nhiệm càng lớn
Giàu có không chỉ mang lại quyền lựa chọn mà còn tạo ra trách nhiệm.
Khi có nhiều hơn, hãy nghĩ đến gia đình, nhân viên, đối tác, cộng đồng và xã hội.
Tiền có thể được dùng để xây dựng trường học, tạo việc làm, hỗ trợ người khó khăn, phát triển doanh nghiệp và tạo ra những giá trị lâu dài.
Một người giàu có đáng kính không phải vì họ sở hữu bao nhiêu, mà vì họ sử dụng những gì mình có để tạo ra bao nhiêu điều tốt đẹp.
9. Có tiền nhưng không đánh mất sự khiêm nhường
Thành công dễ làm con người thay đổi cách nhìn về chính mình.
Ngày hôm qua ta cần người khác giúp đỡ. Hôm nay có tiền, ta có thể nghĩ rằng mình không cần ai nữa.
Đó là lúc sự giàu có bắt đầu trở thành một thử thách đối với nhân cách.
Hãy nhớ những người đã từng đồng hành với mình. Hãy biết ơn những người đã giúp mình trưởng thành. Hãy đối xử tử tế với cả người có địa vị thấp hơn mình.
Tiền có thể nâng vị thế của một người, nhưng chỉ nhân cách mới quyết định phẩm giá của người đó.
10. Giữ tiền nhưng trước hết phải giữ mình
Nguyên tắc cuối cùng cũng là nguyên tắc quan trọng nhất.
Có thể mất tiền rồi kiếm lại.
Có thể thất bại rồi bắt đầu lại.
Có thể mất một cơ hội rồi tìm thấy cơ hội khác.
Nhưng nếu đánh mất lòng tin, danh dự và nhân cách, quá trình xây dựng lại sẽ khó khăn hơn rất nhiều.
Vì vậy, khi đứng trước một lựa chọn liên quan đến tiền bạc, hãy tự hỏi:
“Nếu quyết định này giúp tôi kiếm được tiền nhưng khiến tôi trở thành một con người tệ hơn, tôi có thực sự muốn nó không?”
Câu hỏi ấy có thể trở thành chiếc la bàn bảo vệ cuộc đời.
LỜI KẾT
Giữ tiền là biết quản trị tài chính.
Giữ mình là biết quản trị lòng tham, cảm xúc, cái tôi và những ham muốn bên trong.
Người trưởng thành không chỉ hỏi:
“Làm thế nào để kiếm được nhiều tiền hơn?”
Mà còn hỏi:
“Làm thế nào để số tiền mình có phục vụ cho một cuộc đời có ý nghĩa hơn?”
Tiền nên là công cụ, không phải ông chủ.
Tài sản nên phục vụ con người, chứ con người không nên trở thành nô lệ của tài sản.
Hãy kiếm tiền chính đáng.
Giữ tiền có kỷ luật.
Đầu tư bằng hiểu biết.
Tiêu tiền có trách nhiệm.
Chia sẻ bằng lòng nhân ái.
Và trên hết, dù giàu có đến đâu cũng đừng đánh mất chính mình.
Bởi cuối cùng, tài sản lớn nhất của một con người không nằm trong tài khoản ngân hàng.
Tài sản lớn nhất là một nhân cách không thể mua được bằng tiền.
English