HNI 17/9

CHƯƠNG 4. BIẾT SAI NHƯNG VẪN CỐ CHẤP

Tại sao con người thường bảo vệ một quyết định sai chỉ vì đã đầu tư quá nhiều vào nó?

 

1. Biết mình sai nhưng không muốn thừa nhận

Có một nghịch lý rất lớn trong cuộc sống:

Con người đôi khi không tiếp tục một con đường vì nó đúng, mà vì họ đã đi quá xa trên con đường ấy.

Ban đầu, chúng ta lựa chọn bằng niềm tin.

Sau đó, chúng ta đầu tư thời gian, tiền bạc, công sức, cảm xúc và cả danh dự vào lựa chọn ấy.

Đến một lúc nào đó, dù nhận ra vấn đề, chúng ta vẫn không muốn dừng lại.

Không phải vì không nhìn thấy sai lầm.

Mà vì không muốn chấp nhận mình đã sai.

Chúng ta sợ người khác đánh giá.

Sợ bản thân thất vọng.

Sợ những gì đã bỏ ra trở thành vô nghĩa.

Và thế là chúng ta tiếp tục.

Một quyết định sai vốn chỉ gây ra một tổn thất.

Nhưng sự cố chấp có thể biến tổn thất ấy thành một chuỗi tổn thất lớn hơn.

 

2. Cái giá của “đã đầu tư quá nhiều”

Trong kinh doanh, có người biết một dự án không còn hiệu quả nhưng vẫn tiếp tục đổ tiền vào.

Trong công việc, có người biết mình không còn phù hợp nhưng vẫn cố gắng chịu đựng nhiều năm.

Trong một mối quan hệ, có người nhận ra hai người không còn chung hướng nhưng vẫn níu kéo chỉ vì đã ở bên nhau quá lâu.

Tất cả đều có chung một suy nghĩ:

“Tôi đã bỏ ra quá nhiều, bây giờ bỏ thì tiếc.”

Nhưng hãy thử đặt một câu hỏi khác:

“Nếu hôm nay tôi chưa đầu tư gì vào việc này, tôi có lựa chọn nó không?”

Nếu câu trả lời là “không”, chúng ta cần suy nghĩ thật nghiêm túc.

Những gì đã mất thuộc về quá khứ.

Điều chúng ta cần quyết định là có nên tiếp tục trả thêm giá trong tương lai hay không.

 

3. Cái tôi thường đứng sau sự cố chấp

Một trong những nguyên nhân khiến con người khó quay đầu chính là cái tôi.

Chúng ta muốn mình đúng.

Muốn người khác công nhận.

Muốn chứng minh rằng lựa chọn của mình không sai.

Vì vậy, đôi khi chúng ta không còn bảo vệ mục tiêu.

Chúng ta đang bảo vệ hình ảnh của mình.

Một người lãnh đạo có thể biết chiến lược đang không hiệu quả nhưng ngại thay đổi vì sợ nhân viên mất niềm tin.

Một người từng tuyên bố rất mạnh mẽ về một quyết định có thể tiếp tục bảo vệ quyết định đó chỉ vì không muốn thừa nhận mình đã đánh giá sai.

Nhưng thực tế là:

Thừa nhận sai không làm con người nhỏ đi.