CHƯƠNG 9. XIN LỖI KHÔNG LÀM CON NGƯỜI NHỎ ĐI

Biết nhận lỗi là biểu hiện của trưởng thành

Có những người sẵn sàng làm rất nhiều điều để chứng minh mình đúng, nhưng lại không đủ can đảm để nói một câu rất đơn giản: “Tôi đã sai. Tôi xin lỗi.”

Họ sợ rằng xin lỗi là yếu đuối, là hạ thấp bản thân, là thừa nhận mình kém cỏi. Nhưng thực ra, điều làm một con người trở nên nhỏ bé không phải là một lời xin lỗi. Điều làm con người nhỏ bé chính là biết mình sai nhưng vẫn cố chấp bảo vệ cái sai của mình.

Xin lỗi đúng lúc không làm mất đi giá trị của một con người. Ngược lại, nó cho thấy người ấy đủ trưởng thành để nhìn thẳng vào chính mình.

1. Người trưởng thành dám nhìn vào lỗi lầm

Không ai bước qua cuộc đời mà chưa từng mắc sai lầm.

Có thể chúng ta từng nói một lời khiến người khác tổn thương. Có thể chúng ta từng đưa ra một quyết định sai. Có thể vì nóng giận mà làm điều đáng tiếc. Có thể vì cái tôi quá lớn mà đánh mất một người quan trọng.

Sai lầm không đáng sợ bằng việc không chịu nhìn nhận sai lầm.

Người chưa trưởng thành thường tìm lý do để biện minh:

“Vì hoàn cảnh.”

“Vì người khác trước.”

“Tôi làm vậy cũng có lý do.”

“Tôi không cố ý.”

Nhưng người trưởng thành biết dừng lại và tự hỏi:

“Trong chuyện này, phần trách nhiệm của tôi là gì?”

Câu hỏi ấy có thể đau, nhưng nó mở ra cánh cửa của sự thay đổi.

Bởi nếu không dám nhận trách nhiệm, chúng ta sẽ không thể sửa chữa điều gì.

2. Xin lỗi là chiến thắng cái tôi

Trong mỗi con người đều tồn tại một cái tôi luôn muốn được công nhận.

Cái tôi muốn mình đúng.

Cái tôi muốn người khác hiểu mình.

Cái tôi không muốn bị phê bình.

Cái tôi càng lớn, lời xin lỗi càng khó nói.

Đôi khi, chỉ vì một câu nói của người khác mà hai người thân thiết trở nên xa cách. Không phải vì vấn đề quá lớn, mà vì không ai chịu bước xuống một bước.

Một người chờ người kia xin lỗi.

Người kia cũng chờ lại.

Cuối cùng, cả hai cùng im lặng và để khoảng cách ngày càng lớn.

Trong những khoảnh khắc như vậy, người chủ động xin lỗi không phải là người thua cuộc. Họ là người đã chiến thắng được cái tôi của chính mình.

Thắng người khác có thể tạo ra một đối thủ.
Thắng chính mình mới tạo ra sự bình an.

3. Một lời xin lỗi cần sự chân thành

Xin lỗi không phải là nói cho có.

Một câu “xin lỗi” nhưng đi kèm với sự đổ lỗi sẽ không chữa lành được vết thương.

Ví dụ:

“Xin lỗi, nhưng tại anh nên tôi mới như vậy.”

“Xin lỗi nếu cô cảm thấy bị tổn thương.”

“Xin lỗi, nhưng tôi cũng chẳng làm gì sai.”

Đó chưa phải là một lời xin lỗi trọn vẹn.

Một lời xin lỗi chân thành cần có ba điều:

Thứ nhất, nhận rõ điều mình đã làm sai.

Thứ hai, thừa nhận ảnh hưởng của hành động đó đối với người khác.

Thứ ba, có ý thức sửa chữa và không lặp lại sai lầm.

Một lời xin lỗi đẹp không nằm ở số lượng từ ngữ, mà nằm ở sự thay đổi sau lời xin lỗi ấy.

Nếu hôm nay xin lỗi nhưng ngày mai tiếp tục lặp lại, lời xin lỗi sẽ dần mất đi giá trị.

4. Xin lỗi không đồng nghĩa với yếu đuối

Trong cuộc sống, nhiều người nhầm lẫn giữa mạnh mẽ và cứng đầu.

Cứng đầu là biết mình có thể sai nhưng vẫn không chịu thay đổi.

Mạnh mẽ là đủ bản lĩnh để thừa nhận:

“Tôi đã sai.”

Một người lãnh đạo biết xin lỗi cấp dưới khi mình quyết định sai sẽ tạo ra sự tôn trọng.

Một người cha, người mẹ biết xin lỗi con khi mình nóng giận sẽ dạy cho con một bài học lớn về nhân cách.

Một người bạn biết xin lỗi khi làm tổn thương bạn mình sẽ giữ được tình nghĩa.

Một doanh nhân biết nhận trách nhiệm khi doanh nghiệp mắc sai lầm sẽ có cơ hội xây dựng lại niềm tin.

Vì vậy, xin lỗi không làm con người thấp xuống.

Xin lỗi đúng lúc làm con người cao lên trong mắt người khác.

5. Có những lời xin lỗi đến quá muộn

Cuộc đời có một điều đáng tiếc: có những lời xin lỗi chúng ta từng nghĩ rằng có thể nói sau, nhưng cuối cùng lại không còn cơ hội để nói.

Một người thân đã rời xa.

Một người bạn đã bước sang một cuộc đời khác.

Một mối quan hệ đã kết thúc.

Một niềm tin đã không thể phục hồi.

Khi ấy, chúng ta mới hiểu rằng có những điều tưởng như rất nhỏ nhưng nếu để quá lâu, chúng có thể trở thành khoảng cách không thể vượt qua.

Vì vậy, nếu biết mình sai, hãy xin lỗi khi còn có thể.

Nếu còn cơ hội sửa chữa, hãy sửa chữa.

Nếu còn một người đang chờ một lời chân thành, đừng để sự kiêu ngạo khiến chúng ta mất đi cơ hội cuối cùng.

Đừng đợi đến khi mất nhau mới học cách trân trọng nhau.

6. Xin lỗi chính mình cũng là một sự trưởng thành

Không chỉ cần xin lỗi người khác, đôi khi chúng ta còn cần học cách xin lỗi chính mình.

Xin lỗi bản thân vì đã sống quá lâu trong sợ hãi.

Xin lỗi vì đã từng bỏ cuộc khi chỉ còn một chút nữa là thành công.

Xin lỗi vì đã để lời nói của người khác khiến mình quên mất giá trị của chính mình.

Xin lỗi vì đã làm việc quá nhiều mà quên chăm sóc những người mình yêu thương.

Nhưng xin lỗi chính mình không phải để sống mãi trong hối tiếc.

Đó là để nhìn lại, tha thứ cho bản thân và bước tiếp.

Quá khứ không thể thay đổi, nhưng cách chúng ta sống từ hôm nay hoàn toàn có thể thay đổi.

7. Nhận lỗi là điểm bắt đầu của sự sửa đổi

Một lời xin lỗi chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó trở thành hành động.

Nếu đã từng thất hứa, hãy học cách giữ lời.

Nếu từng nóng giận, hãy học cách bình tĩnh.

Nếu từng ích kỷ, hãy học cách sẻ chia.

Nếu từng làm tổn thương người khác, hãy học cách thận trọng hơn với lời nói và hành động.

Con người không được đánh giá chỉ bởi số lần họ mắc sai lầm, mà còn bởi cách họ đứng dậy sau sai lầm.

Không ai yêu cầu chúng ta phải hoàn hảo.

Điều cuộc đời cần ở mỗi người là sự chân thành, trách nhiệm và khả năng trưởng thành sau những lần vấp ngã.

8. Quay đầu đôi khi bắt đầu bằng hai chữ “xin lỗi”

“Quay đầu là bờ” không phải lúc nào cũng là một hành trình lớn lao.

Đôi khi, quay đầu chỉ đơn giản là dừng lại trước khi nói thêm một lời làm tổn thương người khác.

Là chủ động gọi điện cho một người mà mình đã làm buồn.

Là nhìn vào mắt người thân và nói:

“Tôi xin lỗi.”

Hai chữ ấy có thể rất ngắn, nhưng phía sau nó là sự khiêm nhường, trách nhiệm và tình người.

Có những cánh cửa chỉ mở lại khi chúng ta biết đặt cái tôi xuống.

Có những mối quan hệ chỉ có thể chữa lành khi một người đủ dũng khí bước tới trước.

Và có những hành trình mới chỉ bắt đầu khi chúng ta đủ can đảm thừa nhận rằng:

Mình đã đi sai.

Lời kết

Xin lỗi không làm con người nhỏ đi.

Không nhận lỗi mới khiến con người mắc kẹt trong chính mình.

Một người trưởng thành không phải là người chưa từng sai, mà là người biết nhận sai, biết sửa sai và biết sống tốt hơn sau mỗi lần vấp ngã.

Nếu hôm nay chúng ta còn có thể nói lời xin lỗi, hãy nói.

Nếu còn có thể sửa chữa, hãy sửa.

Nếu còn có thể quay về, hãy quay về.

Bởi đôi khi, một lời xin lỗi chân thành không chỉ cứu một mối quan hệ, mà còn cứu chính chúng ta khỏi sự cố chấp của cái tôi.