CHƯƠNG 3:QUÂN MẠNH CHƯA CHẮC THẮNG

 

Ở Chương 1, chúng ta nhìn vào Vua – quân cờ quan trọng nhất nhưng chỉ đi được một ô.

 

Ở Chương 2, chúng ta nhìn vào Hậu – quân cờ có sức mạnh và phạm vi hoạt động lớn nhất trên bàn cờ.

 

Từ hai hình ảnh đó, một câu hỏi tự nhiên xuất hiện:

 

Nếu có một quân cờ rất mạnh, liệu chỉ cần sở hữu quân cờ đó là có thể chiến thắng?

 

Câu trả lời là:

 

Không.

 

Cờ vua không phải cuộc thi xem ai sở hữu quân mạnh nhất.

 

Cờ vua là nghệ thuật sử dụng toàn bộ thế trận.

 

Một Hậu có thể mạnh hơn một Tốt rất nhiều lần, nhưng một Hậu đứng sai vị trí vẫn có thể bị mắc bẫy.

 

Một Xe có sức mạnh lớn trên đường thẳng, nhưng nếu không có tuyến mở, sức mạnh ấy khó phát huy.

 

Một Tượng có thể kiểm soát đường chéo rất xa, nhưng nếu bị những quân cờ của chính mình chặn đường, Tượng gần như không thể hoạt động.

 

Một Mã có những nước đi đặc biệt, nhưng nếu đặt sai vị trí, khả năng tạo đột phá cũng bị hạn chế.

 

Điều đó dẫn chúng ta đến một nguyên lý quan trọng:

 

«Sức mạnh của một cá nhân chỉ thực sự có giá trị khi được đặt đúng vị trí và kết nối với chiến lược chung.»

 

1. Mạnh không đồng nghĩa với thắng

 

Trong cuộc sống và kinh doanh, chúng ta thường có xu hướng tìm kiếm những người “mạnh”.

 

Người giỏi nhất.

 

Người có nhiều kinh nghiệm nhất.

 

Người có quan hệ rộng nhất.

 

Người có khả năng bán hàng tốt nhất.

 

Người có chuyên môn cao nhất.

 

Người có khả năng lãnh đạo nổi bật nhất.

 

Những người đó chắc chắn là tài sản quý của tổ chức.

 

Nhưng một tổ chức không thể chỉ dựa vào vài cá nhân xuất sắc.

 

Bởi một cá nhân dù giỏi đến đâu cũng có giới hạn.

 

Nếu người giỏi không phối hợp được với đội ngũ, năng lực có thể bị lãng phí.

 

Nếu người giỏi không hiểu chiến lược chung, họ có thể tối ưu thành công của bộ phận mình nhưng lại không tạo ra lợi ích lớn nhất cho toàn hệ thống.

 

Nếu người giỏi không chia sẻ kiến thức, tổ chức có thể trở nên phụ thuộc vào cá nhân đó.

 

Vì vậy:

 

Người mạnh là một lợi thế.

Hệ thống mạnh mới tạo ra sức bền.

 

2. Một quân cờ không thể tự tạo nên thế trận

 

Hãy hình dung một bàn cờ mà tất cả các quân cờ đều rất mạnh nhưng không phối hợp với nhau.

 

Hậu muốn đi một hướng.

 

Xe muốn đi một hướng khác.

 

Tượng không được bảo vệ.

 

Mã hoạt động riêng lẻ.

 

Tốt không biết nhiệm vụ của mình.

 

Vua không có sự bảo vệ.

 

Khi đó, bàn cờ có rất nhiều quân mạnh nhưng thế trận lại yếu.

 

Trong doanh nghiệp cũng tương tự.

 

Phòng kinh doanh chạy theo doanh số.

 

Marketing chạy theo lượt tương tác.

 

Sản phẩm chạy theo tính năng.

 

Tài chính chỉ tập trung vào tiết kiệm.

 

Nhân sự chỉ tập trung tuyển người.

 

Công nghệ chỉ tập trung xây hệ thống.

 

Mỗi bộ phận đều có thể đang “làm tốt” công việc của mình.

 

Nhưng nếu không cùng hướng về một mục tiêu chung, tổng thể tổ chức vẫn có thể không đạt kết quả mong muốn.

 

Đó là sự khác biệt giữa:

 

Tối ưu từng bộ phận

 

và

 

tối ưu toàn hệ thống.

 

3. Đúng vị trí quan trọng hơn sức mạnh tuyệt đối

 

Trong cờ vua, một quân cờ không nhất thiết phải ở vị trí có thể tấn công nhiều nhất.

 

Đôi khi quân cờ cần đứng ở vị trí bảo vệ.

 

Đôi khi cần chờ đợi.

 

Đôi khi cần lùi lại.

 

Đôi khi một nước đi tưởng như không tạo ra lợi ích ngay lập tức lại mở đường cho chiến lược lớn hơn.

 

Quản trị cũng vậy.

 

Một người có năng lực bán hàng rất tốt chưa chắc nên làm quản lý.

 

Một chuyên gia giỏi chưa chắc phù hợp với vai trò điều hành.

 

Một người có khả năng sáng tạo cao chưa chắc phù hợp với công việc cần sự ổn định và kỷ luật.

 

Một người quản lý giỏi ở một đơn vị chưa chắc phù hợp với mọi đơn vị.

 

Vì vậy, xây dựng tổ chức không chỉ là câu chuyện:

 

“Ai giỏi nhất?”

 

Mà còn phải hỏi:

 

“Ai phù hợp nhất với vị trí này?”

 

Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của nghệ thuật dùng người.

 

4. Hậu mạnh nhưng vẫn có thể bị bắt

 

Chương 2 đã nói về sức mạnh của Hậu.

 

Nhưng chính Hậu cũng là một bài học về sự chủ quan.

 

Một người có quyền lực lớn đôi khi dễ tin rằng mình có thể giải quyết mọi vấn đề.

 

Một người thành công nhiều lần dễ nghĩ rằng những phương pháp cũ sẽ luôn đúng.

 

Một người có vị trí cao dễ ít lắng nghe những cảnh báo từ cấp dưới.

 

Đó là lúc sức mạnh cá nhân có thể trở thành điểm yếu.

 

Trong quản trị, càng ở vị trí cao càng cần:

 

lắng nghe – kiểm soát – phản biện – dữ liệu – nguyên tắc.

 

Một Hậu mạnh không cần phải chứng minh rằng mình luôn đúng.

 

Một nhà lãnh đạo mạnh cũng không cần phải là người luôn có câu trả lời.

 

Đôi khi năng lực lớn nhất của người lãnh đạo là biết hỏi:

 

“Tôi đang bỏ sót điều gì?”

 

5. Đừng xây dựng tổ chức quanh một “ngôi sao”

 

Có những doanh nghiệp phát triển rất nhanh nhờ một cá nhân xuất chúng.

 

Một người bán hàng giỏi tạo ra doanh thu lớn.

 

Một chuyên gia tạo ra sản phẩm đột phá.

 

Một lãnh đạo có sức ảnh hưởng thu hút rất nhiều người.

 

Nhưng nếu tất cả đều phụ thuộc vào một người, tổ chức sẽ đứng trước một câu hỏi:

 

Nếu người đó rời đi thì sao?

 

Một tổ chức trưởng thành không nên chỉ tạo ra những “ngôi sao”.

 

Tổ chức cần tạo ra:

 

hệ thống đào tạo, quy trình, văn hóa, dữ liệu, công nghệ và đội ngũ kế nhiệm.

 

Ngôi sao có thể tạo ra bước tiến nhanh.

 

Nhưng hệ thống mới tạo ra khả năng đi đường dài.

 

6. Sức mạnh của HGroup nằm ở sự phối hợp

 

Đối với HGroup, nguyên lý này càng quan trọng khi hệ sinh thái có nhiều lĩnh vực và đơn vị khác nhau.

 

Drhouses có thế mạnh riêng.

 

H-Ecom có thế mạnh riêng.

 

HFarm có thế mạnh riêng.

 

HMedia có thế mạnh riêng.

 

HBook có thế mạnh riêng.

 

HLand có thế mạnh riêng.

 

Mỗi đơn vị có thể được xem như một quân cờ trên bàn cờ lớn.

 

Không cần tất cả phải giống nhau.

 

Ngược lại, chính sự khác biệt mới tạo nên sức mạnh.

 

Nhưng sự khác biệt chỉ tạo ra giá trị khi được kết nối bằng một chiến lược chung.

 

Một đơn vị có khách hàng có thể hỗ trợ đơn vị khác.

 

Một đơn vị có công nghệ có thể hỗ trợ đơn vị khác.

 

Một đơn vị có nội dung có thể hỗ trợ thương hiệu chung.

 

Một đơn vị có đội ngũ chuyên môn có thể tạo ra giá trị cho toàn hệ sinh thái.

 

Khi đó, sức mạnh không còn là:

 

1 + 1 + 1 = 3

 

mà có thể tạo ra hiệu ứng cộng hưởng lớn hơn tổng sức mạnh riêng lẻ.

 

7. Người lãnh đạo phải nhìn cả thế trận

 

Đây cũng là nơi Chương 3 nối trở lại với Chương 1.

 

Vua chỉ đi một ô bởi Vua không cần chạy khắp bàn cờ.

 

Vua cần nhìn toàn bộ thế trận.

 

Hậu mạnh vì có khả năng điều phối nhiều hướng.

 

Nhưng Hậu cũng cần biết mình đang phục vụ thế trận nào.

 

Và đến Chương 3, chúng ta hiểu thêm một điều:

 

Không quân nào có thể tự mình tạo nên chiến thắng.

 

Người lãnh đạo vì vậy phải vượt qua tư duy:

 

“Bộ phận của tôi.”

 

Để tiến tới tư duy:

 

“Hệ thống của chúng ta.”

 

Không chỉ hỏi:

 

“Doanh thu của đơn vị tôi là bao nhiêu?”

 

Mà phải hỏi:

 

“Đơn vị tôi đang tạo ra giá trị gì cho toàn hệ sinh thái?”

 

Không chỉ hỏi:

 

“Tôi đã hoàn thành công việc chưa?”

 

Mà phải hỏi:

 

“Công việc của tôi có giúp chiến lược chung tiến lên không?”

 

Đó là bước chuyển từ tư duy cá nhân sang tư duy hệ thống.

 

8. Chiến thắng là kết quả của nhiều nước đi

 

Trong cờ vua, một ván cờ thường không được quyết định chỉ bởi một nước đi.

 

Một nước đi tốt có thể tạo ra cơ hội.

 

Một nước đi tiếp theo bảo vệ cơ hội đó.

 

Một nước đi khác mở đường.

 

Rồi nhiều nước đi liên kết với nhau tạo thành chiến lược.

 

Doanh nghiệp cũng vậy.

 

Không có một quyết định duy nhất đảm bảo thành công lâu dài.

 

HGroup cần một chuỗi liên tục:

 

Tầm nhìn → chiến lược → con người → sản phẩm → khách hàng → công nghệ → vận hành → đo lường → điều chỉnh → phát triển.

 

Mỗi mắt xích đều quan trọng.

 

Chỉ cần một mắt xích yếu, toàn bộ hệ thống có thể bị ảnh hưởng.

 

Vì thế, thay vì đi tìm “nước đi thần kỳ”, tổ chức cần xây dựng năng lực tạo ra những nước đi đúng liên tục.

 

9. Bài học lớn nhất

 

Quân mạnh chưa chắc thắng.

 

Người giỏi chưa chắc thành công nếu đứng sai vị trí.

 

Nhà quản trị giỏi chưa chắc tạo được tổ chức bền vững nếu không biết xây dựng đội ngũ.

 

Công nghệ mạnh chưa chắc tạo ra giá trị nếu không giải quyết đúng nhu cầu.

 

Nguồn vốn lớn chưa chắc tạo ra tăng trưởng nếu thiếu chiến lược.

 

Thương hiệu lớn chưa chắc tồn tại lâu dài nếu đánh mất niềm tin.

 

Tất cả đều quay về một nguyên lý:

 

«Sức mạnh chỉ trở thành giá trị khi được đặt đúng vị trí, sử dụng đúng mục tiêu và kết nối với một hệ thống lớn hơn chính nó.»

 

Đó chính là bài học của bàn cờ.

 

Và cũng là bài học của HGroup.

 

Vua không cần làm tất cả.

Hậu không cần quyết định tất cả.

Xe không cần thay Mã.

Mã không cần trở thành Xe.

Tốt không phải quân cờ thấp kém.

 

Mỗi quân cờ có một vai trò.

 

Mỗi con người có một giá trị.

 

Mỗi đơn vị có một thế mạnh.

 

Điều quan trọng nhất không phải là tìm ra quân mạnh nhất.

 

Mà là đặt từng quân vào đúng vị trí và khiến toàn bộ bàn cờ cùng chuyển động theo một chiến lược chung.

 

Bởi cuối cùng:

 

Một quân cờ có thể rất mạnh.

Nhưng một thế trận tốt mới tạo nên chiến thắng.

 

Và một cá nhân có thể tạo nên khởi đầu.

 

Nhưng chỉ một hệ thống mạnh mới có thể tạo nên một HGroup phát triển qua nhiều thế hệ.