CHƯƠNG 13. PHÓ TỔNG SITE OPERATIONS
Một dự án dù có ý tưởng tốt, thiết kế đẹp và nguồn vốn đầy đủ vẫn chưa thể tạo ra giá trị nếu công trường vận hành thiếu hiệu quả. Công trường là nơi mọi kế hoạch được chuyển thành kết quả thực tế, nơi con người, vật tư, máy móc và các nhà thầu cùng phối hợp để hình thành công trình.
Phó Tổng Site Operations là người chịu trách nhiệm tổ chức và điều phối hoạt động hiện trường. Vị trí này không chỉ quản lý những việc đang diễn ra hôm nay mà còn phải dự báo những nhu cầu của ngày mai, nhận diện các điểm nghẽn và bảo đảm nguồn lực luôn sẵn sàng cho từng giai đoạn.
Sáu lĩnh vực trọng tâm gồm: Công trường – Nhà thầu – Tiến độ – Nhân lực – Máy móc – Logistics. Đây là sáu mắt xích liên kết trực tiếp với nhau và quyết định hiệu quả vận hành dự án.
1. CÔNG TRƯỜNG – NƠI KẾ HOẠCH TRỞ THÀNH HIỆN THỰC
Công trường là trung tâm của Site Operations. Mỗi ngày có nhiều hoạt động diễn ra đồng thời, từ thi công kết cấu, hoàn thiện, lắp đặt kỹ thuật đến vận chuyển vật tư và thiết bị.
Phó Tổng Site Operations phải nắm được toàn cảnh: khu vực nào đang thi công, hạng mục nào đã hoàn thành, công việc nào bị chậm và vấn đề nào cần xử lý ngay.
Quản lý công trường hiệu quả bắt đầu từ tổ chức khoa học. Đường giao thông nội bộ, kho vật tư, khu gia công, khu tập kết thiết bị và mặt bằng thi công phải được bố trí hợp lý để tránh chồng chéo.
Mỗi khu vực phải có người phụ trách, mỗi công việc phải có kế hoạch và mỗi vấn đề phải có thời hạn xử lý.
Một công trường được tổ chức tốt không nhất thiết phải lúc nào cũng đông người. Điều quan trọng là mọi nguồn lực đều được sử dụng đúng chỗ và tạo ra kết quả cụ thể.
2. NHÀ THẦU – BIẾN CAM KẾT THÀNH KẾT QUẢ
Một dự án thường có nhiều nhà thầu cùng tham gia. Mỗi đơn vị có phạm vi riêng nhưng công việc của họ luôn liên quan đến những đơn vị khác.
Nếu một nhà thầu chậm bàn giao mặt bằng, nhiều đội phía sau có thể phải chờ. Vì vậy, Phó Tổng Site Operations phải xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng giữa tổng thầu, nhà thầu phụ, nhà cung cấp và các đơn vị liên quan.
Nhà thầu cần cam kết cụ thể về khối lượng, tiến độ, nhân lực, máy móc và thời gian hoàn thành.
Các cuộc họp hiện trường phải hướng đến hành động thay vì chỉ báo cáo. Công việc nào đã hoàn thành? Công việc nào chưa đạt? Nguyên nhân là gì? Ai chịu trách nhiệm? Khi nào phải xử lý xong?
Việc đánh giá nhà thầu cần dựa trên kết quả thực tế, khả năng phối hợp và mức độ thực hiện cam kết.
Quản lý tốt nhà thầu chính là tạo ra một đội ngũ cùng hướng đến mục tiêu chung của dự án.
3. TIẾN ĐỘ – NHỊP ĐẬP CỦA DỰ ÁN
Tiến độ quyết định thời điểm công trình có thể hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Phó Tổng Site Operations phải chuyển tiến độ tổng thể thành kế hoạch tháng, tuần và ngày. Kế hoạch càng gần hiện trường càng phải cụ thể: khu vực nào thực hiện, khối lượng bao nhiêu, đơn vị nào phụ trách và thời hạn hoàn thành.
Tiến độ không thể chỉ nằm trên biểu đồ. Nó phải được cập nhật bằng kết quả thực tế mỗi ngày.
Khi xuất hiện chậm trễ, cần xác định ngay nguyên nhân. Đó có thể là thiếu người, thiếu vật tư, máy móc hỏng, mặt bằng chưa sẵn sàng hoặc xung đột giữa các hạng mục.
Sau khi xác định nguyên nhân phải có phương án bù tiến độ cụ thể.
Quản trị tiến độ tốt không phải chờ đến khi công trình chậm mới tăng tốc. Người quản lý giỏi phải nhìn thấy nguy cơ từ sớm và xử lý trước khi nó trở thành điểm nghẽn của toàn dự án.
4. NHÂN LỰC – ĐÚNG NGƯỜI, ĐÚNG VIỆC
Con người là lực lượng trực tiếp biến bản vẽ thành công trình. Tuy nhiên, số lượng lao động nhiều chưa chắc tạo ra năng suất cao.
Phó Tổng Site Operations phải biết mỗi khu vực cần bao nhiêu người, chuyên môn gì và vào thời điểm nào.
Khi một hạng mục cần tăng tốc, việc bổ sung nhân lực phải dựa trên khối lượng thực tế. Huy động quá ít người khiến tiến độ chậm, nhưng đưa quá nhiều người vào cùng một khu vực có thể gây chồng chéo và giảm năng suất.
Ngoài số lượng còn phải quan tâm đến chất lượng nhân lực. Công việc chuyên môn cần được giao cho những người có kỹ năng phù hợp.
Đội ngũ quản lý hiện trường cũng phải đủ năng lực điều phối, kiểm tra và xử lý tình huống.
Quản trị nhân lực hiệu quả là tạo ra năng suất chứ không phải chỉ tạo ra số lượng.
5. MÁY MÓC – SỨC MẠNH CỦA THI CÔNG
Máy móc giúp tăng năng suất, giảm sức lao động và thực hiện những công việc mà con người khó có thể hoàn thành bằng phương pháp thủ công.
Tùy từng giai đoạn, dự án có thể cần cẩu, vận thăng, máy đào, máy xúc, xe vận chuyển hoặc nhiều thiết bị chuyên dụng khác.
Phó Tổng Site Operations phải lập kế hoạch huy động thiết bị phù hợp với tiến độ.
Thiếu máy móc có thể khiến công việc bị gián đoạn. Ngược lại, huy động thiết bị quá sớm hoặc quá nhiều sẽ làm tăng chi phí mà không tạo thêm giá trị.
Tình trạng kỹ thuật của thiết bị cũng cần được kiểm soát. Máy móc phải được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ để hạn chế sự cố bất ngờ.
Với những thiết bị quan trọng, cần có phương án dự phòng nhằm tránh tình trạng một máy hỏng làm cả chuỗi công việc dừng lại.
Máy móc phải phục vụ tiến độ, hiệu quả và mục tiêu chung của công trường.
6. LOGISTICS – DÒNG CHẢY CỦA NGUỒN LỰC
Logistics quyết định vật tư và thiết bị có đến đúng nơi, đúng lúc hay không.
Vật liệu đến quá sớm sẽ chiếm diện tích lưu kho và tăng nguy cơ hư hỏng. Đến quá muộn khiến công nhân phải chờ. Tập kết sai vị trí lại phát sinh thêm công việc vận chuyển.
Vì vậy, Phó Tổng Site Operations phải xây dựng kế hoạch logistics gắn trực tiếp với tiến độ.
Mỗi loại vật tư cần được xác định rõ thời điểm giao, khối lượng, phương tiện vận chuyển, vị trí tập kết và thời gian đưa vào thi công.
Đối với công trường có mặt bằng hạn chế, việc tổ chức logistics càng quan trọng. Không thể đưa mọi thứ đến cùng lúc mà phải tạo dòng cung ứng liên tục theo nhu cầu thực tế.
Mục tiêu là bảo đảm vật tư đúng nơi – thiết bị đúng chỗ – nhân lực đúng thời điểm – công việc không gián đoạn.
NGƯỜI GIỮ NHỊP CÔNG TRƯỜNG
Sáu lĩnh vực của Site Operations không tồn tại độc lập. Tiến độ quyết định nhu cầu nhân lực; nhân lực cần máy móc; máy móc và con người cần vật tư; vật tư phụ thuộc logistics; nhà thầu trực tiếp tổ chức thực hiện và tất cả cùng hội tụ tại công trường.
Vì vậy, Phó Tổng Site Operations phải có khả năng nhìn toàn bộ hệ thống thay vì quản lý từng phần riêng lẻ.
Người đảm nhiệm vị trí này cần biết công trường đang ở đâu so với kế hoạch, những việc quan trọng phải hoàn thành trong ngày và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến tuần tiếp theo.
Khi phát hiện vấn đề, điều quan trọng không phải tìm lý do để giải thích mà là xác định nguyên nhân và đưa ra giải pháp.
Một công trường hiệu quả không được đo bằng số lượng người hay tiếng máy móc hoạt động liên tục. Nó được đo bằng khối lượng công việc được hoàn thành đúng kế hoạch và khả năng phối hợp giữa các nguồn lực.
Vai trò lớn nhất của Phó Tổng Site Operations vì thế là giữ nhịp hiện trường, kết nối nhà thầu, điều phối nguồn lực và bảo đảm mọi hoạt động cùng hướng về mục tiêu chung.
Khi công trường vận hành có tổ chức, từng ngày làm việc đều tạo ra tiến bộ.
Và khi mỗi ngày đều tạo ra kết quả, kế hoạch trên giấy sẽ từng bước trở thành một công trình hoàn chỉnh trong thực tế.