CHƯƠNG 14. PHÓ TỔNG QUALITY & SAFETY
Một công trình chỉ thực sự thành công khi được hoàn thành đúng thiết kế, đạt tiêu chuẩn chất lượng và bảo đảm an toàn trong toàn bộ quá trình thi công. Vì vậy, Quality & Safety là một trụ cột quan trọng trong hệ thống quản trị dự án.
Phó Tổng Quality & Safety chịu trách nhiệm xây dựng hệ thống kiểm soát giúp chất lượng được tạo ra ngay từ đầu, thay vì chờ đến cuối mới phát hiện sai sót.
Sáu lĩnh vực trọng tâm gồm: QA/QC, an toàn lao động, kiểm tra vật liệu, nghiệm thu, hồ sơ chất lượng và quản lý lỗi.
1. QA/QC – XÂY DỰNG VÀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG
QA là bảo đảm chất lượng thông qua hệ thống, quy trình và tiêu chuẩn. QC là kiểm soát chất lượng thông qua kiểm tra thực tế sản phẩm, công việc và kết quả thi công. Hai hoạt động này phải được triển khai song song.
Phó Tổng Quality & Safety cần xác lập tiêu chuẩn chất lượng cho từng hạng mục, quy định rõ phương pháp kiểm tra, trách nhiệm của từng bên và điều kiện để công việc được chuyển sang bước tiếp theo.
Mục tiêu của QA/QC không phải tìm lỗi để xử phạt mà là ngăn lỗi xuất hiện và ngăn lỗi lặp lại.
Trước khi thi công, đội ngũ phải hiểu đúng bản vẽ, tiêu chuẩn kỹ thuật và biện pháp thực hiện. Trong quá trình thi công, các điểm kiểm soát phải được thực hiện đúng thời điểm. Sau khi hoàn thành, kết quả phải được kiểm tra và ghi nhận.
2. AN TOÀN LAO ĐỘNG – CON NGƯỜI LÀ ƯU TIÊN
Không có mục tiêu tiến độ nào quan trọng hơn sự an toàn của con người. Một công trường hiệu quả phải là nơi người lao động có thể làm việc trong điều kiện được kiểm soát rủi ro.
Phó Tổng Quality & Safety phải tổ chức hệ thống an toàn từ khâu nhận diện nguy cơ, đào tạo, trang bị bảo hộ đến kiểm tra hiện trường và xử lý hành vi không an toàn.
Các công việc trên cao, nâng hạ, sử dụng điện, vận hành máy móc, làm việc trong không gian hạn chế hoặc khu vực có nguy cơ đặc biệt phải có biện pháp kiểm soát phù hợp.
Quan trọng hơn, cần xây dựng văn hóa chủ động phòng ngừa. Người lao động phải có khả năng nhận biết nguy hiểm, báo cáo tình huống bất thường và dừng công việc khi điều kiện không bảo đảm.
3. KIỂM TRA VẬT LIỆU – KIỂM SOÁT TỪ ĐẦU VÀO
Chất lượng công trình phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng vật liệu. Thi công đúng kỹ thuật nhưng sử dụng vật liệu không đạt tiêu chuẩn vẫn có thể tạo ra sản phẩm không đạt yêu cầu.
Phó Tổng Quality & Safety cần bảo đảm mỗi loại vật liệu có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp hồ sơ được phê duyệt và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của dự án.
Quá trình kiểm tra có thể bao gồm chứng chỉ, mẫu, thông số kỹ thuật, tình trạng thực tế và các thử nghiệm cần thiết.
Vật liệu sau khi nhập công trường cũng phải được bảo quản đúng điều kiện. Vật liệu đạt chuẩn nhưng lưu kho sai cách vẫn có thể suy giảm chất lượng.
Những sản phẩm không phù hợp phải được nhận diện, cách ly và xử lý rõ ràng để tránh sử dụng nhầm.
4. NGHIỆM THU – XÁC NHẬN KẾT QUẢ THỰC TẾ
Nghiệm thu là bước xác nhận một công việc đã được thực hiện phù hợp với thiết kế, tiêu chuẩn và yêu cầu của dự án.
Không nên chờ đến khi một khu vực hoàn thiện toàn bộ mới kiểm tra. Nhiều hạng mục sau khi bị che khuất sẽ rất khó đánh giá hoặc sửa chữa. Vì vậy, các điểm nghiệm thu phải được xác định theo từng giai đoạn.
Nguyên tắc quan trọng là công việc chưa đạt không được chuyển bước chỉ vì áp lực tiến độ.
Nghiệm thu nghiêm túc giúp phát hiện sai lệch sớm, xác định trách nhiệm và bảo vệ chất lượng cuối cùng của công trình.
Đồng thời, quá trình này cần có sự phối hợp rõ ràng giữa nhà thầu, tư vấn, chủ đầu tư và các bên liên quan để tránh tình trạng chờ đợi hoặc kiểm tra chồng chéo.
5. HỒ SƠ CHẤT LƯỢNG – BẰNG CHỨNG CỦA CÔNG TRÌNH
Một công trình đạt chất lượng cần có hệ thống hồ sơ chứng minh quá trình kiểm soát đã được thực hiện.
Hồ sơ có thể bao gồm tài liệu vật liệu, biên bản kiểm tra, kết quả thí nghiệm, nghiệm thu, bản vẽ hoàn công và những tài liệu liên quan khác.
Phó Tổng Quality & Safety phải bảo đảm hồ sơ được lập đầy đủ, chính xác, thống nhất và có khả năng truy xuất.
Hồ sơ cần được cập nhật song song với tiến độ thực tế. Công việc hoàn thành đến đâu, tài liệu phải hoàn thiện đến đó.
Một hệ thống hồ sơ tốt không chỉ phục vụ bàn giao. Nó còn giúp truy tìm nguyên nhân khi có vấn đề, hỗ trợ vận hành, bảo trì và bảo vệ quyền lợi của các bên trong suốt vòng đời công trình.
6. QUẢN LÝ LỖI – BIẾN SAI SÓT THÀNH CƠ HỘI CẢI TIẾN
Trong quá trình thi công, sai sót có thể xuất hiện. Điều quan trọng là dự án phát hiện nhanh đến đâu, xử lý thế nào và có ngăn lỗi tương tự tái diễn hay không.
Phó Tổng Quality & Safety cần xây dựng hệ thống ghi nhận và phân loại lỗi rõ ràng. Mỗi lỗi phải xác định vị trí, mức độ, nguyên nhân, đơn vị chịu trách nhiệm, biện pháp khắc phục và thời hạn hoàn thành.
Sau khi sửa chữa, kết quả phải được kiểm tra lại trước khi đóng lỗi.
Tuy nhiên, quản lý lỗi không nên dừng ở sửa chữa. Nếu một lỗi xuất hiện nhiều lần, cần tìm nguyên nhân gốc. Có thể vấn đề nằm ở bản vẽ, vật liệu, tay nghề, phương pháp thi công hoặc khâu giám sát.
Khi nguyên nhân được loại bỏ, một sai sót có thể trở thành bài học giúp toàn hệ thống tiến bộ.
NGƯỜI GIỮ CHUẨN CHẤT LƯỢNG VÀ AN TOÀN
Quality & Safety không phải nhiệm vụ riêng của một phòng ban. Chất lượng được tạo bởi tất cả những người tham gia dự án, và an toàn cũng cần sự cam kết của từng cá nhân.
Phó Tổng Quality & Safety là người xây dựng chuẩn mực, tổ chức hệ thống kiểm soát và thúc đẩy mọi bên thực hiện những chuẩn mực đó một cách nhất quán.
QA/QC tạo nền tảng kiểm soát. An toàn lao động bảo vệ con người. Kiểm tra vật liệu bảo vệ chất lượng đầu vào. Nghiệm thu xác nhận kết quả. Hồ sơ chất lượng tạo bằng chứng.
Khi sáu yếu tố này vận hành đồng bộ, dự án không chỉ giảm rủi ro mà còn xây dựng được niềm tin.
Một công trình chất lượng không được tạo ra ở ngày bàn giao. Nó được hình thành từ hàng nghìn quyết định đúng trong từng ngày thi công.
Một công trường an toàn cũng không đến từ may mắn. Nó đến từ kỷ luật, trách nhiệm và sự chủ động phòng ngừa.
Vì vậy, vai trò cốt lõi của Phó Tổng Quality & Safety là giữ vững hai giới hạn không được đánh đổi: chất lượng của công trình và an toàn của con người. Khi hai nền tảng này được bảo vệ, tiến độ và hiệu quả mới có ý nghĩa bền vững.
Vietnam