CHƯƠNG 23. ĐỪNG BẢO VỆ CÁI TÔI BẰNG TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP

Cái tôi của người lãnh đạo không được phép trở thành chi phí của tập thể.

Trong kinh doanh, có những khoản lỗ đến từ thị trường, có những khoản lỗ đến từ một quyết định sai, và cũng có những khoản lỗ đến từ điều khó nhìn thấy hơn rất nhiều: cái tôi của người lãnh đạo.

Một dự án đã không còn hiệu quả nhưng vẫn tiếp tục được bơm tiền chỉ vì người đề xuất không muốn thừa nhận mình sai. Một sản phẩm không được thị trường đón nhận nhưng doanh nghiệp vẫn cố duy trì vì lãnh đạo từng tuyên bố rằng nó sẽ thành công. Một kế hoạch đã bộc lộ quá nhiều bất cập nhưng không ai dám thay đổi vì đó là “ý tưởng của sếp”.

Khi ấy, doanh nghiệp không còn dùng tiền để phát triển.

Doanh nghiệp đang dùng tiền để bảo vệ lòng tự ái của một người.

Và đó có thể là một trong những khoản chi phí đắt nhất.

1. CÁI TÔI CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG XẤU

Người lãnh đạo cần có bản lĩnh, sự tự tin và niềm tin vào quyết định của mình. Nếu lúc nào cũng dao động trước mọi ý kiến trái chiều, họ rất khó dẫn dắt một tổ chức đi xa.

Vì vậy, có cái tôi không phải vấn đề.

Vấn đề nằm ở chỗ người lãnh đạo có phân biệt được bản lĩnh với cố chấp, niềm tin với bảo thủ, kiên định với việc không chịu thừa nhận sai lầm hay không.

Một người lãnh đạo tốt có thể bảo vệ quan điểm của mình khi có đủ dữ liệu và lý do. Nhưng khi thực tế chứng minh rằng quyết định ban đầu không còn phù hợp, họ cũng phải đủ mạnh để thay đổi.

Thừa nhận một quyết định sai không làm người lãnh đạo nhỏ đi.

Ngược lại, đôi khi đó chính là biểu hiện của sự trưởng thành.

2. KHI CÁI TÔI BẮT ĐẦU TIÊU TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP

Hãy tưởng tượng doanh nghiệp đầu tư một tỷ đồng vào một dự án mới.

Sau sáu tháng, các số liệu cho thấy dự án không đạt mục tiêu. Khách hàng không quan tâm như dự kiến. Chi phí vận hành cao. Khả năng sinh lời thấp.

Đội ngũ đề xuất dừng hoặc thay đổi mô hình.

Nhưng người lãnh đạo nói:

“Không thể dừng được. Tôi đã quyết định làm thì phải làm cho bằng được.”

Doanh nghiệp đầu tư thêm một tỷ.

Rồi thêm một tỷ nữa.

Đến lúc này, vấn đề không còn đơn thuần là dự án có hiệu quả hay không.

Một phần quyết định đã bị chi phối bởi nhu cầu chứng minh rằng “tôi đã đúng”.