PHẦN IX
DRHOUSES THEO TƯ DUY CỜ VUA
CHƯƠNG 36
CHỦ TỊCH LÀ VUA
Vua giữ: Tầm nhìn – Chiến lược – Văn hóa
Trên bàn cờ vua, mỗi quân cờ có một vai trò khác nhau. Có quân tiến nhanh, có quân kiểm soát đường dài, có quân bảo vệ, có quân mở đường. Nhưng toàn bộ thế trận đều xoay quanh một quân đặc biệt: Vua.
Vua không phải quân mạnh nhất về khả năng di chuyển. Vua cũng không thể một mình chiến thắng cả bàn cờ. Nhưng nếu Vua mất, toàn bộ ván cờ kết thúc.
Trong tư duy tổ chức của DRHOUSES, hình tượng ấy có thể dùng để mô tả vai trò của Chủ tịch.
Chủ tịch không cần làm thay Giám đốc, Trưởng bộ phận hay đội vận hành. Vai trò quan trọng nhất là giữ cho toàn bộ tổ chức biết mình đang đi đâu, đi bằng con đường nào và trở thành một tổ chức như thế nào.
Ba trách nhiệm cốt lõi ấy là:
TẦM NHÌN – CHIẾN LƯỢC – VĂN HÓA.
---
1. VUA KHÔNG CẦN ĐI NHIỀU NHẤT
Một sai lầm thường gặp trong quản trị là người đứng đầu cố gắng tham gia vào mọi việc.
Một hợp đồng cũng hỏi.
Một bài đăng cũng duyệt.
Một khoản chi nhỏ cũng quyết định.
Một nhân sự cấp dưới gặp vấn đề cũng trực tiếp xử lý.
Khi đó, người lãnh đạo tưởng rằng mình đang kiểm soát tổ chức, nhưng thực tế có thể đang biến chính mình thành điểm nghẽn của hệ thống.
Cờ vua cho chúng ta một hình ảnh khác.
Vua không chạy khắp bàn cờ để làm nhiệm vụ của Xe, Mã, Tượng hay Tốt.
Mỗi quân phải làm đúng vai trò của mình.
Chủ tịch DRHOUSES cũng vậy.
Điều quan trọng không phải là làm nhiều việc nhất, mà là giữ đúng những việc quan trọng nhất.
---
2. TẦM NHÌN – BIẾT BÀN CỜ SẼ ĐI VỀ ĐÂU
Tầm nhìn là câu trả lời cho câu hỏi:
DRHOUSES muốn trở thành điều gì trong tương lai?
Nếu không có tầm nhìn, mỗi bộ phận có thể vẫn làm việc rất chăm chỉ nhưng đi theo những hướng khác nhau.
Marketing muốn tăng khách hàng.
Kinh doanh muốn tăng hợp đồng.
Thiết kế muốn nâng cao thẩm mỹ.
Thi công muốn hoàn thành tiến độ.
Công nghệ muốn phát triển nền tảng.
Tất cả đều có thể đúng, nhưng nếu không cùng phục vụ một hướng chung, sức mạnh sẽ bị phân tán.
Tầm nhìn của DRHOUSES phải kết nối những năng lực đó thành một hệ sinh thái:
Thiết kế – Thi công – Vật liệu – Công nghệ – Dữ liệu – Bảo trì – Cải tạo – Thương mại – Quản trị.
Chủ tịch là người giữ bức tranh tổng thể ấy.
---
3. TẦM NHÌN PHẢI ĐI XA HƠN MỘT HỢP ĐỒNG
Nếu người lãnh đạo chỉ nhìn doanh thu của tháng này, tổ chức sẽ dễ chạy theo những việc trước mắt.
Tầm nhìn cần dài hơn.
DRHOUSES không chỉ hướng đến việc xây được bao nhiêu căn nhà.
Câu hỏi lớn hơn là:
Sau 5 năm, 10 năm, DRHOUSES muốn tạo ra hệ sinh thái gì?
Một công trình có thể được thiết kế, thi công, bàn giao rồi tiếp tục được bảo trì, sửa chữa, cải tạo và nâng cấp.
Vật liệu có thể được thu hồi và tái sử dụng.
Dữ liệu từ công trình cũ có thể giúp thiết kế công trình mới tốt hơn.
Khách hàng cũ có thể tiếp tục trở thành khách hàng trong một chu kỳ dịch vụ mới.
Đó chính là tư duy dài hạn mà người giữ tầm nhìn phải bảo vệ.
---
4. CHIẾN LƯỢC – BIẾN TẦM NHÌN THÀNH NƯỚC ĐI
Có tầm nhìn nhưng không có chiến lược thì tầm nhìn chỉ dừng ở mong muốn.
Trên bàn cờ, người chơi không chỉ biết mục tiêu cuối cùng mà còn phải lựa chọn từng nước đi.
Doanh nghiệp cũng vậy.
Chiến lược phải trả lời:
Làm gì trước?
Làm gì sau?
Nguồn lực đặt ở đâu?
Điều gì tự làm?
Điều gì hợp tác?
Điều gì chưa nên làm?
DRHOUSES có thể có rất nhiều ý tưởng, nhưng nguồn lực luôn hữu hạn.
Vì vậy, chiến lược không chỉ là quyết định làm gì.
Chiến lược còn là quyết định chưa làm gì để tập trung vào những ưu tiên quan trọng hơn.
---
5. CHỦ TỊCH KHÔNG ĐI THAY QUÂN CỜ
Nếu Chủ tịch trực tiếp điều hành mọi công việc, những cấp lãnh đạo phía dưới sẽ khó trưởng thành.
Trong mô hình 1–2–4–8–16–32–64, mỗi tầng đều có nhiệm vụ và quyền hạn riêng.
Chủ tịch giữ định hướng.
Các cấp lãnh đạo chuyển định hướng thành mục tiêu.
Giám đốc chuyên môn chuyển mục tiêu thành kế hoạch.
Các bộ phận chuyển kế hoạch thành công việc.
Các đội vận hành tạo ra kết quả.
Đó là lý do DRHOUSES cần nguyên tắc:
RÕ NGƯỜI – RÕ VIỆC – RÕ QUYỀN HẠN – RÕ TRÁCH NHIỆM – RÕ CHỈ TIÊU – RÕ KẾT QUẢ – RÕ BÁO CÁO.
Phân quyền không có nghĩa người đứng đầu mất quyền kiểm soát.
Phân quyền đúng là kiểm soát bằng hệ thống thay vì kiểm soát bằng việc tự làm tất cả.
---
6. VĂN HÓA – LUẬT CHƠI CỦA BÀN CỜ
Nếu tầm nhìn trả lời đi đâu, chiến lược trả lời đi bằng cách nào, thì văn hóa trả lời:
Chúng ta sẽ hành xử như thế nào trên hành trình đó?
Một doanh nghiệp có thể có chiến lược tốt nhưng vẫn gặp vấn đề nếu con người thiếu trung thực, né tránh trách nhiệm hoặc đặt lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích chung.
Văn hóa DRHOUSES cần thể hiện qua những hành vi cụ thể:
Nói thật về vấn đề.
Cam kết thì thực hiện.
Sai thì sửa.
Không che giấu lỗi.
Tôn trọng khách hàng.
Tôn trọng đồng đội.
Tôn trọng chất lượng.
Tôn trọng an toàn.
Tôn trọng dữ liệu.
Văn hóa không nằm trên khẩu hiệu treo tường.
Văn hóa nằm trong cách con người hành động khi không có người đứng bên cạnh kiểm tra.
---
7. CHỦ TỊCH LÀ NGƯỜI GIỮ VĂN HÓA
Văn hóa thường bắt đầu từ người đứng đầu.
Nếu lãnh đạo nói về minh bạch nhưng chấp nhận những ngoại lệ thiếu minh bạch, tổ chức sẽ học từ hành động chứ không học từ khẩu hiệu.
Nếu lãnh đạo yêu cầu đúng giờ nhưng chính mình thường xuyên phá vỡ nguyên tắc, quy định sẽ mất sức nặng.
Bởi vậy, người đứng đầu phải là người bảo vệ chuẩn mực.
Không phải bằng lời nói nhiều nhất mà bằng sự nhất quán giữa điều nói và điều làm.
Trong DRHOUSES, Chủ tịch giữ văn hóa không có nghĩa tự mình giải quyết mọi vi phạm.
Điều quan trọng hơn là xây dựng nguyên tắc để cả hệ thống hiểu điều gì được khuyến khích, điều gì không được chấp nhận.
---
8. BẢO VỆ VUA KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BẢO VỆ CÁ NHÂN
Trong cờ vua, bảo vệ Vua là bảo vệ khả năng tiếp tục của cả ván cờ.
Trong doanh nghiệp, tư duy này không nên được hiểu thành bảo vệ quyền lực của một cá nhân.
Điều cần bảo vệ là sự ổn định của hệ thống lãnh đạo và định hướng chung.
Một tổ chức tốt không thể phụ thuộc hoàn toàn vào một con người.
Tầm nhìn cần được truyền đạt.
Chiến lược cần được chuyển thành kế hoạch.
Văn hóa cần trở thành chuẩn mực chung.
Dữ liệu và quy trình phải được lưu giữ.
Như vậy, sức mạnh của Chủ tịch không nằm ở việc mọi người đều phải chờ quyết định của Chủ tịch.
Sức mạnh nằm ở việc toàn hệ thống vẫn biết phải làm gì ngay cả khi Chủ tịch không có mặt trong từng công việc cụ thể.
---
9. NHÌN TOÀN BÀN CỜ
Người đứng đầu không thể chỉ nhìn một quân.
Phải nhìn cả bàn cờ.
Một quyết định tăng doanh thu có ảnh hưởng đến chất lượng không?
Một quyết định giảm chi phí có làm tăng rủi ro an toàn không?
Một dự án công nghệ mới có thực sự phục vụ khách hàng không?
Một kế hoạch mở rộng có vượt quá năng lực quản trị hiện tại không?
Chủ tịch cần nhìn thấy mối quan hệ giữa:
Con người – Khách hàng – Tài chính – Công nghệ – Công trình – Thương hiệu – Rủi ro – Tương lai.
Đó là góc nhìn mà từng bộ phận riêng lẻ khó có thể thay thế.
---
KẾT CHƯƠNG – VUA GIỮ HƯỚNG ĐI
Trong tư duy cờ vua DRHOUSES, Chủ tịch là Vua không phải vì Chủ tịch có quyền làm mọi việc.
Ngược lại, giá trị của vị trí này nằm ở khả năng không bị cuốn vào mọi việc nhỏ để giữ được những việc lớn.
Ba điều Chủ tịch phải giữ là:
TẦM NHÌN – để toàn hệ thống biết mình đang đi đâu.
CHIẾN LƯỢC – để nguồn lực được đặt vào những nước đi quan trọng.
VĂN HÓA – để mọi người biết phải hành động theo những nguyên tắc nào.
Trên bàn cờ DRHOUSES, mỗi quân đều có giá trị.
Có quân mở đường.
Có quân tấn công.
Có quân bảo vệ.
Có quân kiểm soát.
Và Vua phải nhìn toàn cục để những sức mạnh ấy không vận hành rời rạc.
Chủ tịch không cần làm thay cả bàn cờ.
Chủ tịch phải giữ cho cả bàn cờ cùng một hướng.
Khi Tầm nhìn đủ rõ – Chiến lược đủ đúng – Văn hóa đủ mạnh, tổ chức có thể phát triển mà không phụ thuộc vào việc một người phải trực tiếp giải quyết tất cả.
Đó chính là vai trò của Vua trong bàn cờ DRHOUSES:
Giữ tầm nhìn.
Giữ chiến lược.
Giữ văn hóa.
Và giữ cho toàn hệ thống không đánh mất hướng đi của mình.
English