CHƯƠNG 11. PHÓ TỔNG KIẾN TRÚC
Trong hệ sinh thái DRHOUSES, kiến trúc không chỉ là việc tạo nên một hình thức đẹp cho công trình. Kiến trúc là điểm khởi đầu để biến nhu cầu của khách hàng thành không gian sống, làm việc và kinh doanh có giá trị lâu dài.
Phó Tổng Kiến trúc là người chịu trách nhiệm điều phối toàn bộ hoạt động chuyên môn kiến trúc trong hệ thống, từ nhà phố, biệt thự, căn hộ đến văn phòng, showroom, siêu thị và các công trình thương mại. Đây là vị trí kết nối giữa tầm nhìn – nhu cầu khách hàng – giải pháp thiết kế – công nghệ – thi công – vận hành công trình.
1. VAI TRÒ CỦA PHÓ TỔNG KIẾN TRÚC
Phó Tổng Kiến trúc chịu trách nhiệm định hướng và kiểm soát chất lượng kiến trúc của các dự án thuộc DRHOUSES.
Người đảm nhiệm vị trí này không nhất thiết trực tiếp thiết kế từng bản vẽ, nhưng phải bảo đảm rằng đội ngũ phía dưới hiểu đúng yêu cầu, thực hiện đúng tiêu chuẩn và tạo ra những công trình phù hợp với định hướng chung của hệ thống.
Mỗi công trình phải trả lời được những câu hỏi cơ bản:
Khách hàng thực sự cần gì?
Không gian được sử dụng như thế nào?
Giải pháp kiến trúc có phù hợp với diện tích, ngân sách và điều kiện thực tế hay không?
Công trình có thuận lợi cho thi công, vận hành, bảo trì và cải tạo trong tương lai hay không?
Vì vậy, Phó Tổng Kiến trúc phải nhìn công trình không chỉ ở thời điểm thiết kế mà trong toàn bộ vòng đời sử dụng.
2. NHÀ PHỐ – GIẢI BÀI TOÁN KHÔNG GIAN HẠN CHẾ
Nhà phố là loại hình phổ biến nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về kiến trúc.
Đặc điểm thường gặp là mặt tiền hẹp, chiều sâu lớn, các công trình liền kề và khả năng lấy ánh sáng, thông gió tự nhiên bị hạn chế.
Phó Tổng Kiến trúc cần định hướng đội ngũ giải quyết đồng thời các vấn đề về công năng, giao thông, ánh sáng, thông gió, riêng tư và thẩm mỹ.
Một căn nhà phố tốt không nhất thiết phải cầu kỳ. Quan trọng hơn là từng mét vuông được sử dụng hợp lý.
Cầu thang, giếng trời, khoảng xanh, ban công, sân trước, sân sau và hệ thống cửa cần được nghiên cứu như những thành phần của một tổng thể.
Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một ngôi nhà đẹp để nhìn – thuận tiện để sống – hợp lý để xây dựng – bền vững để sử dụng.
3. BIỆT THỰ – CÂN BẰNG GIỮA ĐẲNG CẤP VÀ GIÁ TRỊ SỐNG
Biệt thự có lợi thế về diện tích nhưng không vì thế mà việc thiết kế trở nên đơn giản.
Không gian lớn nếu tổ chức không tốt có thể tạo ra sự xa cách, lãng phí diện tích và tăng chi phí vận hành.
Phó Tổng Kiến trúc phải định hướng rõ phong cách, tỷ lệ kiến trúc, tổ chức mặt bằng, cảnh quan, sân vườn và mối quan hệ giữa không gian bên trong với thiên nhiên bên ngoài.
Một căn biệt thự có giá trị không chỉ bởi vật liệu đắt tiền hay hình thức sang trọng.
Giá trị thực sự nằm ở trải nghiệm sống của gia chủ: bước vào nhà cảm thấy thoải mái, các thành viên có không gian riêng nhưng vẫn có nơi kết nối với nhau, ánh sáng và thiên nhiên hiện diện trong cuộc sống hằng ngày.
Kiến trúc phải phục vụ con người trước khi trở thành biểu tượng của sự sang trọng.
4. CĂN HỘ – TỐI ƯU TỪNG MÉT VUÔNG
Đối với căn hộ, diện tích thường đã được xác định bởi kết cấu và hệ thống kỹ thuật của tòa nhà.
Bài toán kiến trúc vì vậy tập trung vào khả năng tối ưu mặt bằng và nâng cao trải nghiệm sử dụng.
Phó Tổng Kiến trúc cần chỉ đạo đội ngũ nghiên cứu kỹ nhu cầu của từng gia đình: số lượng thành viên, độ tuổi, thói quen sinh hoạt, nhu cầu lưu trữ, làm việc, học tập và nghỉ ngơi.
Không gian khách – bếp – ăn có thể được kết nối linh hoạt. Phòng ngủ phải bảo đảm riêng tư. Hệ tủ và khu vực lưu trữ cần được tính toán từ đầu.
Trong một căn hộ, đôi khi chỉ cần thay đổi vị trí một vách ngăn hoặc một hệ tủ cũng có thể làm thay đổi đáng kể chất lượng không gian.
5. VĂN PHÒNG – KIẾN TRÚC PHỤC VỤ HIỆU SUẤT
Văn phòng không đơn thuần là nơi đặt bàn ghế làm việc.
Đó là môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, khả năng giao tiếp, văn hóa doanh nghiệp và hình ảnh thương hiệu.
Khi phụ trách thiết kế văn phòng, Phó Tổng Kiến trúc phải cân bằng giữa khu vực làm việc tập trung, không gian họp, khu trao đổi, tiếp khách, nghỉ ngơi và các khu vực hỗ trợ.
Luồng di chuyển cần thuận tiện nhưng không gây ảnh hưởng đến người đang làm việc.
Ánh sáng, âm thanh, thông gió và công thái học cũng phải được quan tâm.
Một văn phòng tốt phải giúp con người làm việc hiệu quả hơn, giao tiếp tốt hơn và cảm thấy muốn gắn bó lâu dài hơn.
6. SHOWROOM – KHÔNG GIAN KỂ CÂU CHUYỆN THƯƠNG HIỆU
Showroom là nơi kiến trúc gặp thương hiệu.
Khách hàng bước vào showroom không chỉ để nhìn sản phẩm mà còn để cảm nhận giá trị mà doanh nghiệp muốn truyền tải.
Phó Tổng Kiến trúc cần phối hợp với bộ phận thương hiệu, marketing và vận hành để xác định hành trình của khách hàng.
Khách bước vào từ đâu?
Điểm nào cần tạo ấn tượng đầu tiên?
Sản phẩm chủ lực đặt ở đâu?
Ánh sáng hướng sự chú ý như thế nào?
Khách trải nghiệm và được tư vấn tại khu vực nào?
Thiết kế showroom thành công là khi kiến trúc không lấn át sản phẩm mà làm sản phẩm nổi bật hơn, đồng thời giúp khách hàng nhớ được thương hiệu sau khi rời đi.
7. SIÊU THỊ – KIẾN TRÚC GẮN VỚI DÒNG DI CHUYỂN
Siêu thị là bài toán của lưu lượng lớn, hàng hóa nhiều và hành vi mua sắm phức tạp.
Thiết kế phải tính đến lối vào, lối ra, quầy thanh toán, khu trưng bày, kho hàng, khu kỹ thuật và luồng vận chuyển hàng hóa.
Phó Tổng Kiến trúc cần đặc biệt chú ý đến khả năng di chuyển của khách hàng.
Không gian phải dễ nhận biết, dễ tìm kiếm sản phẩm và hạn chế các điểm giao cắt gây ùn tắc.
Đồng thời, thiết kế phải tính đến an toàn, phòng cháy chữa cháy, khả năng bảo trì và thay đổi bố trí trong tương lai.
Kiến trúc siêu thị tốt phải hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh.
8. CÔNG TRÌNH THƯƠNG MẠI – KIẾN TRÚC PHẢI TẠO RA GIÁ TRỊ
Các công trình thương mại có thể bao gồm cửa hàng, trung tâm dịch vụ, nhà hàng, tổ hợp kinh doanh và nhiều mô hình khác.
Điểm chung của chúng là kiến trúc phải gắn với hiệu quả khai thác.
Mỗi mét vuông đều liên quan đến chi phí đầu tư và khả năng tạo doanh thu.
Do đó, Phó Tổng Kiến trúc phải nhìn thiết kế dưới cả hai góc độ: chuyên môn kiến trúc và hiệu quả kinh doanh.
Một thiết kế đẹp nhưng khó vận hành chưa phải là thiết kế tốt. Một công trình tiết kiệm chi phí ban đầu nhưng tiêu tốn nhiều năng lượng, khó bảo trì hoặc nhanh lỗi thời cũng chưa phải là giải pháp bền vững.
9. PHỐI HỢP KIẾN TRÚC VỚI CÁC BỘ PHẬN
Kiến trúc không thể hoạt động độc lập.
Phó Tổng Kiến trúc phải phối hợp chặt chẽ với nội thất, kết cấu, cơ điện, vật liệu, dự toán, thi công, BIM, AI, quản lý dự án và chăm sóc khách hàng.
Một thay đổi trên bản vẽ kiến trúc có thể ảnh hưởng đến kết cấu. Một lựa chọn vật liệu có thể làm thay đổi ngân sách. Một giải pháp đẹp về hình thức nhưng quá khó thi công có thể gây chậm tiến độ.
Bởi vậy, DRHOUSES hướng tới nguyên tắc:
Thiết kế phải hiểu thi công – thi công phải tôn trọng thiết kế – công nghệ phải kết nối toàn bộ quá trình.
10. KIẾN TRÚC TRONG MÔ HÌNH XÂY DỰNG TUẦN HOÀN
Trong mô hình DRHOUSES, một công trình không kết thúc khi bàn giao.
Ngay từ giai đoạn kiến trúc, cần tính đến khả năng bảo trì, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, thay đổi công năng và tái sử dụng vật liệu trong tương lai.
Đây chính là điểm khác biệt giữa tư duy xây dựng tuyến tính và tư duy xây dựng tuần hoàn.
Thay vì chỉ nghĩ:
Thiết kế → Xây dựng → Sử dụng,
DRHOUSES hướng tới vòng đời:
Thiết kế → Xây dựng → Sử dụng → Bảo trì → Cải tạo → Nâng cấp → Tái sử dụng → Tiếp tục vòng đời mới.
Phó Tổng Kiến trúc chính là một trong những người đặt nền móng đầu tiên cho vòng tuần hoàn đó.
11. MỤC TIÊU CUỐI CÙNG
Mục tiêu của Phó Tổng Kiến trúc không phải tạo ra thật nhiều bản vẽ, mà là xây dựng một hệ thống kiến trúc có khả năng tạo ra những công trình đẹp – đúng công năng – khả thi – tiết kiệm – bền vững – dễ vận hành và có khả năng thích ứng lâu dài.
Từ nhà phố, biệt thự, căn hộ đến văn phòng, showroom, siêu thị hay công trình thương mại, quy mô có thể khác nhau nhưng nguyên tắc không thay đổi:
Kiến trúc bắt đầu từ con người và phải quay trở lại phục vụ con người.
Khi kiến trúc được kết nối với công nghệ, thi công và tư duy tuần hoàn, một công trình không còn chỉ là một sản phẩm xây dựng.
Nó trở thành một phần của hệ sinh thái sống, có khả năng được sử dụng, chăm sóc, cải tạo và tiếp tục tạo ra giá trị qua nhiều năm.
Đó chính là vai trò và sứ mệnh của Phó Tổng Kiến trúc trong hệ sinh thái DRHOUSES.