HNI 6/10/2026:

CHƯƠNG 21: NHÌN NGƯỜI TRƯỚC KHI CHỌN CỘNG SỰ

Có những quyết định trong công việc có thể sửa bằng tiền.

Một hợp đồng sai có thể hủy.

Một sản phẩm chưa tốt có thể làm lại.

Một chiến lược chưa phù hợp có thể thay đổi.

Nhưng chọn sai người để đồng hành đôi khi phải trả giá bằng nhiều năm.

Một cộng sự giỏi có thể giúp một công việc đi nhanh hơn.

Một cộng sự phù hợp có thể giúp một tập thể đi xa hơn.

Nhưng một cộng sự thiếu chữ tín, thiếu trách nhiệm hoặc chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân có thể khiến cả một đội ngũ mất niềm tin.

Vì vậy, trước khi hỏi: “Người này giỏi đến đâu?”

Hãy hỏi thêm: “Người này là người như thế nào khi công việc không diễn ra theo ý họ?”

Năng lực giúp một người tạo ra kết quả.

Nhưng tính cách quyết định cách họ sử dụng năng lực đó.

1. Đừng chọn cộng sự chỉ vì họ giỏi

Đây là sai lầm rất phổ biến. Một người có chuyên môn xuất sắc.

Giao tiếp tốt. Quan hệ rộng.

Có nhiều kinh nghiệm. Có khả năng thuyết phục người khác.

Tất cả đều rất đáng giá.

Nhưng năng lực chỉ là một phần của câu chuyện.

Hãy thử tưởng tượng một người cực kỳ giỏi nhưng thường xuyên thất hứa.

Một người tài năng nhưng luôn đổ lỗi khi có vấn đề.

Một người kiếm được nhiều tiền nhưng không minh bạch.

Một người có quan hệ rộng nhưng sẵn sàng nói xấu cộng sự sau lưng.

Bạn có thể hợp tác với họ trong một thời gian.

Nhưng càng đi lâu, những vấn đề về con người càng có khả năng trở thành vấn đề của công việc.

Đừng chỉ tìm người có thể giúp bạn kiếm được nhiều hơn. Hãy tìm người khiến bạn có thể tin tưởng nhiều hơn.

2. Hãy nhìn cách họ nói về những người từng hợp tác

Muốn hiểu một người, đôi khi không cần hỏi trực tiếp về bản thân họ.

Hãy nghe cách họ nói về những người cũ.

“Đối tác trước đây của tôi toàn là người kém.”

“Công ty cũ chẳng có ai giỏi.” “Nhân viên cũ đều không ra gì.”

“Không có ai làm được việc ngoài tôi.” Một vài câu nói như vậy chưa đủ để kết luận.

Có thể họ từng thật sự gặp những cộng sự không phù hợp.

Nhưng nếu câu chuyện nào cũng kết thúc bằng việc người khác là nguyên nhân của mọi thất bại, hãy chú ý.

Bởi một người không bao giờ nhìn thấy phần trách nhiệm của mình trong các mối quan hệ cũ có thể rất khó hợp tác lâu dài.

Ngược lại, một người có thể nói:

“Ở dự án đó, tôi cũng có phần sai.” “Lúc ấy chúng tôi phối hợp chưa tốt.”

“Tôi đã rút ra được một bài học.”

Cách họ nhìn lại quá khứ thường cho ta nhiều thông tin về khả năng hợp tác trong tương lai.

3. Hãy quan sát cách họ giữ những cam kết nhỏ

Đừng đợi đến một hợp đồng lớn mới kiểm tra chữ tín.

Hãy bắt đầu bằng những điều rất nhỏ.

Họ hẹn 9 giờ có đến đúng giờ không?

Nói gửi tài liệu vào thứ Sáu có gửi không?

Nếu không thể hoàn thành, họ có báo trước không?

Nếu quên, họ có nhận lỗi không?

Những việc nhỏ có vẻ không đáng kể.

Nhưng chính những việc nhỏ tạo nên thói quen.

Chữ tín hiếm khi được xây dựng bằng một hành động vĩ đại. Nó được xây dựng bằng hàng trăm lời hứa nhỏ được giữ đúng.

Dĩ nhiên, không ai có thể hoàn thành mọi lời hứa trong mọi hoàn cảnh.

Điều đáng nhìn không chỉ là họ có làm được hay không, mà là họ xử lý thế nào khi không làm được.

4. Hãy xem họ phản ứng thế nào khi có vấn đề

Khi mọi thứ thuận lợi, rất nhiều người đều dễ hợp tác.

Khách hàng hài lòng. Doanh thu tăng.

Dự án đúng tiến độ. Mọi người vui vẻ.

Nhưng công việc thật sự kiểm tra con người khi có vấn đề.

Khách hàng phàn nàn. Doanh thu giảm.

Dự án chậm. Nhân sự nghỉ việc.

Một quyết định sai khiến cả nhóm phải làm lại.

Lúc ấy, hãy quan sát:

Họ tìm giải pháp hay tìm người để đổ lỗi?

Họ bình tĩnh hay lập tức hoảng loạn?

Họ giấu thông tin bất lợi hay chủ động thông báo?

Họ nhận phần trách nhiệm của mình hay chỉ kể những lỗi của người khác?

Một cộng sự tốt không phải người không bao giờ mắc sai lầm. Đó là người có trách nhiệm khi sai lầm xảy ra.

5. Hãy quan sát cách họ chia lợi ích

Tiền bạc là một trong những phép thử rõ nhất của quan hệ cộng sự.

Khi lợi nhuận xuất hiện, ai được bao nhiêu?

Khi phát sinh chi phí, ai chịu phần nào?

Khi một người đóng góp nhiều hơn, cách phân chia có được bàn bạc minh bạch không?

Khi xuất hiện một khoản lợi ích ngoài dự kiến, họ có chủ động chia sẻ thông tin không?

Đây không phải chuyện phải chia mọi thứ thật đều.

Công bằng không phải lúc nào cũng là chia bằng nhau.

Một người đóng góp 70% có thể nhận nhiều hơn người đóng góp 30%.

Điều quan trọng là tiêu chí phân chia có rõ ràng và được tôn trọng hay không.

Một thỏa thuận rõ ràng hôm nay có thể bảo vệ tình bạn ngày mai.