HNI 23/10/2026:

CHƯƠNG 17: HOÀN THÀNH VIỆC NHÀ

Có một câu hỏi rất đơn giản nhưng có thể nói lên rất nhiều điều về một gia đình:

“Ai là người phải làm việc nhà?”

Nếu câu trả lời là: “Mẹ.” “Vợ.” “Người giúp việc.”

thì có lẽ gia đình ấy đang cần nhìn lại một điều quan trọng.

Bởi một ngôi nhà là nơi tất cả cùng sống.

Nếu tất cả cùng hưởng sự sạch sẽ, tiện nghi, bữa cơm nóng, quần áo sạch, căn phòng gọn gàng và một không gian dễ chịu, thì tất cả cũng cần có phần trách nhiệm trong việc tạo nên những điều đó.

Việc nhà không phải là công việc thấp kém.

Việc nhà là lao động để duy trì cuộc sống.

Nấu một bữa cơm. Rửa một chiếc bát.

Quét một căn phòng. Giặt một chiếc áo.

Đổ rác. Sắp xếp đồ đạc.

Chăm sóc cây cối. Dọn dẹp sau một bữa ăn.

Những việc ấy có thể rất nhỏ.

Nhưng nếu không ai làm, cả gia đình sẽ nhanh chóng nhận ra giá trị của chúng.

Một gia đình có trách nhiệm không phải là nơi có một người làm tất cả.

Đó là nơi mỗi người làm phần việc của mình để cuộc sống chung trở nên nhẹ nhàng hơn.

1. Việc nhà là trách nhiệm chung

Có một quan niệm đã tồn tại rất lâu: “Đàn ông lo việc lớn, phụ nữ lo việc nhà.”

Nhưng gia đình hiện đại cần một cách nhìn khác.

Cả hai vợ chồng đều có thể đi làm.

Cả hai đều mệt.

Cả hai đều cần nghỉ ngơi.

Và con cái cũng cần được học cách đóng góp.

Việc nhà không nên được phân chia chỉ dựa trên giới tính.

Nó nên được phân chia dựa trên khả năng, thời gian, hoàn cảnh và sự công bằng.

Người nào có thời gian hơn có thể làm nhiều hơn ở một giai đoạn.

Người nào đang bận hoặc gặp khó khăn có thể được hỗ trợ.

Quan trọng nhất là mọi người đều hiểu:

“Đây là ngôi nhà của chúng ta, không phải của riêng một người.”

2. Đừng để một người âm thầm làm tất cả

Có những người trong gia đình làm việc nhà mỗi ngày đến mức mọi người coi đó là điều hiển nhiên.

Họ nấu ăn. Dọn dẹp.

Giặt giũ. Mua thực phẩm.

Chuẩn bị đồ cho con. Nhớ lịch học.

Nhớ những ngày quan trọng. Nhớ những việc cả nhà cần làm.

Đó không chỉ là lao động thể chất.

Đó còn là gánh nặng tinh thần của việc phải luôn nhớ mọi thứ.

Điều đáng buồn là người làm nhiều nhất đôi khi lại là người ít được cảm ơn nhất.

“Có gì đâu, việc nhà mà.”

Nhưng hãy thử một ngày không có người đó làm.

Chúng ta sẽ hiểu.

Những điều được làm âm thầm thường chỉ được nhận ra khi chúng không còn được làm nữa.

Vì vậy, đừng chờ đến khi một người kiệt sức mới bắt đầu chia sẻ trách nhiệm.

3. Trẻ em cũng cần được làm việc nhà

Nhiều cha mẹ nghĩ: “Con còn nhỏ, cứ để bố mẹ làm.”

“Con học là đủ rồi.” “Làm mất thời gian.”

Nhưng nếu trẻ không được tham gia vào những công việc phù hợp, trẻ có thể lớn lên với suy nghĩ rằng có người khác sẽ luôn phục vụ mình.

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ. Trẻ có thể tự dọn đồ chơi.

Tự sắp xếp sách vở. Tự bỏ quần áo bẩn vào đúng chỗ.

Giúp dọn bàn ăn. Tưới cây.

Gấp quần áo đơn giản.

Lớn hơn có thể rửa bát, quét nhà, nấu những món ăn cơ bản.

Mục tiêu không phải biến trẻ thành người giúp việc.

Mục tiêu là dạy trẻ: “Con là một thành viên của gia đình. Con có quyền nhận sự chăm sóc và cũng có trách nhiệm đóng góp.”

4. Đừng biến việc nhà thành hình phạt

Một sai lầm phổ biến là chỉ cho trẻ làm việc nhà khi trẻ mắc lỗi.

“Con hư thì đi quét nhà.” “Không nghe lời thì rửa bát.”

Điều này khiến trẻ hình thành suy nghĩ rằng việc nhà là một hình thức trừng phạt.

Trong khi thực tế, việc nhà là một phần tự nhiên của cuộc sống.

Chúng ta ăn thì cần dọn.

Chúng ta sử dụng đồ thì cần sắp xếp.

Chúng ta làm bẩn thì cần làm sạch.

Hãy dạy trẻ làm việc nhà không phải vì sợ bị phạt.

Chúng ta làm việc nhà vì chúng ta sống cùng nhau và có trách nhiệm với không gian chung.

Đó là một bài học trưởng thành quan trọng.

5. Hãy giao trách nhiệm rõ ràng

“Con phụ mẹ việc nhà đi.” Câu nói này đôi khi quá chung chung.

Trẻ không biết mình phải làm gì.

Tốt hơn là: “Con giúp mẹ dọn bàn sau bữa tối.”

“Con chịu trách nhiệm giữ phòng của mình gọn gàng.”

“Con tưới cây vào thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu.”

Khi trách nhiệm rõ ràng, mọi người biết mình cần làm gì.

Gia đình có thể lập một bảng nhỏ:

• Ai dọn bàn? Ai rửa bát? Ai đổ rác?

• Ai tưới cây? Ai chăm sóc thú cưng?

• Ai sắp xếp phòng khách?

Không cần biến gia đình thành doanh trại.

Chỉ cần tạo ra sự rõ ràng.

Trách nhiệm rõ ràng giúp giảm phàn nàn và tăng sự chủ động.

6. Hãy dạy trẻ làm việc đến cùng

Một trong những bài học quan trọng nhất của việc nhà không phải là “làm”.

Mà là hoàn thành.

Ví dụ:

Không chỉ lấy quần áo ra khỏi máy giặt. Phải phơi hoặc sấy.