HNI 26/10

SÁCH TRẮNG: TRƯỜNG HỌC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HÒA BÌNH

Tác giả: Henry Le – Lê Đình Hải

PHẦN II. CHƯƠNG NỘI DUNG

Nhóm B — Chương trình và phương pháp giáo dục

CHƯƠNG 18: GIÁO DỤC CẢM XÚC VÀ KỸ NĂNG XÃ HỘI

1. Trí tuệ cảm xúc – nền tảng của sự trưởng thành

Trong mô hình Trường học Xã hội Chủ nghĩa Hòa Bình, giáo dục không chỉ hướng đến việc phát triển tri thức mà còn phải giúp học sinh hiểu bản thân, quản lý cảm xúc và xây dựng những mối quan hệ tích cực. Một người có kiến thức tốt nhưng không biết kiểm soát cơn giận, thiếu khả năng lắng nghe hoặc không tôn trọng người khác có thể gặp nhiều khó khăn trong học tập, công việc và cuộc sống.

Giáo dục cảm xúc và kỹ năng xã hội giúp học sinh nhận diện cảm xúc, hiểu nguyên nhân dẫn đến những phản ứng của mình và lựa chọn cách hành động phù hợp. Các em cần học cách nhận biết niềm vui, nỗi buồn, sự lo lắng, thất vọng, tức giận và đồng cảm mà không xem những cảm xúc đó là điều đáng xấu hổ.

Mục tiêu không phải là khiến học sinh luôn vui vẻ hoặc không bao giờ tức giận, mà là giúp các em biết diễn đạt cảm xúc đúng cách, không làm tổn thương người khác và có khả năng phục hồi sau những trải nghiệm khó khăn. Đây là nền tảng để hình thành nhân cách tự chủ, lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm.

2. Hiểu bản thân và quản lý cảm xúc

Nhà trường cần tạo điều kiện để học sinh học cách quan sát cảm xúc, nhận diện nhu cầu cá nhân và hiểu mối liên hệ giữa suy nghĩ, cảm xúc với hành động. Khi gặp một tình huống gây thất vọng, học sinh cần biết dừng lại, suy nghĩ trước khi phản ứng và lựa chọn cách giải quyết phù hợp.

Giáo viên có thể hướng dẫn các em thông qua những hoạt động đơn giản như nhật ký cảm xúc, thảo luận tình huống, thực hành hít thở bình tĩnh và tự đánh giá hành vi sau mỗi trải nghiệm. Chẳng hạn, khi bị bạn hiểu lầm, học sinh có thể học cách trình bày sự việc rõ ràng, hỏi lại để xác minh và trao đổi thay vì lập tức tranh cãi.

Khả năng quản lý cảm xúc không có nghĩa là kìm nén mọi cảm giác. Học sinh cần hiểu rằng tìm kiếm sự hỗ trợ khi buồn bã, lo lắng hoặc chịu áp lực là một biểu hiện của sự chủ động và trưởng