HNI 05-11

LỜI KẾT ; ĐỪNG ĐỂ SỰ GIÀU CÓ LÀM NGHÈO ĐI LƯƠNG TÂM

 

Khi khép lại trang cuối cùng của cuốn sách này, điều tôi mong muốn không phải là người đọc ghi nhớ tất cả những lập luận, câu chuyện hay lời cảnh báo đã được trình bày. Điều tôi mong muốn hơn cả là mỗi người dành một khoảng lặng để tự hỏi: Trong hành trình tìm kiếm thành công, chúng ta đã sống như thế nào, đã đối xử với người khác ra sao và đã giữ gìn lương tâm của mình đến đâu?

 

Con người sinh ra đều có quyền mưu cầu cuộc sống tốt đẹp. Chúng ta có quyền làm giàu, xây dựng sự nghiệp, theo đuổi ước mơ và tận hưởng thành quả lao động chính đáng. Tiền bạc không có lỗi. Thành công không có lỗi. Khát vọng vươn lên càng không phải điều đáng lên án.

 

Điều đáng suy ngẫm là con người đã sử dụng phương thức nào để đạt được những thành quả ấy.

 

Khi một người cố tình gian dối để kiếm tiền, họ không chỉ gây tổn hại cho người khác mà còn từng bước đánh mất sự chính trực của chính mình. Khi một doanh nghiệp đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn của khách hàng, doanh nghiệp ấy đang làm suy yếu nền tảng niềm tin. Khi người có quyền lực sử dụng vị trí để phục vụ lợi ích bất chính, những giá trị công bằng cũng bị tổn thương.

 

Đó chính là lý do cuốn sách mang tên Người bán rẻ lương tâm.

 

Tên gọi ấy không nhằm kết án mọi người từng mắc sai lầm, mà là lời cảnh tỉnh đối với những lựa chọn khiến con người đánh đổi phẩm giá để nhận lấy lợi ích trước mắt.

 

TỪ NHẬN DIỆN CÁI SAI ĐẾN KIẾN TẠO ĐIỀU ĐÚNG

 

Qua 45 chương, chúng ta đã cùng nhìn lại những biểu hiện của sự xuống cấp đạo đức trong kinh doanh, phân tích nguyên nhân, nhận diện hậu quả và tìm kiếm những giải pháp phòng ngừa.

 

Nhưng mục đích cuối cùng của cuốn sách không phải chỉ để chỉ trích những hành vi sai trái.

 

Tôi tin rằng xã hội không thể tốt đẹp hơn nếu con người chỉ dừng lại ở sự phẫn nộ.

 

Chúng ta cần biến nhận thức thành hành động, biến những lời cảnh báo thành cơ chế phòng ngừa và biến các giá trị đạo đức thành chuẩn mực ứng xử hằng ngày.

 

Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải bắt đầu từ sự trung thực. Một người lãnh đạo muốn được kính trọng phải biết nêu gương. Một cộng đồng muốn duy trì niềm tin phải có những nguyên tắc công bằng và minh bạch.

 

Đạo đức không thể chỉ tồn tại trong những bài diễn văn hay khẩu hiệu được treo trên tường.

 

Đạo đức phải hiện diện trong từng hợp đồng, từng sản phẩm, từng quyết định và từng cách con người đối xử với nhau.

 

GIÀU CÓ LÀ ĐIỀU ĐÁNG QUÝ, NHƯNG NHÂN CÁCH CÒN ĐÁNG QUÝ HƠN

 

Tôi không mong xã hội quay lưng với sự giàu có.

 

Ngược lại, tôi mong ngày càng có nhiều doanh nhân thành đạt, nhiều doanh nghiệp phát triển, nhiều gia đình thoát nghèo và nhiều người trẻ có cơ hội thực hiện ước mơ.

 

Nhưng tôi mong sự giàu có ấy được tạo dựng bằng trí tuệ, lao động, sáng tạo và những giá trị có ích.

 

Một người có thể sở hữu tài sản lớn nhưng vẫn sống trong sự bất an nếu những thành quả ấy được xây dựng trên gian dối.

 

Ngược lại, người biết giữ lời hứa, tôn trọng người khác và sống có trách nhiệm có thể tìm thấy niềm tự hào chính đáng trong công việc của mình.

 

Tiền bạc có thể giúp chúng ta xây dựng những ngôi nhà đẹp, nhưng sự tử tế mới góp phần tạo nên một mái ấm hạnh phúc.

 

Tiền bạc có thể giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, nhưng chữ tín mới góp phần duy trì những mối quan hệ lâu dài.

 

Tiền bạc có thể mang lại tiện nghi, nhưng không thể thay thế tình thương, sự tôn trọng và lòng thanh thản.

 

TRÁCH NHIỆM KHÔNG THUỘC VỀ RIÊNG AI

 

Một xã hội kinh doanh có đạo đức không thể được xây dựng chỉ bằng nỗ lực của một cá nhân.

 

Người lãnh đạo phải nêu gương. Doanh nghiệp phải kinh doanh có trách nhiệm. Người lao động phải tôn trọng nghề nghiệp. Khách hàng cần lựa chọn và phản ánh trên cơ sở thông tin trung thực.

 

Gia đình phải giáo dục nhân cách. Nhà trường phải bồi dưỡng tri thức đi cùng đạo đức. Các tổ chức xã hội cần khuyến khích những giá trị tốt đẹp và góp phần bảo vệ sự công bằng.

 

Mỗi người đều có một phần trách nhiệm.

 

Đừng đợi đến khi có nhiều tiền mới nghĩ đến việc giúp người.

 

Đừng đợi đến khi có chức vụ cao mới bắt đầu sống chính trực.

 

Đừng đợi đến khi xã hội thay đổi hoàn toàn mới quyết định thay đổi bản thân.

 

Một lời nói trung thực, một cam kết được thực hiện, một hành động công bằng hay một sự giúp đỡ chân thành đều có thể trở thành điểm khởi đầu.

 

THÔNG ĐIỆP GỬI ĐẾN THẾ HỆ MAI SAU

 

Các thế hệ đi trước có thể để lại tài sản, tri thức, công trình và những thành tựu đáng tự hào.

 

Nhưng di sản có ý nghĩa lâu dài còn nằm ở những giá trị sống được truyền lại.

 

Tôi mong thế hệ trẻ hiểu rằng thành công không đồng nghĩa với việc phải vượt lên người khác bằng mọi giá.

 

Hãy học tập để có năng lực. Hãy lao động để tạo ra giá trị. Hãy sáng tạo để mở rộng cơ hội. Hãy làm giàu bằng những phương thức chính đáng.

 

Khi gặp khó khăn, đừng vội từ bỏ nguyên tắc. Khi đạt thành công, đừng quên những người đã đồng hành. Khi có quyền lực, đừng xem nhẹ trách nhiệm. Khi đứng trước cám dỗ, hãy nhớ rằng có những giá trị một khi đánh mất sẽ rất khó tìm lại.

 

Hãy trở thành thế hệ không chỉ giỏi kiếm tiền mà còn biết sử dụng thành quả để làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

 

LỜI CAM KẾT CUỐI CÙNG

 

Tôi viết cuốn sách này với niềm tin rằng con người có khả năng nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi và cùng nhau kiến tạo tương lai tốt đẹp.

 

Tôi không kỳ vọng một cuốn sách có thể giải quyết mọi vấn đề đạo đức của xã hội.

 

Nhưng nếu những trang viết này giúp một người từ chối hành vi gian dối, một doanh nhân lựa chọn kinh doanh trung thực hoặc một người lãnh đạo quyết định hành động công bằng hơn, thì tác phẩm đã góp được một phần giá trị.

 

Tôi mong mỗi độc giả khi khép sách sẽ mang theo không chỉ suy nghĩ mà còn một lời cam kết với chính mình.

 

Cam kết sống trung thực.

 

Cam kết không làm giàu bằng cách gây hại cho người khác.

 

Cam kết tôn trọng sự thật, công bằng và phẩm giá con người.

 

Cam kết góp phần xây dựng một xã hội thịnh vượng, nhân ái và đáng tin cậy.

 

Bởi cuối cùng, giá trị của một cuộc đời không chỉ nằm ở những gì chúng ta tích lũy, mà còn ở những điều tốt đẹp chúng ta đã trao đi.

 

ĐỪNG BÁN RẺ LƯƠNG TÂM ĐỂ ĐỔI LẤY LỢI ÍCH NHẤT THỜI.

 

HÃY LÀM GIÀU BẰNG TRÍ TUỆ, SỐNG BẰNG NHÂN CÁCH VÀ CỐNG HIẾN BẰNG TRÁI TIM.

 

HÃY ĐỂ THẾ HỆ MAI SAU ĐƯỢC THỪA HƯỞNG KHÔNG CHỈ MỘT XÃ HỘI GIÀU CÓ, MÀ CÒN MỘT XÃ HỘI GIÀU LƯƠNG TÂM VÀ LÒNG NHÂN ÁI.

 

LƯƠNG TÂM LÀ GỐC RỄ.

 

CHÍNH TRỰC LÀ NỀN TẢNG.

 

NHÂN ÁI LÀ CON ĐƯỜNG.

 

HẠNH PHÚC VÀ THỊNH VƯỢNG BỀN VỮNG LÀ ĐÍCH ĐẾN.

 

TRÂN TRỌNG KHÉP LẠI CUỐN SÁCH

 

SÁCH TRẮNG: NGƯỜI BÁN RẺ LƯƠNG TÂM

 

TÁC GIẢ: HENRY LE – LÊ ĐÌNH HẢI