HNI 10/11/2026:

CHƯƠNG 10: TIỀN KIẾM ĐƯỢC PHẢI CÓ NHIỆM VỤ

SÁCH TRẮNG: 10 QUY TẮC TIỀN BẠC – NỀN TẢNG TỰ DO TÀI CHÍNH

Tác giả: Henryle – Lê Đình Hải

“Đừng để đồng tiền nằm trong tay bạn mà không biết phải đi đâu. Mỗi đồng tiền kiếm được cần có một nhiệm vụ, bởi tiền không có kế hoạch rất dễ biến mất theo những mong muốn nhất thời.”

LỜI DẪN: KIẾM ĐƯỢC TIỀN LÀ MỘT CHUYỆN, BIẾT SỬ DỤNG TIỀN LÀ MỘT CHUYỆN KHÁC

Có những người làm việc rất chăm chỉ, mỗi tháng đều có thu nhập ổn định, thậm chí kiếm được số tiền đáng mơ ước. Thế nhưng, khi nhìn lại tài khoản vào cuối tháng, họ không hiểu vì sao tiền đã đi đâu. Những khoản chi nhỏ xuất hiện liên tục, những lần mua sắm tưởng như không đáng kể cộng lại thành con số lớn. Đến khi có việc quan trọng cần tiền, họ lại phải vay mượn hoặc sử dụng khoản tiền vốn dành cho mục tiêu khác.

Vấn đề không hẳn nằm ở việc họ kiếm được quá ít tiền. Vấn đề nằm ở chỗ tiền chưa được giao nhiệm vụ cụ thể.

Hãy tưởng tượng một doanh nghiệp có rất nhiều nhân viên nhưng không phân công công việc. Mọi người làm theo ý thích, không có mục tiêu và không có người chịu trách nhiệm. Dù nguồn lực lớn đến đâu, doanh nghiệp ấy cũng khó đạt hiệu quả.

Tiền bạc cũng tương tự. Nếu không được phân bổ, nó sẽ dễ dàng bị sử dụng theo cảm xúc và những nhu cầu phát sinh.

Theo tư tưởng của Henryle – Lê Đình Hải, một nguyên tắc quan trọng trong quản trị tài chính cá nhân là: Ngay khi kiếm được tiền, hãy xác định rõ tiền sẽ được sử dụng vào mục đích gì. Tiền phải phục vụ cuộc sống hiện tại, bảo vệ gia đình, chuẩn bị cho tương lai và từng bước xây dựng tài sản.

1. Mỗi đồng tiền cần có một mục đích rõ ràng

Tiền không tự nhiên tạo ra sự giàu có. Giá trị của tiền phụ thuộc rất nhiều vào cách chúng ta sử dụng nó.

Một khoản tiền có thể được dùng để trang trải sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe, đầu tư học tập, trả nợ, xây dựng quỹ dự phòng hoặc phát triển tài sản.

Nếu không xác định mục đích từ đầu, bạn rất dễ sử dụng tiền cho những việc ít quan trọng hơn.

Ví dụ, một người nhận được 30 triệu đồng mỗi tháng. Nếu không có kế hoạch, họ có thể chi tiêu trước rồi chờ xem cuối tháng còn bao nhiêu để tiết kiệm. Nhưng nếu ngay từ đầu đã phân bổ tiền cho từng mục tiêu, họ sẽ chủ động hơn.

Hãy tập thói quen đặt câu hỏi:

• Khoản tiền này dùng để làm gì?

• Khi nào cần sử dụng?

• Mức tiền cần thiết là bao nhiêu?

• Nếu sử dụng khoản tiền này, mục tiêu khác có bị ảnh hưởng không?

Khi mỗi đồng tiền có nhiệm vụ, bạn sẽ giảm được tình trạng chi tiêu tùy tiện và tăng khả năng kiểm soát tài chính.

2. Chia thu nhập thành những quỹ tài chính riêng biệt

Một phương pháp đơn giản để quản lý tiền là chia thu nhập thành các quỹ theo mục đích.

Thay vì để toàn bộ tiền trong một tài khoản rồi sử dụng chung, bạn có thể phân chia thành những nhóm sau:

1. Quỹ sinh hoạt: Dành cho ăn uống, nhà ở, điện nước, đi lại và các nhu cầu thiết yếu.

2. Quỹ gia đình: Dành cho con cái, cha mẹ, chăm sóc sức khỏe và các trách nhiệm gia đình.

3. Quỹ dự phòng: Dùng khi mất việc, giảm thu nhập hoặc phát sinh tình huống khẩn cấp.

4. Quỹ tiết kiệm và mục tiêu lớn: Phục vụ việc mua nhà, học tập, nghỉ hưu hoặc những kế hoạch dài hạn.

5. Quỹ đầu tư: Dành cho những cơ hội đầu tư phù hợp với kiến thức và khả năng chịu rủi ro.

6. Quỹ hưởng thụ: Dành cho du lịch, giải trí và những trải nghiệm cá nhân.

Không nhất thiết phải mở sáu tài khoản ngân hàng riêng biệt. Bạn có thể sử dụng các tài khoản phụ, công cụ quản lý ngân sách hoặc bảng theo dõi để phân loại.

Điều quan trọng là không để tiền dành cho mục tiêu dài hạn bị sử dụng tùy tiện cho nhu cầu ngắn hạn.

3. Trả tiền cho tương lai trước khi tiêu dùng cho hiện tại

Nhiều người có thói quen chi tiêu trước, tiết kiệm sau. Họ thanh toán các hóa đơn, mua sắm, giải trí và chỉ tiết kiệm nếu cuối tháng còn tiền.

Đây là lý do khiến việc tích lũy thường xuyên bị trì hoãn.

Henryle khuyến nghị một cách làm ngược lại: Hãy phân bổ tiền cho tương lai ngay khi nhận được thu nhập.

Ví dụ, một người có thu nhập thực nhận 40 triệu đồng mỗi tháng có thể tham khảo cách phân bổ:

Nhiệm vụ của tiền Số tiền

Sinh hoạt và nhu cầu thiết yếu 22 triệu

Gia đình và trách nhiệm cá nhân 5 triệu

Tiết kiệm và dự phòng 5 triệu

Đầu tư, học tập và phát triển 5 triệu

Giải trí và hưởng thụ 3 triệu

Tổng cộng 40 triệu

Đây là ví dụ minh họa, không phải tỷ lệ bắt buộc. Mỗi gia đình cần điều chỉnh dựa trên thu nhập, chi phí thiết yếu, khoản nợ và mục tiêu riêng.