HNI 18-8

BÀI THƠ CHƯƠNG 21:ĐÁM ĐÔNG VÀ CON NGƯỜI

 

Một người đứng giữa nhân gian,

Khi đông người đến, dễ mang đổi lòng.

Một mình suy nghĩ thong dong,

Vào trong đám hội, bỗng lòng khác đi.

 

Một người vốn chẳng sân si,

Nhưng khi kích động, đôi khi nóng lòng.

Một người vốn biết đúng, không,

Thấy bao người bước lại đồng bước theo.

 

Đám đông cho sức mạnh nhiều,

Cho ta cảm giác có điều chở che.

Một mình đôi lúc e dè,

Nhiều người bên cạnh, chẳng nghe sợ gì.

 

Cảm xúc cũng dễ truyền đi,

Một người hô lớn, tức thì trăm người.

Một người hoảng loạn giữa đời,

Có khi cả đám rối bời theo nhau.

 

Nhưng đông đâu phải đúng đâu,

Nhiều người đồng ý chẳng nào thành chân.

Lời truyền qua miệng bao lần,

Có khi sự thật lại gần mất đi.

 

Thấy người chia sẻ điều gì,

Ta liền tin tưởng chỉ vì đông người.

Thấy bao lời trách một người,

Ta quên kiểm chứng, vội thời phán ngay.

 

Mạng đời cũng giống nơi này,

Một tin lan rộng mỗi ngày mỗi xa.

Ngàn người cùng nói một câu,

Không làm sự thật đổi màu đúng sai.

 

Đừng vì thiên hạ vỗ tay,

Mà quên suy nghĩ của mình hôm nay.

Đừng vì sợ khác người ta,

Mà đem chính kiến đổi ra thuận chiều.

 

Con người cần sống với nhau,

Cần chung mục đích, cần nhau dựng đời.

Một người khó thể thành công,

Một cộng đồng tốt sẽ cùng tiến lên.

 

Đám đông nếu có niềm tin,

Có chung giá trị, có tình sẻ chia,

Có người dẫn lối công bằng,

Có lòng trách nhiệm, sẽ thành sức to.

 

Cùng nhau làm việc dựng xây,

Cùng nhau giúp đỡ những ngày khó khăn.

Một người góp sức nhỏ thôi,

Nhiều người hợp lại thành đời đổi thay.

 

Nhưng khi đám đông chia phe,

“Chúng ta” đối lập với “kẻ bên kia”.

Cảm xúc dễ hóa chia lìa,

Lời qua tiếng lại, tình kia xa dần.

 

Một người có thể hiền lành,

Nhưng khi đứng giữa tập đoàn cuồng lên,

Có khi quên mất chính mình,

Làm điều mà lúc một mình chẳng làm.

 

Bởi trong đám đông ồn ào,

Trách nhiệm cá nhân dễ nào rõ hơn.

Ai cũng nghĩ: “Có người lo,”

Thế rồi chẳng biết lỗi do ai làm.

 

Cho nên giữa chốn đông người,

Càng cần tỉnh thức, càng đời trách tâm.

Đừng đem lý trí gửi chung,

Đừng trao quyết định cho từng tiếng hô.

 

Hãy nghe nhưng chớ vội tin,

Hãy nhìn nhưng chớ vội mình phán ai.

Hãy tìm sự thật đúng sai,

Rồi đem suy nghĩ của mình quyết thôi.

 

Không cần chống lại mọi người,

Cũng không cần phải khác đời mới hay.

Đi cùng số đông một ngày,

Nhưng tâm vẫn phải giữ ngay chính mình.

 

Nếu điều tốt đẹp cùng tin,

Hãy cùng góp sức dựng xây cuộc đời.

Nếu điều sai trái gọi mời,

Hãy can đảm nói một lời: “Không theo.”

 

Một người tỉnh giữa đám đông,

Có khi giữ được cả dòng người đi.

Một lời bình tĩnh đôi khi,

Có thể ngăn được những gì đáng đau.

 

Đám đông mạnh bởi cùng nhau,

Nhưng cần lý trí dẫn vào điều hay.

Cộng đồng mạnh nhất là khi,

Mỗi người tự chủ, vẫn vì cộng chung.

 

Đừng quên trách nhiệm bản thân,

Đừng vì số đông mà phần đúng sai.

Ta cần cộng đồng quanh ta,

Nhưng không đánh mất chính ta giữa đời.

 

Đám đông có sức đổi đời,

Nhưng người tỉnh thức mới thời dẫn đi.

Biết chung sức, biết nghĩ suy,

Theo người nhưng vẫn giữ gìn chính ta.