HNI 20-8
CHƯƠNG 39. BẢN CHẤT CON NGƯỜI TRONG LÃNH ĐẠO
Lãnh đạo con người không phải bằng sự ép buộc mà bằng mục tiêu, niềm tin và lợi ích hài hòa
Lãnh đạo trước hết không phải là có một chức danh cao hơn người khác. Lãnh đạo là khả năng tạo ảnh hưởng, tập hợp con người và cùng họ hướng đến một mục tiêu chung. Một người có thể có quyền lực nhưng chưa chắc là nhà lãnh đạo. Người có quyền lực có thể khiến người khác làm theo vì sợ hãi. Người lãnh đạo thực sự khiến người khác muốn đồng hành vì họ tin vào mục tiêu, tin vào người dẫn dắt và nhìn thấy giá trị của chính mình trong hành trình chung.
Muốn lãnh đạo con người, trước hết phải hiểu bản chất con người.
Con người có nhu cầu được an toàn, được tôn trọng, được công nhận, được thuộc về một cộng đồng và được phát triển. Đồng thời, con người cũng có lợi ích cá nhân, cảm xúc, tham vọng và những giới hạn riêng. Không thể lãnh đạo hiệu quả nếu chỉ nhìn con người như những “nguồn lực” để hoàn thành công việc.
Một người có thể làm việc vì tiền, nhưng không phải lúc nào tiền cũng là động lực duy nhất. Họ có thể muốn được ghi nhận, muốn có cơ hội phát triển, muốn công việc có ý nghĩa hoặc muốn được làm việc trong một môi trường công bằng.
Vì vậy, lãnh đạo giỏi không chỉ hỏi:
“Làm thế nào để nhân viên làm việc nhiều hơn?”
Mà phải hỏi:
“Điều gì khiến họ muốn làm việc tốt hơn?”
Đây là sự khác biệt giữa quản lý bằng mệnh lệnh và lãnh đạo bằng ảnh hưởng.
Ép buộc có thể tạo ra sự tuân thủ trong ngắn hạn. Nhưng niềm tin mới tạo ra sự đồng hành trong dài hạn.
Một người làm việc vì sợ bị phạt sẽ thường chỉ làm đủ những gì được yêu cầu. Một người tin vào mục tiêu và tổ chức có thể chủ động làm nhiều hơn trách nhiệm tối thiểu.
Do đó, nhà lãnh đạo cần xây dựng một mục tiêu đủ rõ để mọi người hiểu mình đang đi đâu và tại sao phải đi.
Một mục tiêu tốt không chỉ thuộc về người đứng đầu. Nó phải giúp những người tham gia nhìn thấy phần ý nghĩa của mình trong đó.
Nếu một doanh nghiệp chỉ nói về doanh thu, nhân viên có thể nhìn công việc như một nhiệm vụ kiếm tiền. Nhưng nếu doanh nghiệp giúp họ hiểu sản phẩm đang giải quyết vấn đề gì cho khách hàng, công việc có thể trở nên có ý nghĩa hơn.
Mục tiêu tạo ra phương hướng