HNI 21-8

CHƯƠNG 42. TỪ QUAN SÁT CON NGƯỜI ĐẾN XÂY DỰNG HỆ SINH THÁI

 

Henry Le nhìn nhận cộng đồng, doanh nghiệp và công nghệ như những hệ thống được tạo nên từ hành vi con người

 

Hiểu một con người là một hành trình. Nhưng hiểu một cộng đồng, một doanh nghiệp hay một hệ sinh thái lại là một hành trình lớn hơn. Bởi khi nhiều con người kết nối với nhau, những nhu cầu, niềm tin, lợi ích, cảm xúc và hành vi cá nhân bắt đầu tạo thành những quy luật mới.

 

Một cộng đồng không chỉ là tập hợp của nhiều người. Một doanh nghiệp không chỉ là tập hợp của nhân viên. Một nền tảng công nghệ cũng không chỉ là những dòng mã và máy chủ. Đằng sau tất cả những hệ thống ấy là con người.

 

Con người tạo ra hệ thống.

 

Nhưng khi hệ thống hình thành, hệ thống lại tác động ngược trở lại con người.

 

Đó là một vòng tròn liên tục.

 

Một người có thể tham gia vào cộng đồng vì muốn tìm kiếm cơ hội. Sau một thời gian, họ có thể trở thành người đóng góp cho cộng đồng. Khi cộng đồng phát triển, họ lại nhận được nhiều giá trị hơn. Giá trị ấy tiếp tục thúc đẩy họ đóng góp nhiều hơn.

 

Một doanh nghiệp cũng vận hành tương tự.

 

Khách hàng mua sản phẩm vì nhu cầu và niềm tin. Doanh nghiệp tạo ra sản phẩm để đáp ứng nhu cầu đó. Nhân viên tạo ra sản phẩm và dịch vụ. Đối tác cung cấp nguồn lực. Nhà lãnh đạo định hướng. Công nghệ kết nối tất cả các thành phần.

 

Khi những mối quan hệ này được tổ chức tốt, một hệ sinh thái bắt đầu hình thành.

 

Henry Le nhìn nhận rằng muốn xây dựng một hệ sinh thái bền vững, không thể chỉ bắt đầu từ công nghệ hay mô hình kinh doanh. Phải bắt đầu từ hiểu con người.

 

Con người cần gì?

 

Họ sợ điều gì?

 

Họ tin vào điều gì?

 

Điều gì khiến họ hành động?

 

Điều gì khiến họ ở lại?

 

Điều gì khiến họ rời đi?

 

Và quan trọng nhất: điều gì khiến họ muốn đóng góp giá trị cho người khác?

 

Những câu hỏi đó có thể quyết định sự sống còn của một hệ thống.

 

Một cộng đồng có thể thu hút hàng nghìn người bằng một lời mời hấp dẫn. Nhưng nếu thành viên không nhận được giá trị thực tế, họ sẽ dần rời đi.

 

Một doanh nghiệp có thể có sản phẩm tốt.