HNI 21/8

CHƯƠNG 39. QUYỀN ĐƯỢC HỌC TẬP VÀ SÁNG TẠO

Mọi người cần có cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và công cụ sáng tạo

Trong lịch sử nhân loại, tri thức luôn là nguồn sức mạnh quan trọng nhất. Một xã hội có thể giàu có về tài nguyên, nhưng nếu con người không có tri thức thì sự giàu có ấy khó tạo nên một tương lai bền vững.

Bước vào kỷ nguyên AI, vai trò của tri thức càng trở nên lớn hơn. Máy móc có thể xử lý lượng thông tin khổng lồ, nhưng chính con người là người đặt câu hỏi, lựa chọn mục tiêu và biến tri thức thành những giá trị mới.

Vì vậy, quyền được học tập và sáng tạo phải trở thành một trong những quyền nền tảng của con người mới.

1. Học tập là quyền của mọi người

Giáo dục không nên chỉ dành cho trẻ em hay những người đang ngồi trên ghế nhà trường.

Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, mỗi con người cần có quyền học tập trong suốt cuộc đời.

Một người trẻ cần học để chuẩn bị cho tương lai.

Một người trưởng thành cần học để thích nghi với thay đổi.

Một người lớn tuổi cũng cần có cơ hội học để tiếp tục kết nối với xã hội.

Học tập suốt đời không chỉ giúp con người có nghề nghiệp tốt hơn mà còn giúp mỗi người hiểu thế giới, hiểu chính mình và sống chủ động hơn.

Không ai nên bị tước mất cơ hội học tập chỉ vì hoàn cảnh sinh ra, tuổi tác hay điều kiện kinh tế.

2. Tri thức phải được mở rộng đến mọi người

Internet và AI đang tạo ra khả năng phổ cập tri thức với quy mô chưa từng có.

Một người ở thành phố lớn hay một người ở vùng nông thôn đều có thể tiếp cận sách, bài giảng, thư viện số, khóa học trực tuyến và các công cụ AI.

Đây là cơ hội để thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các vùng miền và giữa các tầng lớp xã hội.

Tuy nhiên, để điều đó trở thành hiện thực, xã hội cần đầu tư vào hạ tầng số, giáo dục kỹ năng số và khả năng tiếp cận công nghệ.

Tri thức chỉ thật sự có giá trị xã hội khi nó có cơ hội đến được với những người cần nó nhất.

3. AI mở ra một nền giáo dục mới

AI có thể trở thành người trợ lý học tập cá nhân cho hàng triệu người.

Một học sinh có thể hỏi AI những câu hỏi mà mình chưa hiểu.

Một sinh viên có thể sử dụng AI để nghiên cứu và mở rộng kiến thức.

Một người lao động có thể học thêm nghề mới.

Một doanh nhân có thể học về thị trường, công nghệ