HNI 03-1

BÀI THƠ CHƯƠNG 27: KHI GIÁ TRỊ ĐI TRƯỚC ĐỒNG TIỀN

Ngày xưa lắm,

khi con người còn đổi lúa lấy muối,

đổi giọt mồ hôi lấy bữa cơm chiều,

không ai gọi đó là giàu hay nghèo,

chỉ gọi là sống.

Rồi tiền ra đời,

mỏng như lá, lạnh như kim loại,

nhưng nặng hơn cả niềm tin.

Người ta bắt đầu cân con người

bằng con số,

đếm giá trị

bằng ví tiền.

Có những quốc gia mọc lên từ tiền,

lớn nhanh, cao ốc chọc trời,

nhưng nền móng rỗng.

Tiền chạy nhanh hơn đạo đức,

lợi nhuận vượt mặt lương tri,

và con người quên mất

mình là ai.

Giữa thời đại ấy,

HDNA xuất hiện –

không ồn ào,

không cờ xí,

không ngai vàng.

Chỉ có một câu hỏi

vang lên rất khẽ:

“Giá trị sinh ra từ đâu?”

Từ bàn tay lao động run run,

từ bộ óc không chịu cúi đầu,

từ người mẹ dạy con giữ chữ tín,

từ người trẻ dám làm điều đúng

dù không ai trả tiền.

HDNA nói với tiền:

“Ngươi không được sinh ra từ nợ.”

HDNA nói với quyền lực:

“Ngươi không được che giấu dòng chảy.”

HDNA nói với con người:

“Ngươi có quyền tự do,

nhưng không được vô trách nhiệm.”

Ở đó,

tiền không đứng trên bục cao,

không ra lệnh cho cuộc đời.

Tiền lặng lẽ đi sau,

ghi nhận từng giá trị nhỏ

mà con người tạo ra.

Một đồng tiền mang theo câu chuyện,

không chỉ là con số.

Một dòng chảy mang theo đạo đức,

không chỉ là lợi nhuận.

Hcoin được sinh ra như thế,

không hứa hẹn giàu nhanh,

không dụ dỗ tham lam.

Chỉ nói một điều rất thật:

“Hãy tạo giá trị,

rồi ta sẽ theo ngươi.”

Trong Quốc gia Phi Tập Trung,

không ai in tiền bằng quyền lực,

chỉ tạo tiền bằng đóng góp.

Không ai giàu lên từ sự sụp đổ của người khác,

chỉ giàu khi cộng đồng mạnh hơn hôm qua.

Tiền không còn làm con người sợ hãi,

không còn chia rẽ anh – tôi.

Tiền trở thành ngôn ngữ chung

để nói về niềm tin,

về trách nhiệm,

về tương lai.

Và khi một đứa trẻ hỏi:

“Giàu là gì hả mẹ?”

Người mẹ HDNA mỉm cười:

“Là sống có ích,

và không phải cúi đầu trước đồng tiền.”

Ngày ấy,

quốc gia không cần biên giới,

chỉ cần giá trị chung.

Không cần ngai vàng,

chỉ cần con người đứng thẳng.

HDNA không hứa thiên đường,

chỉ hứa một con đường:

Giá trị đi trước – tiền theo sau –

con người ở trung tâm.

Và nếu một ngày tiền biến mất,

giá trị vẫn còn.

Còn nếu giá trị mất đi,

mọi đồng tiền

chỉ là giấy vụn trong tay lịch sử.