BÀI 9 — DRHOUSES: BIẾN NGÔI NHÀ THÀNH “NGÂN HÀNG TÀI NGUYÊN”

 

Từ từng dòng điện, giọt nước, mét vuông và khoảng xanh đến một hệ sinh thái sống hiệu quả hơn

 

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

 

Trong một ngôi nhà, có những tài sản rất dễ nhìn thấy: đất, nhà, nội thất, thiết bị. Nhưng cũng có những “tài sản” vô hình thường bị bỏ quên: ánh sáng tự nhiên, không khí, nước mưa, khoảng trống, cây xanh, thời gian của con người, kỹ năng của các thành viên và khả năng kết nối với thị trường.

 

Theo tư duy của Henryle – Lê Đình Hải, nếu biết tổ chức và quản lý tốt, những nguồn lực này có thể trở thành một phần của hệ sinh thái tạo giá trị cho gia đình.

 

Đó là ý tưởng “ngân hàng tài nguyên” của ngôi nhà.

 

Không phải một ngân hàng theo nghĩa tài chính.

 

Mà là một cách tư duy trong đó mỗi nguồn lực được ghi nhận – sử dụng – tiết kiệm – tái sử dụng phù hợp – chuyển hóa thành giá trị – và liên tục được tối ưu.

 

DRHOUSES hướng tới một tương lai trong đó ngôi nhà Việt không chỉ là nơi tiêu dùng tài nguyên, mà còn là nơi quản trị tài nguyên thông minh.

 

⸻

 

1. NGÔI NHÀ ĐANG “GIỮ” BAO NHIÊU TÀI NGUYÊN?

 

Mỗi ngày, một gia đình sử dụng rất nhiều nguồn lực.

 

Điện.

 

Nước.

 

Thực phẩm.

 

Không gian.

 

Thiết bị.

 

Vật liệu.

 

Thời gian.

 

Kiến thức.

 

Kỹ năng.

 

Nhưng phần lớn chúng ta chỉ quan tâm đến hóa đơn cuối tháng.

 

Bao nhiêu tiền điện?

 

Bao nhiêu tiền nước?

 

Bao nhiêu tiền mua thực phẩm?

 

Trong khi một câu hỏi khác cũng rất quan trọng:

 

Những nguồn lực đó đã được sử dụng hiệu quả đến đâu?

 

Nếu biết được câu trả lời, gia đình có thể tìm ra những điểm lãng phí và cơ hội cải thiện.

 

Đây chính là bước đầu tiên để biến ngôi nhà thành một hệ thống quản trị tài nguyên.

 

⸻

 

2. “NGÂN HÀNG TÀI NGUYÊN” CỦA DRHOUSES

 

Có thể hình dung ngôi nhà có nhiều “tài khoản tài nguyên”.

 

TÀI KHOẢN NĂNG LƯỢNG

 

Điện sử dụng mỗi ngày.

 

TÀI KHOẢN NƯỚC

 

Nước sinh hoạt, nước tưới và các nguồn nước có thể quản lý phù hợp.

 

TÀI KHOẢN KHÔNG GIAN

 

Phòng ở, ban công, sân thượng, sân vườn và các khu vực khác.

 

TÀI KHOẢN SINH THÁI

 

Cây xanh, đất, ánh sáng, không khí.

 

TÀI KHOẢN VẬT LIỆU

 

Nội thất, thiết bị và các cấu kiện có vòng đời khác nhau.

 

TÀI KHOẢN CON NGƯỜI

 

Thời gian, kỹ năng, kiến thức và khả năng sáng tạo.

 

TÀI KHOẢN KINH TẾ

 

Sản phẩm, dịch vụ, tiết kiệm và doanh thu nếu có hoạt động kinh doanh.

 

Mỗi tài khoản đều có thể được quản lý tốt hơn.

 

⸻

 

3. GIÁ TRỊ ĐẦU TIÊN LÀ GIÁ TRỊ ĐƯỢC TIẾT KIỆM

 

Không phải lúc nào tạo thêm giá trị cũng đồng nghĩa với tạo thêm doanh thu.

 

Một gia đình giảm được lãng phí điện là tạo giá trị.

 

Giảm thất thoát nước là tạo giá trị.

 

Sửa được một thiết bị thay vì mua mới trong trường hợp phù hợp là tạo giá trị.

 

Tận dụng được một căn phòng thay vì mở thêm mặt bằng làm việc là tạo giá trị.

 

Tự trồng được một phần cây gia vị phù hợp cũng có thể tạo giá trị sử dụng.

 

Vì vậy, Henryle – Lê Đình Hải cho rằng:

 

“Đồng tiền không phải là đơn vị giá trị duy nhất của ngôi nhà.”

 

Một ngôi nhà giúp gia đình sống tốt hơn với chi phí hợp lý cũng là một ngôi nhà đang tạo ra giá trị.

 

⸻

 

4. MỖI GIỌT NƯỚC CŨNG CẦN ĐƯỢC QUẢN TRỊ

 

Nước là một trong những nguồn tài nguyên quan trọng nhất của gia đình.

 

Một hệ thống nhà ở theo tư duy DRHOUSES có thể bắt đầu từ những việc rất cơ bản:

 

Kiểm tra rò rỉ.

 

Sử dụng thiết bị tiết kiệm nước phù hợp.

 

Tưới cây đúng nhu cầu.

 

Theo dõi lượng nước tiêu thụ.

 

Thu gom nước mưa nếu điều kiện kỹ thuật và quy định cho phép.

 

Trong một số trường hợp, một số nguồn nước có thể được xử lý và tái sử dụng cho mục đích phù hợp.

 

Nhưng tuyệt đối không nên đánh đổi an toàn để lấy mục tiêu tiết kiệm.

 

Quản lý nước tốt trước hết là quản lý rủi ro tốt.

 

⸻

 

5. ĐIỆN KHÔNG CHỈ LÀ HÓA ĐƠN

 

Một gia đình thường chỉ nhìn điện dưới dạng tiền phải trả.

 

Nhưng dưới góc nhìn quản trị tài nguyên, điện là một dòng dữ liệu.

 

Có thể theo dõi:

 

Sử dụng bao nhiêu?

 

Thiết bị nào tiêu thụ nhiều?

 

Thời điểm nào tiêu thụ cao?

 

Có bất thường không?

 

Từ đó có thể điều chỉnh thói quen.

 

Thiết bị hiệu suất cao có thể được cân nhắc.

 

Cách bố trí không gian có thể được cải thiện.

 

Ánh sáng tự nhiên có thể được tận dụng tốt hơn.

 

Thông gió tự nhiên có thể được nghiên cứu phù hợp với thiết kế.

 

Và trong những công trình đáp ứng điều kiện, các giải pháp năng lượng tái tạo có thể được xem xét.

 

⸻

 

6. MÁI NHÀ CÓ THỂ TRỞ THÀNH “KHO TÀI NGUYÊN”

 

Mái nhà nhận ánh sáng.

 

Mái nhà nhận mưa.

 

Mái nhà có không gian.

 

Mái nhà có thể có cây xanh.

 

Vì vậy, trong tư duy DRHOUSES, mái nhà là một khu vực đặc biệt.

 

Có thể nghiên cứu:

 

Vườn trên mái.

 

Không gian xanh.

 

Giải pháp che nắng.

 

Thu gom nước mưa phù hợp.

 

Giải pháp năng lượng phù hợp.

 

Nhưng trước khi triển khai cần kiểm tra:

 

Kết cấu.

 

Tải trọng.

 

Chống thấm.

 

Thoát nước.

 

An toàn.

 

Một giải pháp xanh phải bảo vệ công trình trước khi tạo thêm giá trị.

 

⸻

 

7. “NGÂN HÀNG KHÔNG GIAN” – TÀI SẢN LỚN NHƯNG DỄ BỊ LÃNG QUÊN

 

Trong nhiều gia đình, không gian là nguồn lực lớn nhất.

 

Một căn phòng chỉ sử dụng vài giờ mỗi ngày.

 

Một sân thượng gần như bỏ trống.

 

Một ban công chỉ dùng để phơi đồ.

 

Một kho chứa nhiều đồ ít sử dụng.

 

DRHOUSES đặt câu hỏi:

 

Có thể tổ chức lại những không gian này để tạo thêm giá trị mà vẫn bảo đảm chất lượng sống hay không?

 

Câu trả lời phụ thuộc từng căn nhà.

 

Một phòng có thể thành văn phòng.

 

Một phòng khác có thể thành studio.

 

Một sân thượng có thể thành vườn.

 

Một ban công có thể thành không gian xanh.

 

Nhưng đôi khi, giữ nguyên không gian trống cũng là lựa chọn đúng.

 

Không phải mọi mét vuông đều phải tạo doanh thu.

 

⸻

 

8. “NGÂN HÀNG KỸ NĂNG” CỦA GIA ĐÌNH

 

Một nguồn tài nguyên đặc biệt khác là con người.

 

Trong một gia đình có thể có:

 

Người biết nấu ăn.

 

Người biết làm vườn.

 

Người biết thiết kế.

 

Người biết công nghệ.

 

Người biết bán hàng.

 

Người biết sửa chữa.

 

Người biết chụp ảnh.

 

Người biết quay video.

 

Người có chuyên môn tư vấn.

 

Nếu được kết nối với không gian và thị trường phù hợp, những kỹ năng này có thể tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ.

 

Đây là lý do Henryle – Lê Đình Hải nhấn mạnh:

 

Ngôi nhà không chỉ chứa tài sản. Ngôi nhà chứa năng lực của con người.

 

⸻

 

9. TỪ KỸ NĂNG ĐẾN DÒNG THU NHẬP

 

Một người có kỹ năng thiết kế có thể làm việc tại nhà.

 

Một người biết làm nội dung có thể xây dựng studio.

 

Một người có kiến thức chuyên môn có thể tư vấn trực tuyến.

 

Một người yêu cây có thể phát triển sản phẩm cây giống.

 

Một gia đình có sản phẩm phù hợp có thể bán qua nền tảng số.

 

Nhưng giữa kỹ năng và doanh thu luôn có một cây cầu:

 

Thị trường.

 

Không có khách hàng thì kỹ năng chưa tạo ra doanh thu.

 

Không có sản phẩm phù hợp thì không có giao dịch.

 

Không có quản lý chi phí thì doanh thu chưa chắc tạo ra lợi nhuận.

 

Vì vậy:

 

Kỹ năng + không gian + thị trường + vận hành = khả năng tạo giá trị kinh tế.

 

⸻

 

10. NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN – MỘT “TÀI KHOẢN SINH THÁI”

 

Khu vườn có thể tạo ra một chu trình.

 

Hạt giống → cây → thu hoạch → sử dụng → phụ phẩm hữu cơ → xử lý phù hợp.

 

Một phần vật chất có thể quay trở lại chu trình nếu đáp ứng điều kiện an toàn.

 

Mục tiêu là giảm lãng phí.

 

Tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên.

 

Tạo trải nghiệm gần thiên nhiên.

 

Và trong trường hợp phù hợp, tạo ra một phần sản phẩm có giá trị.

 

Nhưng khu vườn phải được thiết kế dựa trên:

 

Khả năng chăm sóc.

 

Nguồn nước.

 

Ánh sáng.

 

Diện tích.

 

Kết cấu.

 

Khí hậu.

 

⸻

 

11. KINH TẾ TUẦN HOÀN – “TÀI KHOẢN TÁI SỬ DỤNG”

 

Một chiếc bàn cũ có thể sửa.

 

Một chiếc tủ có thể cải tạo.

 

Một cánh cửa có thể tiếp tục sử dụng.

 

Một số vật liệu có thể tái sử dụng.

 

Một căn phòng có thể đổi công năng.

 

Một ngôi nhà có thể cải tạo thay vì phá bỏ hoàn toàn trong những trường hợp phù hợp.

 

Mỗi hành động kéo dài vòng đời tài sản đều có thể góp phần giảm lãng phí.

 

Đó là cách đưa kinh tế tuần hoàn vào chính ngôi nhà.

 

⸻

 

12. TÀI NGUYÊN PHẢI ĐƯỢC “GHI SỔ”

 

Một hệ thống quản trị tốt cần dữ liệu.

 

DRHOUSES có thể hướng tới việc xây dựng hồ sơ tài nguyên cho từng căn nhà.

 

Ví dụ:

 

Diện tích sử dụng.

 

Diện tích xanh.

 

Mức tiêu thụ điện.

 

Mức tiêu thụ nước.

 

Chi phí vận hành.

 

Thiết bị chính.

 

Lịch bảo trì.

 

Sản lượng khu vườn.

 

Hoạt động kinh tế nếu có.

 

Khi dữ liệu được ghi nhận, gia đình có thể nhìn thấy những thay đổi theo thời gian.

 

⸻

 

13. TỪ “GHI SỔ” ĐẾN “TỐI ƯU”

 

Dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi được sử dụng.

 

Nếu điện tăng bất thường, cần tìm nguyên nhân.

 

Nếu nước tăng, cần kiểm tra.

 

Nếu cây trồng không hiệu quả, cần điều chỉnh.

 

Nếu một phòng gần như không sử dụng, có thể xem xét đổi công năng.

 

Nếu hoạt động kinh doanh không có lợi nhuận, cần đánh giá lại.

 

Như vậy:

 

Dữ liệu → phân tích → quyết định → hành động → đo lường lại.

 

Đây là một vòng lặp liên tục.

 

Đó chính là “hệ điều hành” của tài sản sống.

 

⸻

 

14. DRHOUSES VÀ MÔ HÌNH “NHÀ TẠO GIÁ TRỊ”

 

Một ngôi nhà có thể tạo giá trị theo bốn nhóm lớn.

 

GIÁ TRỊ SỐNG

 

Không gian an toàn, tiện nghi và chất lượng.

 

GIÁ TRỊ XANH

 

Cây xanh, tài nguyên, môi trường sống.

 

GIÁ TRỊ TIẾT KIỆM

 

Giảm lãng phí và tối ưu chi phí.

 

GIÁ TRỊ KINH TẾ

 

Sản phẩm, dịch vụ hoặc doanh thu trong trường hợp phù hợp.

 

Bốn nhóm giá trị này cần được cân bằng.

 

Không nên hy sinh chất lượng sống chỉ để tăng doanh thu.

 

⸻

 

15. MỖI NGÔI NHÀ – MỘT “TÀI KHOẢN” KHÁC NHAU

 

Một căn hộ nhỏ có thể có tài khoản không gian hạn chế nhưng có tài khoản kỹ năng rất lớn.

 

Một nhà phố có thể có sân thượng thuận lợi cho cây xanh.

 

Một nhà vườn có thể có tài nguyên đất tốt hơn.

 

Một gia đình trẻ có thể có lợi thế về công nghệ.

 

Một gia đình có nhiều thế hệ có thể có nhiều kỹ năng và kinh nghiệm.

 

Do đó, không thể áp dụng một mô hình duy nhất cho tất cả.

 

DRHOUSES cần cá nhân hóa theo từng căn nhà.

 

⸻

 

16. “THU NHẬP HÀNG NGÀY” LÀ MỘT BÀI TOÁN HỆ THỐNG

 

Một trong những tham vọng của DRHOUSES là hướng tới những mô hình giúp ngôi nhà có thể tạo ra dòng doanh thu thường xuyên.

 

Nhưng muốn đạt được điều đó, cần xây dựng cả hệ thống:

 

Không gian → sản phẩm → khách hàng → bán hàng → thanh toán → giao hàng → chăm sóc → dữ liệu.

 

Doanh thu mỗi ngày không thể chỉ đến từ diện tích.

 

Nó đến từ giá trị mà thị trường sẵn sàng trả tiền.

 

Và doanh thu cũng không đồng nghĩa với lợi nhuận.

 

Cần tính:

 

Doanh thu – chi phí = lợi nhuận.

 

⸻

 

17. CÔNG NGHỆ CÓ THỂ KẾT NỐI HÀNG NGHÌN “NGÂN HÀNG TÀI NGUYÊN”

 

Nếu một căn nhà có dữ liệu, nhiều căn nhà có thể tạo thành mạng lưới dữ liệu.

 

Một nhà có cây giống.

 

Nhà khác có sản phẩm.

 

Nhà khác có studio.

 

Nhà khác có dịch vụ.

 

Nhà khác có khách hàng.

 

Nếu được kết nối bằng nền tảng phù hợp, các nguồn lực phân tán có thể hỗ trợ lẫn nhau.

 

Từ đó hình thành:

 

MẠNG LƯỚI NHỮNG NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ.

 

Không phải mỗi gia đình tự làm tất cả.

 

Mà mỗi gia đình có thể trở thành một mắt xích chuyên biệt.

 

⸻

 

18. TẦM NHÌN HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

 

Trong tầm nhìn của tác giả Henryle – Lê Đình Hải, ngôi nhà tương lai có thể được nhìn như một hệ thống gồm:

 

Không gian.

 

Con người.

 

Tài nguyên.

 

Sinh thái.

 

Công nghệ.

 

Kinh tế.

 

Cộng đồng.

 

Nếu bảy yếu tố này được thiết kế hợp lý, ngôi nhà có thể tạo ra nhiều lớp giá trị hơn.

 

Không phải một “cỗ máy kiếm tiền”.

 

Mà là:

 

MỘT HỆ SINH THÁI SỐNG CÓ KHẢ NĂNG TẠO GIÁ TRỊ.

 

⸻

 

19. TỪ MỘT NGÔI NHÀ ĐẾN MỘT THÀNH PHỐ

 

Hãy tưởng tượng:

 

Một ngôi nhà tiết kiệm nước.

 

Một ngôi nhà có vườn.

 

Một ngôi nhà tái sử dụng vật liệu.

 

Một ngôi nhà làm việc tại gia.

 

Một ngôi nhà tạo sản phẩm.

 

Một ngôi nhà kết nối cộng đồng.

 

Nếu hàng nghìn ngôi nhà cùng thay đổi, tác động sẽ không còn nhỏ.

 

Đó có thể trở thành một phần của quá trình chuyển đổi đô thị:

 

Nhà xanh → phố xanh → cộng đồng xanh → thành phố xanh.

 

DRHOUSES có thể trở thành một trong những mô hình nghiên cứu và triển khai theo hướng đó.

 

⸻

 

20. KẾT LUẬN — HÃY BẮT ĐẦU “GỬI TIỀN” VÀO NGÂN HÀNG TÀI NGUYÊN

 

Mỗi ngày, gia đình đều có những khoản “gửi vào” và “rút ra” khỏi ngôi nhà.

 

Ánh sáng đi vào.

 

Điện đi vào.

 

Nước đi vào.

 

Thực phẩm đi vào.

 

Hàng hóa đi vào.

 

Tiền được chi ra.

 

Thời gian được bỏ ra.

 

Nhưng đồng thời, gia đình cũng có thể tạo ra:

 

Thực phẩm.

 

Kiến thức.

 

Sản phẩm.

 

Dịch vụ.

 

Tiết kiệm.

 

Không gian xanh.

 

Giá trị cộng đồng.

 

Nếu biết quản trị những dòng tài nguyên này, ngôi nhà có thể trở thành một tài sản hiệu quả hơn.

 

Đó là tham vọng của DRHOUSES:

 

“Không chỉ xây một căn nhà. Hãy xây dựng một hệ thống biết quản lý những gì căn nhà đang có.”

 

Với Henryle – Lê Đình Hải, tương lai của nhà ở Việt Nam có thể không chỉ được đo bằng giá đất hay số tầng.

 

Nó còn có thể được đo bằng:

 

Bao nhiêu tài nguyên được tiết kiệm.

 

Bao nhiêu không gian được sử dụng hiệu quả.

 

Bao nhiêu giá trị được tạo ra.

 

Bao nhiêu chất thải được giảm thiểu.

 

Bao nhiêu kỹ năng của con người được phát huy.

 

Và quan trọng nhất:

 

Gia đình có sống tốt hơn hay không.

 

DRHOUSES

 

MỖI NGÔI NHÀ – MỘT NGÂN HÀNG TÀI NGUYÊN.

 

MỖI MÉT VUÔNG – MỘT GIÁ TRỊ.

 

MỖI DÒNG TÀI NGUYÊN – MỘT CƠ HỘI TỐI ƯU.

 

MỖI GIA ĐÌNH – MỘT HẠT NHÂN CỦA KINH TẾ TUẦN HOÀN.

 

Tác giả: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI

 

“Khi biết quản trị những gì mình đang có, một ngôi nhà có thể tạo ra nhiều giá trị hơn mà không nhất thiết phải lớn hơn.”

 

DRHOUSES – Kiến tạo không gian sống xanh – quản trị tài nguyên thông minh – hướng tới ngôi nhà tạo giá trị.