01/09 CHƯƠNG 8. TÀI KHOẢN TƯƠNG LAI Bạn không cần biết ngày mai mình sẽ giàu đến đâu. Bạn chỉ cần chắc chắn rằng hôm nay mình đang dành một phần tiền cho con người mà mình sẽ trở thành. Có một nghịch lý rất phổ biến trong đời sống tài chính: Người ta thường chăm sóc tất cả mọi thứ trước khi chăm sóc tương lai của chính mình. Tiền lương về. Tiền thuê nhà được trả. Hóa đơn điện, nước, internet được thanh toán. Tiền ăn uống, xăng xe, mua sắm, giải trí cũng lần lượt được phân bổ. Có những khoản chi rất hợp lý. Có những khoản thực sự cần thiết. Nhưng sau khi tất cả đã xong, nhiều người nhìn vào tài khoản và tự hỏi: “Tiền của mình đâu rồi?” Câu trả lời thường rất đơn giản: Tiền đã được dùng hết cho hiện tại, còn tương lai chưa bao giờ được nhận phần của mình. Đó là lý do bạn cần một thứ tưởng như rất nhỏ nhưng có thể thay đổi hoàn toàn cách bạn quản lý tiền: Tài khoản tương lai. 1. Tương lai cũng cần một phần tiền của hôm nay Hãy tưởng tượng bạn đang nhận được một khoản thu nhập mỗi tháng. Bạn có thể coi toàn bộ số tiền đó là của mình và bắt đầu chi tiêu. Hoặc bạn có thể chia nó thành hai phần: Một phần dành cho cuộc sống hôm nay. Một phần dành cho cuộc sống ngày mai. Nhiều người chỉ làm vế đầu tiên. Họ sống bằng tiền của hiện tại và hy vọng tương lai sẽ tự giải quyết. Nhưng tương lai không tự giải quyết. Nếu bạn muốn có một khoản tiền để mua nhà, nghỉ hưu, đầu tư, học tập, khởi nghiệp hoặc đơn giản là sống bình an hơn trong những năm sau này, bạn phải bắt đầu xây dựng nó từ hôm nay. Tài khoản tương lai ra đời từ một nguyên tắc rất đơn giản: Mỗi khi có thu nhập, hãy dành một phần cho tương lai trước khi số tiền đó bị tiêu vào những nhu cầu của hiện tại. Đây không phải là cách làm cho bạn sống khổ hơn. Ngược lại, nó giúp bạn tạo ra một loại tự do mà rất nhiều người chỉ nhận ra khi đã quá muộn: tự do không phải vay mượn tương lai để trả cho hiện tại. 2. Tài khoản tương lai không phải tài khoản tiết kiệm thông thường Một trong những sai lầm phổ biến là nghĩ rằng: “Có tiền trong tài khoản ngân hàng là tôi đang tiết kiệm.” Không hẳn. Nếu tiền dành cho tương lai nằm chung với tiền tiêu hàng ngày, nó rất dễ bị sử dụng. Hôm nay thiếu tiền mua sắm. Ngày mai có một chuyến đi.

Tuần sau có một món đồ giảm giá. Tháng tới phát sinh một khoản chi. Bạn lấy một ít. Rồi một ít nữa. Cuối cùng, khoản tiền từng được gọi là “tiết kiệm” biến mất lúc nào không hay. Vấn đề không phải bạn thiếu ý chí. Vấn đề là hệ thống của bạn chưa bảo vệ tiền khỏi những quyết định nhất thời. Tài khoản tương lai cần được tách biệt. Bạn có thể mở một tài khoản riêng, đặt tên rõ ràng và hạn chế sử dụng nó cho những mục đích không thuộc về tương lai. Tên gọi cũng có sức mạnh. Thay vì gọi là “tài khoản tiết kiệm”, hãy gọi nó là: Tài khoản Tương Lai. Bởi vì bạn không đơn thuần đang cất tiền. Bạn đang gửi tiền cho một phiên bản khác của chính mình. Phiên bản có thể cần tiền để mua một căn nhà. Phiên bản muốn nghỉ hưu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào con cái. Phiên bản muốn có vốn để bắt đầu một công việc mới. Phiên bản muốn có quyền lựa chọn khi cuộc đời xuất hiện những thay đổi bất ngờ. Mỗi khoản tiền bạn chuyển vào đó hôm nay chính là một lời hứa: “Tôi sẽ không bỏ mặc chính mình trong tương lai.” 3. Hãy chuyển tiền trước khi bạn kịp tiêu Giả sử mỗi tháng bạn kiếm được 20 triệu đồng. Nếu bạn nhận tiền rồi chi tiêu thoải mái và cuối tháng mới xem còn bao nhiêu để tiết kiệm, rất có thể bạn sẽ tiết kiệm được rất ít. Có tháng còn 3 triệu. Có tháng còn 1 triệu. Có tháng không còn gì. Đó là cách mà rất nhiều người quản lý tiền. Họ tiết kiệm phần còn lại. Nhưng người có hệ thống tài chính tốt thường làm ngược lại: Nhận thu nhập → chuyển tiền cho tương lai → sử dụng phần còn lại để sống. Ví dụ, bạn quyết định dành 10%. Với thu nhập 20 triệu đồng, ngay khi nhận lương, 2 triệu đồng được chuyển vào Tài khoản Tương lai. Bạn không đợi đến cuối tháng. Không hỏi: “Tháng này còn dư bao nhiêu?” Bạn xác định trước: “Tháng này tương lai của tôi được nhận bao nhiêu?” Hai cách này nghe có vẻ giống nhau, nhưng kết quả hoàn toàn khác. Cách thứ nhất phụ thuộc vào cảm xúc và hoàn cảnh. Cách thứ hai phụ thuộc vào nguyên tắc. Và trong quản lý tiền bạc, nguyên tắc thường đáng tin cậy hơn ý chí. 4. Bắt đầu nhỏ nhưng bắt đầu ngay Có người đọc đến đây sẽ nghĩ: “10% nghe nhiều quá. Thu nhập của tôi hiện tại không đủ.” Nếu vậy, hãy bắt đầu nhỏ hơn. 1 triệu đồng. 500.000 đồng. 100.000 đồng.

Thậm chí một tỷ lệ rất nhỏ cũng có giá trị nếu nó tạo ra một thói quen lâu dài. Điều quan trọng nhất trong giai đoạn đầu không phải là số tiền. Đó là việc bạn xây dựng một danh tính mới: Tôi là người luôn dành một phần thu nhập cho tương lai. Nếu hôm nay bạn kiếm được 10 triệu đồng và giữ lại 1 triệu đồng, bạn đã bắt đầu. Nếu vài năm sau thu nhập tăng lên 20 triệu đồng và bạn vẫn giữ nguyên nguyên tắc, số tiền dành cho tương lai có thể tăng theo. Khi thu nhập tăng, thay vì để toàn bộ phần tăng thêm biến thành những khoản chi mới, hãy để một phần trong đó đi vào Tài khoản Tương lai. Đó là cách bạn tránh được một cái bẫy rất phổ biến: Thu nhập tăng nhưng mức độ tự do không tăng. 5. Đừng biến Tài khoản Tương lai thành “két sắt” Tách tiền ra không có nghĩa là để tiền nằm im mãi mãi. Tài khoản tương lai là một hệ thống trung chuyển. Ban đầu, nó giúp bạn tích lũy. Sau đó, tùy mục tiêu và mức độ hiểu biết, một phần tiền có thể được phân bổ vào những tài sản phù hợp với thời gian, khả năng chịu rủi ro và mục tiêu của bạn. Nhưng có một nguyên tắc quan trọng: Đừng đầu tư chỉ vì bạn có tiền. Hãy đầu tư vì bạn hiểu mình đang làm gì. Tiền của tương lai không phải tiền để thử vận may. Đó là tiền được tạo ra từ những giờ làm việc, những ngày thức dậy đúng giờ, những lần từ chối mua một món đồ chưa cần thiết. Vì vậy, hãy bảo vệ nó. Đừng biến khoản tích lũy dài hạn thành nơi chạy theo những lời hứa “lợi nhuận nhanh”. Đừng đầu tư vào thứ bạn không hiểu chỉ vì người khác nói rằng họ đã kiếm được rất nhiều tiền. Tương lai của bạn xứng đáng được xây dựng bằng sự hiểu biết, không phải sự phấn khích. 6. Tài khoản tương lai mua cho bạn thứ tiền không thể mua ngay lập tức Một khoản tiền nhỏ trong tài khoản có vẻ không đáng kể. Nhưng hãy nhìn nó theo một cách khác. 500.000 đồng hôm nay không chỉ là 500.000 đồng. Nó có thể là một viên gạch. 1 triệu đồng là một viên gạch. 5 triệu đồng là một viên gạch. 50 triệu đồng là một nền móng. Tự do tài chính hiếm khi được tạo ra bằng một khoản tiền khổng lồ xuất hiện bất ngờ. Nó thường được tạo ra bởi hàng trăm, hàng nghìn quyết định nhỏ được lặp lại đủ lâu. Bạn không xây một ngôi nhà trong một ngày. Bạn đặt từng viên gạch.

Tài khoản tương lai cũng vậy. Mỗi tháng một khoản. Công việc thay đổi. Gia đình cần tiền. Bạn muốn học một nghề mới. Bạn muốn nghỉ ngơi một thời gian. Hoặc đơn giản là bạn nhận ra mình không còn muốn tiếp tục cuộc sống hiện tại. Nếu không có tiền dự phòng và tài sản, bạn có thể bị buộc phải chấp nhận bất kỳ lựa chọn nào cuộc sống đưa ra. Nhưng nếu bạn đã âm thầm xây dựng Tài khoản Tương lai trong nhiều năm, bạn có thêm một thứ vô cùng quý giá: thời gian để suy nghĩ. Và đôi khi, đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của tiền. Tiền không chỉ mua được đồ vật. Tiền có thể mua cho bạn thời gian, sự bình tĩnh và quyền lựa chọn. 10. Bắt đầu từ tháng này Bạn không cần một kế hoạch phức tạp. Hãy làm năm việc: Một: mở một tài khoản riêng cho tương lai. Hai: quyết định tỷ lệ cố định, có thể bắt đầu từ 10% thu nhập hoặc một mức phù hợp với hoàn cảnh hiện tại. Ba: thiết lập chuyển tiền tự động ngay sau khi nhận thu nhập. Bốn: đặt tên cho mục tiêu của tài khoản. Năm: cam kết không rút tiền cho những nhu cầu nhất thời. Sau đó, hãy để thời gian làm phần việc của nó. Đừng kiểm tra mỗi ngày. Đừng lo lắng vì tháng này số tiền chưa lớn. Đừng so sánh tài khoản của mình với người khác. Bạn đang xây dựng nền móng cho một cuộc đời khác. Mỗi năm một khoản. Khi thu nhập tăng, khoản đó tăng. Khi kỷ luật tốt hơn, tỷ lệ đó tăng. Khi tiền bắt đầu sinh lời, tốc độ tăng trưởng có thể tiếp tục được cải thiện. Đến một ngày, bạn nhìn lại và nhận ra: Thứ từng bắt đầu bằng vài trăm nghìn đồng đã trở thành một tài sản thực sự. 7. Hãy đặt tên cho tương lai của bạn Một trong những cách tốt nhất để duy trì kỷ luật là biến một mục tiêu tài chính mơ hồ thành một mục tiêu cụ thể. Đừng chỉ nói: “Tôi muốn tiết kiệm tiền.” Hãy nói: “Tôi muốn có 100 triệu đồng quỹ an toàn.” “Tôi muốn có 300 triệu đồng vốn đầu tư.” “Tôi muốn có tiền để học một kỹ năng mới.” “Tôi muốn có khoản tiền đủ để mình có thể nghỉ việc trong vài tháng nếu cần.” Khi mục tiêu rõ ràng, tiền trở nên có ý nghĩa. Bạn sẽ dễ dàng nói “không” với một khoản chi không cần thiết khi biết mình đang nói “có” với điều gì. Bạn không từ bỏ một bữa ăn sang trọng. Bạn đang lựa chọn mục tiêu lớn hơn. Bạn không bỏ qua một món đồ giảm giá. Bạn đang bảo vệ một kế hoạch dài hạn.

Bạn không ép mình sống thiếu thốn. Bạn đang mua quyền lựa chọn trong tương lai. 8. Tài khoản tương lai không chỉ dành cho người có thu nhập cao Có một suy nghĩ rất nguy hiểm: “Khi nào kiếm được nhiều tiền, tôi sẽ bắt đầu quản lý.” Không. Nếu một người chưa biết quản lý 10 triệu đồng, thu nhập 50 triệu đồng chưa chắc khiến họ quản lý tốt hơn. Bởi vì khi thu nhập tăng, nhu cầu và mong muốn cũng thường tăng theo. Ngôi nhà lớn hơn. Chiếc xe tốt hơn. Những chuyến du lịch đắt hơn. Các khoản đăng ký nhiều hơn. Phong cách sống cao hơn. Nếu không có nguyên tắc, mức chi tiêu sẽ luôn tìm cách đuổi kịp mức thu nhập. Vì vậy, hãy học cách quản lý tiền ngay từ khi số tiền còn nhỏ. Người biết giữ 1 triệu đồng sẽ có nền tảng tốt hơn khi một ngày kiếm được 100 triệu đồng. Tài khoản tương lai không phải phần thưởng dành cho người giàu. Nó là một trong những công cụ giúp một người từng bước xây dựng sự giàu có. 9. Một ngày nào đó, bạn sẽ cảm ơn quyết định của ngày hôm nay Có thể hôm nay bạn chuyển vào tài khoản tương lai 1 triệu đồng và chẳng cảm thấy điều gì đặc biệt. Ngày mai vẫn phải đi làm. Tháng sau vẫn phải thanh toán hóa đơn. Cuộc sống vẫn diễn ra bình thường. Nhưng hãy tưởng tượng vài năm sau. Bạn gặp một biến cố. Và nền móng bao giờ cũng được xây trong âm thầm. Lời kết của chương Tài khoản tương lai có thể chỉ là một tài khoản ngân hàng. Nhưng về bản chất, nó là một cam kết với chính mình. Mỗi lần bạn chuyển tiền vào đó, bạn đang nói: “Tôi không chỉ sống cho hôm nay.” “Tôi có trách nhiệm với con người mà mình sẽ trở thành.” “Tôi muốn tương lai của mình có nhiều lựa chọn hơn hiện tại.” Bạn không cần giàu mới bắt đầu. Bạn cần bắt đầu để có cơ hội trở nên giàu có hơn. Không cần chờ một mức thu nhập hoàn hảo. Không cần chờ đến khi hết nợ, hết áp lực hay cuộc sống trở nên thuận lợi. Hãy bắt đầu với số tiền bạn có thể. Bởi vì tài sản lớn thường không bắt đầu bằng một quyết định lớn. Nó bắt đầu bằng một quyết định rất nhỏ được lặp lại đủ lâu. Hãy trả cho tương lai của bạn trước. Một phần thu nhập hôm nay có thể không thay đổi cuộc sống của bạn ngay lập tức. Nhưng nếu bạn làm điều đó tháng này, năm này, rồi nhiều năm tiếp theo, nó có thể thay đổi hoàn toàn vị thế của bạn trong tương lai.

Và đến một ngày, khi bạn có đủ tiền để lựa chọn thay vì bị buộc phải lựa chọn, bạn sẽ hiểu: Khoản tiền bạn giữ lại ngày hôm nay không phải là khoản tiền bạn mất đi. Đó là tự do bạn đang mua cho chính mình.