03/09 CHƯƠNG 26. TÀI SẢN LỚN NHẤT LÀ NĂNG LỰC Có một loại tài sản không nằm trong ngân hàng, không được ghi trên sổ đỏ và cũng không thể bị lấy đi chỉ sau một đêm. Đó là năng lực của chính bạn. Tiền có thể mất. Công việc có thể thay đổi. Một khoản đầu tư có thể thất bại. Một doanh nghiệp có thể gặp khủng hoảng. Nhưng nếu một người vẫn còn kiến thức, kỹ năng, sức khỏe, uy tín, tư duy và khả năng tạo ra giá trị, họ vẫn có thể bắt đầu lại. Đó là lý do tại sao, trong hành trình xây dựng sự nghiệp và tài chính cá nhân, tài sản quan trọng nhất không phải là số tiền bạn đang có, mà là con người có khả năng tạo ra số tiền đó. Một người có một tỷ đồng nhưng không có năng lực tạo ra giá trị có thể nhanh chóng trở lại điểm xuất phát. Ngược lại, một người chưa có nhiều tiền nhưng sở hữu năng lực tốt có thể từng bước xây dựng lại thu nhập, tài sản và vị thế của mình. Vì vậy, nếu phải lựa chọn giữa việc có thêm một khoản tiền hôm nay và việc trở nên giỏi hơn mỗi ngày, trong nhiều trường hợp, lựa chọn thứ hai mới là khoản đầu tư có giá trị lâu dài nhất. 1. Năng lực là tài sản có thể tạo ra những tài sản khác Hãy thử nhìn vào một người có kỹ năng chuyên môn tốt. Một bác sĩ giỏi có thể dùng kiến thức để tạo ra thu nhập. Một kỹ sư giỏi có thể giải quyết những vấn đề mà doanh nghiệp sẵn sàng trả tiền để được giải quyết. Một người bán hàng giỏi có thể tạo ra doanh thu. Một người quản lý giỏi có thể giúp cả đội ngũ làm việc hiệu quả hơn. Một người có khả năng xây dựng thương hiệu có thể biến uy tín thành cơ hội kinh doanh. Điểm chung của họ là: năng lực tạo ra giá trị trước khi giá trị đó chuyển hóa thành tiền. Tiền thường là kết quả cuối cùng. Năng lực mới là một trong những nguyên nhân tạo ra kết quả ấy. Nếu chỉ tập trung vào tiền mà bỏ quên năng lực, bạn đang cố giữ lấy phần ngọn. Nhưng nếu tập trung nâng cao năng lực, bạn đang xây dựng phần gốc. Một người biết cách tạo ra giá trị sẽ có nhiều cơ hội hơn để tạo ra thu nhập. Và khi năng lực tăng lên, giá trị của thời gian cũng tăng lên. 2. Kiến thức là nền móng của năng lực Không phải cứ đọc nhiều sách là sẽ trở nên giỏi. Nhưng rất khó để trở nên giỏi nếu không chịu học.

Kiến thức giúp chúng ta hiểu thế giới, hiểu công việc và hiểu chính mình. Nó cho phép một người nhìn thấy những điều mà trước đây họ không nhận ra. Hai người có thể đứng trước cùng một vấn đề nhưng đưa ra hai quyết định hoàn toàn khác nhau. Người có kiến thức thường nhìn thấy nhiều nguyên nhân hơn, nhiều lựa chọn hơn và nhiều hậu quả có thể xảy ra hơn. Kiến thức không nhất thiết phải là những điều hàn lâm. Đó có thể là kiến thức về nghề nghiệp, tài chính, giao tiếp, quản trị thời gian, tâm lý con người, công nghệ, kinh doanh hoặc cách chăm sóc sức khỏe. Mỗi kiến thức hữu ích giống như một công cụ được bổ sung vào chiếc hộp nghề nghiệp của bạn. Bạn càng có nhiều công cụ phù hợp, bạn càng có khả năng giải quyết những vấn đề phức tạp. Nhưng kiến thức chỉ thực sự trở thành tài sản khi nó được biến thành hành động. Biết cách quản lý tiền nhưng không quản lý tiền thì kiến thức ấy chưa tạo ra giá trị. Biết cách giao tiếp nhưng không biết lắng nghe thì kiến thức ấy vẫn chỉ nằm trên giấy. Biết cách làm việc hiệu quả nhưng mỗi ngày vẫn trì hoãn thì hiểu biết chưa trở thành năng lực. 3. Kỹ năng biến kiến thức thành kết quả Nếu kiến thức là nguyên liệu thì kỹ năng là khả năng chế biến nguyên liệu ấy thành kết quả. Một người có thể đọc hàng trăm cuốn sách về kinh doanh nhưng vẫn không thể bán được một sản phẩm. Một người có thể học rất nhiều về giao tiếp nhưng vẫn không thể thuyết phục khách hàng. Một người có thể biết rất nhiều về quản lý nhưng vẫn không thể dẫn dắt một đội nhóm. Bởi vì biết và làm được là hai cấp độ khác nhau. Thị trường thường không trả tiền cho những gì bạn biết. Thị trường trả tiền cho giá trị bạn có thể tạo ra bằng những gì mình biết. Do đó, muốn tăng giá trị bản thân, hãy liên tục biến kiến thức thành kỹ năng. Học viết và thực sự viết. Học bán hàng và thực sự bán. Học ngoại ngữ và thực sự sử dụng. Học quản lý và thực sự quản lý. Học đầu tư và trước hết phải học cách quản trị rủi ro. Mỗi lần biến một điều đã học thành một khả năng thực tế, bạn đang xây thêm một lớp tài sản cho chính mình. 4. Sức khỏe là vốn để sử dụng mọi năng lực

Có người dành nhiều năm tích lũy kiến thức, tiền bạc và kinh nghiệm nhưng đến một lúc nhận ra rằng mình không còn đủ sức khỏe để tận hưởng thành quả. Điều đó nhắc chúng ta rằng sức khỏe không phải là một phần phụ của sự nghiệp. Sức khỏe là vốn vận hành toàn bộ sự nghiệp. Một cơ thể khỏe mạnh giúp bạn có năng lượng để học tập, làm việc, sáng tạo và theo đuổi những mục tiêu dài hạn. Ngược lại, khi sức khỏe suy giảm, năng suất giảm, khả năng tập trung giảm và nhiều cơ hội cũng trở nên khó nắm bắt hơn. Vì vậy, ngủ đủ, ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên và duy trì sức khỏe tinh thần không phải là những việc xa xỉ. Đó là cách bảo vệ tài sản nền tảng nhất của bạn. Không có sức khỏe, rất nhiều năng lực khác khó có cơ hội phát huy. 5. Khả năng học hỏi là năng lực quan trọng nhất Thế giới thay đổi liên tục. Công nghệ thay đổi. Nghề nghiệp thay đổi. Thị trường thay đổi. Cách con người làm việc cũng thay đổi. Một kỹ năng từng có giá trị rất cao hôm nay có thể trở nên phổ biến hoặc lỗi thời trong tương lai. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là bạn giỏi điều gì, mà còn là bạn có khả năng học điều mới nhanh đến đâu. Một người có khả năng học hỏi sẽ không quá sợ thay đổi. Khi một công việc biến mất, họ có thể học một công việc mới. Khi công nghệ mới xuất hiện, họ có thể tìm hiểu và thích nghi. Khi thị trường thay đổi, họ có thể điều chỉnh cách tạo ra giá trị. Khả năng học hỏi chính là một dạng “bảo hiểm nghề nghiệp”. Nó giúp bạn không bị mắc kẹt mãi trong những gì mình từng biết. 6. Kỷ luật biến năng lực thành sức mạnh Có năng lực nhưng thiếu kỷ luật cũng giống như có một chiếc xe mạnh nhưng không có người điều khiển. Bạn có thể thông minh, có kiến thức, có nhiều ý tưởng, nhưng nếu không hành động đều đặn, năng lực ấy rất khó chuyển thành thành quả. Kỷ luật không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đó có thể là việc dành một giờ mỗi ngày để học. Là hoàn thành công việc trước thời hạn. Là giữ lời hứa với chính mình. Là không tiêu hết số tiền mình kiếm được. Là tiếp tục tập luyện ngay cả khi không có động lực. Những hành động nhỏ lặp đi lặp lại tạo nên tiêu chuẩn sống của một con người. Và tiêu chuẩn sống lâu dài thường quyết định kết quả dài hạn.

7. Uy tín là phần tài sản vô hình nhưng có giá trị rất lớn Năng lực giúp bạn làm được việc. Nhưng uy tín khiến người khác tin rằng bạn sẽ làm được việc. Trong sự nghiệp, niềm tin có giá trị rất lớn. Một khách hàng tin tưởng bạn sẽ dễ hợp tác với bạn hơn. Một đối tác tin tưởng bạn sẽ sẵn sàng làm việc lâu dài hơn. Một nhà tuyển dụng tin tưởng bạn sẽ mạnh dạn giao cho bạn trách nhiệm lớn hơn. Một đội ngũ tin tưởng người lãnh đạo sẽ dễ đồng lòng hơn. Uy tín không thể xây dựng trong một ngày. Nó được hình thành từ những lần bạn giữ lời, làm đúng cam kết, chịu trách nhiệm khi có sai sót và tạo ra kết quả ổn định. Tiền có thể mua quảng cáo để người khác biết đến bạn. Nhưng rất khó dùng tiền để mua một uy tín thật sự. Uy tín phải được tích lũy bằng thời gian và hành động. 8. Khả năng tạo giá trị quyết định giá trị kinh tế của bạn Một câu hỏi rất đáng suy nghĩ là: “Tôi đang giải quyết vấn đề gì cho người khác?” Bởi vì thu nhập thường gắn liền với giá trị mà bạn tạo ra. Nếu bạn giúp một doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian, giảm chi phí, tăng doanh thu hoặc giải quyết một vấn đề khó, năng lực của bạn có giá trị. Nếu bạn giúp khách hàng đạt được kết quả mà họ không thể tự đạt được, bạn tạo ra giá trị. Nếu bạn tạo ra một sản phẩm giúp hàng nghìn người giải quyết cùng một vấn đề, giá trị bạn tạo ra có thể lớn hơn rất nhiều so với việc chỉ bán thời gian của mình. Do đó, thay vì chỉ hỏi: “Làm thế nào để tôi kiếm được nhiều tiền hơn?” hãy thử hỏi: “Làm thế nào để tôi tạo ra nhiều giá trị hơn?” Khi giá trị tăng, cơ hội tăng. Khi năng lực giải quyết vấn đề tăng, thu nhập có khả năng tăng. 9. Đừng chỉ tích lũy tiền, hãy tích lũy khả năng Có hai cách để một người chuẩn bị cho tương lai. Cách thứ nhất là cố gắng tích lũy càng nhiều tiền càng tốt. Cách thứ hai là vừa tích lũy tiền, vừa tích lũy năng lực. Cách thứ hai bền vững hơn. Bởi vì tiền có thể giúp bạn vượt qua một số khó khăn trước mắt, nhưng năng lực giúp bạn tiếp tục tạo ra nguồn lực trong tương lai. Hãy tưởng tượng bạn mất toàn bộ tài sản tài chính nhưng vẫn giữ được chuyên môn, kỹ năng, sức khỏe, mối quan hệ và uy tín. Bạn đau đớn, nhưng bạn vẫn có khả năng đứng dậy.

Ngược lại, nếu có rất nhiều tiền nhưng mất khả năng tạo ra giá trị, bạn có thể nhanh chóng trở nên phụ thuộc vào những gì mình đã tích lũy. Vì vậy, mỗi năm hãy tự hỏi: Tôi đang giàu lên về tiền hay đang giàu lên về năng lực? Lý tưởng nhất là cả hai cùng tăng. 10. Hãy đầu tư vào bản thân trước khi đầu tư vào bất cứ thứ gì khác Đầu tư vào bản thân không có nghĩa là tiêu thật nhiều tiền cho các khóa học. Đó là việc sử dụng thời gian, tiền bạc và sự tập trung để trở nên có giá trị hơn. Bạn có thể đầu tư bằng cách học một kỹ năng mới. Đọc một cuốn sách chất lượng. Tìm một người giỏi để học hỏi. Thực hành một kỹ năng mỗi ngày. Chăm sóc sức khỏe. Cải thiện khả năng giao tiếp. Học cách quản lý tài chính. Rèn luyện tư duy. Mỗi khoản đầu tư như vậy có thể không mang lại kết quả ngay lập tức. Nhưng theo thời gian, chúng tạo ra hiệu ứng cộng dồn. Một kỹ năng tốt có thể giúp bạn tăng thu nhập. Thu nhập cao hơn giúp bạn có khả năng tiết kiệm và đầu tư nhiều hơn. Tài sản tăng lên tạo ra thêm sự tự do. Sự tự do cho phép bạn tiếp tục đầu tư vào bản thân. Đó là một vòng tròn tích cực. 11. Tài sản lớn nhất là con người bạn trở thành Cuối cùng, câu chuyện về tài sản không chỉ là câu chuyện về tiền. Nó là câu chuyện về con người mà bạn đang trở thành. Sau nhiều năm làm việc, bạn có thể có một căn nhà, một khoản tiết kiệm, một danh mục đầu tư và một công việc tốt. Nhưng điều quan trọng hơn là trong quá trình đó, bạn đã trở thành người như thế nào. Bạn có trở nên thông minh hơn không? Có kỷ luật hơn không? Có khỏe mạnh hơn không? Có đáng tin cậy hơn không? Có khả năng giải quyết những vấn đề lớn hơn không? Có tạo ra nhiều giá trị hơn cho gia đình, khách hàng và xã hội không? Nếu câu trả lời là có, bạn đang giàu lên theo cách sâu sắc nhất. Bởi vì những tài sản bên ngoài có thể thay đổi theo hoàn cảnh, nhưng năng lực bên trong sẽ đi cùng bạn. Bạn có thể mất một công việc nhưng không mất kỹ năng. Bạn có thể thất bại trong một dự án nhưng không mất kinh nghiệm. Bạn có thể mất tiền nhưng không nhất thiết mất khả năng kiếm lại tiền. Bạn có thể phải bắt đầu lại, nhưng nếu năng lực vẫn còn, bạn chưa thực sự bắt đầu từ con số không. KẾT LUẬN: Hãy trở thành tài sản quý giá nhất của chính mình Đừng chỉ cố gắng có nhiều tiền hơn.

Hãy cố gắng trở nên có giá trị hơn. Đừng chỉ tìm kiếm một công việc trả lương cao. Hãy trở thành người có khả năng giải quyết những vấn đề đáng giá. Đừng chỉ tích lũy tài sản bên ngoài. Hãy tích lũy kiến thức, kỹ năng, sức khỏe, kinh nghiệm, uy tín và khả năng học hỏi. Bởi vì tiền có thể mua nhiều thứ, nhưng tiền không thể thay thế năng lực. Khi bạn có năng lực, bạn có thể tạo ra giá trị. Khi bạn tạo ra giá trị, bạn có thể tạo ra thu nhập. Khi biết quản lý thu nhập, bạn có thể xây dựng tài sản. Và khi năng lực, tài sản cùng uy tín được tích lũy qua thời gian, bạn sẽ có thứ quý giá hơn tiền bạc: quyền lựa chọn cuộc sống của mình. Hãy nhớ: Tài sản lớn nhất không phải là những gì bạn đang sở hữu. Tài sản lớn nhất là con người có khả năng tạo ra những thứ ấy. Vì vậy, mỗi ngày hãy tự hỏi một câu: “Hôm nay tôi đã làm gì để trở nên có năng lực hơn ngày hôm qua?” Nếu bạn liên tục trả lời được câu hỏi đó bằng hành động, thì dù cuộc đời có thay đổi thế nào, bạn vẫn đang sở hữu một tài sản rất khó bị lấy mất: chính năng lực của mình.