HNI 6/9

CHƯƠNG 8. CÓ PHÚC LÀ CÓ ĐƯỜNG ĐI

Phúc được nhìn như kết quả của cách sống và cách đối xử với người khác.

1. Phúc không tự nhiên mà có

Trong cuộc đời, có người đi đến đâu cũng gặp người giúp đỡ, làm việc gì cũng thường có cơ hội mở ra, lúc khó khăn vẫn có người dang tay hỗ trợ. Người xưa thường nói: “Có phúc thì có phần”, “Có đức mặc sức mà ăn”, “Ở hiền gặp lành.”

Nhưng nếu nhìn sâu hơn, phúc không phải là một món quà ngẫu nhiên từ cuộc đời. Phúc thường được tạo nên từ chính cách một người sống, cách họ đối xử với người khác và những giá trị họ gieo vào cuộc đời.

Một người sống tử tế có thể không giàu ngay. Một người chân thành có thể không thành công ngay. Một người biết nhường nhịn có thể đôi khi chịu thiệt trước mắt. Nhưng những điều tốt đẹp ấy thường tạo nên một loại tài sản vô hình: niềm tin, sự yêu quý, lòng biết ơn và những mối quan hệ tốt đẹp.

Đến một thời điểm nào đó, những tài sản vô hình ấy trở thành “con đường” giúp họ bước tiếp.

Vì vậy, nói “có phúc là có đường đi” không có nghĩa là người có phúc sẽ không bao giờ gặp khó khăn. Mà là khi gặp khó khăn, họ thường có thêm sức mạnh, con người, cơ hội và niềm tin để vượt qua.

2. Phúc bắt đầu từ cách ta đối xử với người khác

Một lời nói tử tế có thể khiến một người đang buồn cảm thấy được an ủi.

Một lần giúp đỡ đúng lúc có thể thay đổi một cuộc đời.

Một sự giữ chữ tín có thể tạo nên một mối quan hệ lâu dài.

Một lần biết tha thứ có thể hóa giải một mâu thuẫn kéo dài.

Những việc ấy nhìn riêng lẻ có vẻ rất nhỏ. Nhưng cuộc đời được tạo nên từ hàng nghìn điều nhỏ bé như thế.

Khi ta đối xử tốt với người khác, ta không chỉ làm cho người khác tốt hơn mà còn đang xây dựng chính hình ảnh của mình trong lòng mọi người.

Người có uy tín thường được tin tưởng.

Người có lòng nhân hậu thường được yêu quý.

Người sống có trách nhiệm thường được giao việc.

Người biết giữ lời thường được người khác hợp tác.

Người biết cho đi thường có nhiều mối quan hệ tốt đẹp.

Đó chính là một dạng của phúc.

Phúc không nhất thiết phải xuất hiện dưới hình thức tiền bạc. Có khi phúc là một người bạn tốt. Có khi là một người thầy xuất hiện đúng lúc. Có khi là một đối tác đáng tin. Có khi là một người xa lạ giúp ta trong lúc khó khăn. Và cũng có khi, phúc đơn giản là một gia đình bình an, những người thân còn khỏe mạnh và một tâm hồn đủ thanh thản để tận hưởng cuộc sống.

3. Gieo gì thì thường nhận lại điều đó

Cuộc đời giống như một mảnh đất.

Nếu ta gieo hạt giống của lòng tốt, ta có cơ hội thu hoạch sự tin tưởng.

Nếu ta gieo sự chân thành, ta có cơ hội nhận lại những mối quan hệ chân thành.

Nếu ta gieo sự ích kỷ, lừa dối và phản bội, sớm hay muộn ta cũng phải đối diện với hậu quả của chính những điều mình đã gieo.

Đây không phải là một công thức máy móc rằng làm một việc tốt thì ngay lập tức nhận một điều tốt. Cuộc sống phức tạp hơn thế.

Có người tốt vẫn gặp bất hạnh. Có người xấu đôi khi vẫn thành công.

Nhưng xét trên hành trình dài, cách sống tạo nên con người, con người tạo nên các mối quan hệ, các mối quan hệ tạo nên cơ hội, và những cơ hội ấy lại ảnh hưởng rất lớn đến tương lai.

Một người thường xuyên làm tổn thương người khác sẽ dần mất đi sự tin tưởng.

Một người luôn giữ chữ tín sẽ từng bước xây dựng được uy tín.

Một người biết sống vì cộng đồng sẽ tạo ra mạng lưới những người sẵn sàng đồng hành.

Vì thế, phúc không chỉ là thứ ta chờ đợi; phúc là thứ ta có thể chủ động vun bồi mỗi ngày.

4. Người có phúc không phải là người không gặp nghịch cảnh

Có một quan niệm dễ khiến con người hiểu sai về phúc: cứ nghĩ rằng người có phúc thì cuộc đời phải thuận lợi, không bệnh tật, không thất bại, không mất mát.

Thực tế không phải như vậy.

Có những người rất tử tế nhưng vẫn trải qua những giai đoạn vô cùng khó khăn. Có những người sống thiện lương nhưng vẫn thất bại trong kinh doanh, mất mát tài sản hoặc phải đối diện với những biến cố bất ngờ.

Điều làm nên phúc của họ đôi khi không nằm ở việc họ có tránh được nghịch cảnh hay không, mà nằm ở việc khi nghịch cảnh xảy ra, họ vẫn còn đủ nội lực để đứng dậy.

Có người mất tiền nhưng không mất uy tín.

Có người thất bại nhưng không mất niềm tin.

Có người bị phản bội nhưng không đánh mất lòng nhân hậu.

Có người đi qua đau khổ nhưng không biến mình thành một người cay nghiệt.

Đó cũng là phúc.

Bởi tài sản lớn nhất của một con người không phải lúc nào cũng nằm trong tài khoản ngân hàng. Có những tài sản nằm trong nhân cách, trong trí tuệ, trong lòng người và trong khả năng đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.

5. Phúc lớn nhất là được người khác tin tưởng

Tiền có thể mua được nhiều thứ, nhưng không dễ dàng mua được lòng tin.

Một doanh nghiệp có thể dùng tiền để quảng cáo, nhưng không thể dùng tiền để ép khách hàng trung thành lâu dài.

Một người có thể dùng quyền lực để khiến người khác nghe lời, nhưng không thể dùng quyền lực để khiến họ thật lòng kính trọng.

Lòng tin phải được xây dựng bằng thời gian.

Mỗi lần giữ lời là một viên gạch.

Mỗi lần sống có trách nhiệm là một viên gạch.

Mỗi lần không lợi dụng người khác là một viên gạch.

Mỗi lần biết nhận lỗi và sửa sai là một viên gạch.

Qua năm tháng, những viên gạch nhỏ ấy tạo thành một nền móng vững chắc.

Đến khi cuộc đời có biến động, người có nền móng ấy thường không đơn độc.

Đó là lý do có những người dù khởi đầu không có nhiều tiền bạc nhưng vẫn có thể gây dựng sự nghiệp lớn. Bởi họ có “vốn người” – những người tin tưởng, đồng hành và sẵn sàng trao cho họ cơ hội.

6. Đừng chỉ hỏi mình nhận được gì, hãy hỏi mình đã gieo gì

Con người thường có xu hướng hỏi:

“Cuộc đời đã cho tôi điều gì?”

“Tại sao người khác may mắn hơn tôi?”

“Tại sao tôi chưa thành công?”

Nhưng một câu hỏi sâu sắc hơn là:

“Tôi đã gieo điều gì cho cuộc đời?”

Tôi đã giúp được ai?

Tôi đã làm ai tốt hơn?

Tôi đã giữ lời hứa nào?

Tôi đã làm điều gì dù không ai biết?

Tôi đã đối xử thế nào với những người không thể mang lại lợi ích cho mình?

Những câu hỏi ấy giúp con người quay trở về với chính mình.

Bởi nếu muốn có một cuộc đời tốt đẹp hơn, đôi khi chúng ta không cần bắt đầu bằng việc tìm kiếm một cơ hội lớn. Chúng ta chỉ cần bắt đầu bằng một hành động tốt nhỏ bé ngay hôm nay.

Giúp một người đang khó khăn.

Nói một lời tử tế.

Giữ một lời hứa.

Trả lại một món nợ.

Tha thứ cho một người.

Biết ơn cha mẹ.

Đối xử công bằng với nhân viên.

Không lừa dối khách hàng.

Không lợi dụng lòng tin của đối tác.

Không quay lưng với người đã từng giúp mình.

Những điều ấy chính là những hạt giống của phúc.

7. Phúc truyền từ một người sang nhiều người

Một người sống có đức không chỉ tạo phúc cho riêng mình.

Một người cha sống tử tế có thể trở thành tấm gương cho con.

Một người lãnh đạo có đạo đức có thể ảnh hưởng đến cả một tập thể.

Một doanh nhân có trách nhiệm có thể tạo ra giá trị cho hàng nghìn khách hàng và người lao động.

Một công dân biết sống vì cộng đồng có thể truyền cảm hứng cho nhiều người khác cùng hành động.

Phúc vì thế có tính lan truyền.

Một hành động đẹp có thể tạo ra một hành động đẹp khác.

Một người biết cho đi có thể khiến người nhận cũng học cách cho đi.

Một gia đình biết yêu thương có thể nuôi dưỡng những thế hệ biết yêu thương.

Một cộng đồng biết tử tế có thể tạo nên một môi trường mà con người cảm thấy an toàn để sống, làm việc và phát triển.

Đó là khi phúc không còn là câu chuyện cá nhân mà trở thành di sản của một đời người.

8. Có phúc là có đường đi

Đường đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng.

Có lúc ta đứng trước ngã rẽ.

Có lúc mọi cánh cửa tưởng như đóng lại.

Có lúc tiền bạc không còn, quan hệ không còn, cơ hội cũng không còn.

Nhưng nếu trong suốt hành trình trước đó, ta đã sống tử tế, giữ chữ tín, tạo giá trị và đối xử tốt với con người, rất có thể vẫn sẽ có một cánh cửa khác mở ra.

Một người từng được ta giúp có thể xuất hiện.

Một người từng tin tưởng ta có thể trao cho ta cơ hội.

Một người từng chứng kiến cách ta sống có thể giới thiệu ta đến một con đường mới.

Một bài học từ quá khứ có thể giúp ta nhìn thấy một hướng đi mà trước đây chưa từng nhận ra.

Đó chính là ý nghĩa sâu xa của câu:

“Có phúc là có đường đi.”

Không phải vì trời luôn ưu ái người có phúc, mà bởi người biết sống có đức thường tự xây dựng cho mình nhiều con đường hơn.

9. Hãy tích phúc từ những điều rất nhỏ

Đừng chờ đến khi giàu mới làm việc thiện.

Đừng chờ đến khi thành công mới giúp người khác.

Đừng chờ đến khi có thật nhiều tiền mới cho đi.

Phúc được tích từ những điều rất bình thường:

Một lời nói không làm tổn thương người khác.

Một lần nhường nhịn.

Một lần giúp đỡ.

Một lần biết cảm ơn.

Một lần biết xin lỗi.

Một lần giữ lời.

Một lần không lấy lợi ích của mình đặt lên trên sự thiệt hại của người khác.

Cuộc đời không được đo bằng số lượng những điều lớn lao ta đã làm, mà còn được đo bằng vô số điều nhỏ bé tốt đẹp ta đã âm thầm gieo xuống.

Mỗi ngày một việc thiện.

Mỗi ngày một lời tử tế.

Mỗi ngày một hành động có trách nhiệm.

Mỗi ngày một lần sống đúng với lương tâm.

Qua một năm là hàng trăm hạt giống.

Qua mười năm là cả một khu vườn.

Qua một đời người, có thể trở thành một di sản.

10. Kết luận: Phúc là con đường do chính mình tạo ra

Phúc không phải là thứ để cầu xin một cách thụ động.

Phúc là kết quả của cách ta sống.

Muốn có người tốt bên cạnh, trước hết hãy trở thành người đáng tin.

Muốn được yêu thương, hãy biết yêu thương.

Muốn được giúp đỡ, hãy biết giúp đỡ.

Muốn nhận được sự chân thành, hãy sống chân thành.

Muốn có một cuộc đời bình an, hãy hạn chế gieo bất an cho người khác.

Muốn có một con đường dài, hãy xây dựng những giá trị có thể tồn tại lâu dài.

Có thể hôm nay việc tốt của ta chưa mang lại kết quả.

Có thể hôm nay sự tử tế của ta chưa được nhìn thấy.

Có thể hôm nay ta vẫn còn chịu thiệt vì giữ nguyên tắc.

Nhưng đừng vội nghĩ rằng những điều tốt đẹp ấy là vô nghĩa.

Hạt giống cần thời gian để nảy mầm.

Lòng người cần thời gian để cảm nhận.

Uy tín cần thời gian để xây dựng.

Và phúc cũng cần thời gian để kết thành.

Một đời người, điều đáng quý không chỉ là ta đã có bao nhiêu tiền, sở hữu bao nhiêu tài sản hay đạt được bao nhiêu danh vọng.

Điều đáng quý hơn là khi ta bước đi trên đường đời, có bao nhiêu người thật lòng tin ta, có bao nhiêu người nhớ đến ta bằng lòng biết