HNI 07-9

CHƯƠNG 9. KHI PHÚC ĐỦ ĐẦY, CƠ HỘI XUẤT HIỆN

Chuẩn bị năng lực để nhận ra và nắm bắt cơ hội

Có những người đi cả đời mà luôn than rằng: “Tôi không có cơ hội”. Nhưng cũng có những người dường như đi đến đâu cũng gặp người tốt, gặp hoàn cảnh thuận lợi, gặp đúng thời điểm và mở ra những cánh cửa mới.

Phải chăng họ may mắn hơn?

Cổ nhân có câu: “Phúc đến thì người gặp cơ duyên, đức dày thì đường đời rộng mở.”

Cơ hội thực ra không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới hình dạng một món quà. Nhiều khi, cơ hội đến dưới hình thức một thử thách, một cuộc gặp gỡ, một lời đề nghị, một thất bại, một sự thay đổi hoặc thậm chí một biến cố buộc con người phải bước ra khỏi vùng an toàn.

Điều quan trọng không chỉ là cơ hội có đến hay không, mà là khi cơ hội xuất hiện, ta có đủ trí tuệ để nhận ra, đủ năng lực để nắm bắt và đủ đạo đức để sử dụng nó hay không.

1. Phúc không phải là sự may mắn ngẫu nhiên

Khi nói một người “có phúc”, nhiều người thường nghĩ đến tiền bạc, tài sản, địa vị hoặc cuộc sống thuận lợi.

Nhưng phúc sâu hơn thế.

Phúc có thể là được sinh ra trong một gia đình yêu thương. Phúc là gặp được một người thầy tốt. Phúc là có một người bạn chân thành. Phúc là trong lúc khó khăn vẫn có người dang tay giúp đỡ. Phúc cũng có thể là được trao một cơ hội đúng lúc để thay đổi cuộc đời.

Nhưng phúc không chỉ đến từ bên ngoài.

Một người sống tử tế, biết giữ chữ tín, biết giúp đỡ người khác, biết gieo điều lành thường tạo ra một mạng lưới quan hệ tích cực xung quanh mình. Khi cần, họ dễ nhận được sự tin tưởng, hợp tác và hỗ trợ.

Đó cũng là một dạng “phúc”.

Phúc vì thế không nên được hiểu đơn giản là phần thưởng từ trời ban xuống. Phúc còn là kết quả tích lũy của cách chúng ta sống mỗi ngày.

Một lời nói tử tế hôm nay có thể tạo nên một mối quan hệ tốt ngày mai.

Một lần giúp đỡ người khác có thể trở thành một cây cầu kết nối trong tương lai.

Một lần giữ chữ tín khi không ai bắt buộc có thể tạo nên danh tiếng mà nhiều năm sau người khác vẫn nhớ.

Những điều nhỏ bé ấy âm thầm tích lũy, giống như từng giọt nước tạo thành dòng sông.

2. Cơ hội thường đến với người đã sẵn sàng

Cơ hội không phải lúc nào cũng dễ nhận ra.

Một người chưa có kiến thức có thể nhìn thấy một xu hướng mới nhưng không hiểu giá trị của nó.

Một người thiếu kinh nghiệm có thể đứng trước một cánh cửa lớn nhưng không đủ bản lĩnh bước vào.

Một người thiếu kỷ luật có thể được trao cơ hội nhưng lại đánh mất nó vì không hoàn thành cam kết.

Một người thiếu đạo đức có thể nắm được quyền lực nhưng cuối cùng lại tự phá hủy uy tín của mình.

Vì vậy, cơ hội chỉ thực sự có giá trị khi con người đủ năng lực để biến nó thành kết quả.

Có thể nói:

Cơ hội là cánh cửa.

Năng lực là chiếc chìa khóa.

Kỷ luật là đôi chân.

Đạo đức là nền móng.

Nếu chỉ có cơ hội mà không có năng lực, cơ hội sẽ trôi qua.

Nếu có năng lực nhưng thiếu kỷ luật, cơ hội sẽ bị bỏ phí.

Nếu có tài năng nhưng thiếu đạo đức, cơ hội có thể trở thành nguyên nhân của thất bại.

Bởi vậy, thay vì cả ngày cầu mong “cơ hội đến với tôi”, hãy dành thời gian hỏi:

“Nếu ngày mai cơ hội lớn xuất hiện, tôi đã đủ khả năng để đón nhận chưa?”

3. Người có phúc thường biết tạo phúc

Phúc không chỉ nằm ở việc nhận.

Phúc còn nằm ở việc cho.

Một người luôn muốn nhận nhưng không muốn cho đi sẽ ngày càng thu hẹp thế giới của mình.

Ngược lại, một người biết chia sẻ giá trị, biết giúp đỡ người khác phát triển, biết trao cơ hội cho người khác thường xây dựng được những mối quan hệ bền vững.

Trong kinh doanh, người có phúc không nhất thiết là người kiếm được nhiều tiền nhất. Đó có thể là người khiến nhiều người khác cùng phát triển.

Trong gia đình, người có phúc không nhất thiết là người sở hữu căn nhà lớn nhất. Đó có thể là người có một gia đình biết yêu thương và trở về bên nhau sau những biến động.

Trong cộng đồng, người có phúc không nhất thiết là người có nhiều quyền lực nhất. Đó có thể là người được mọi người tin tưởng khi họ cần một lời khuyên, một sự hỗ trợ hay một bàn tay đồng hành.

Cho đi giá trị là một cách gieo phúc.

Nhưng cho đi cũng cần trí tuệ.

Không phải giúp người khác làm mọi việc thay họ. Không phải trao tiền bạc vô điều kiện. Không phải dung túng cho sai lầm.

Giúp đúng cách là giúp người khác có thêm năng lực để tự đứng lên.

4. Hãy học cách nhận ra cơ hội

Cơ hội thường có ba đặc điểm.

Thứ nhất, nó thường không hoàn hảo.

Nhiều người chờ một cơ hội lý tưởng: vốn phải đủ, thời gian phải thuận lợi, mọi người phải ủng hộ, rủi ro phải bằng không.

Nhưng một cơ hội như vậy rất hiếm.

Cơ hội thực tế thường đi kèm khó khăn, áp lực và sự không chắc chắn.

Thứ hai, cơ hội thường đòi hỏi sự thay đổi.

Nếu một cơ hội không buộc ta học thêm điều gì, làm thêm điều gì hoặc bước ra khỏi giới hạn cũ, có thể nó chưa đủ lớn để tạo ra một bước ngoặt.

Thứ ba, cơ hội thường đến trong thời gian có hạn.

Cánh cửa mở nhưng không mở mãi.

Một người có thể gặp một đối tác tốt nhưng nếu không phản hồi đúng lúc, cơ hội sẽ thuộc về người khác.

Một người có thể phát hiện một thị trường mới nhưng nếu mất quá nhiều thời gian do dự, lợi thế sẽ biến mất.

Vì vậy, người khôn ngoan không hành động hấp tấp, nhưng cũng không để sự sợ hãi biến thành trì hoãn.

5. Chuẩn bị năng lực trước khi chờ cơ hội

Muốn có một cuộc đời tốt hơn, đừng chỉ tập trung tìm cơ hội.

Hãy tập trung trở thành người xứng đáng với cơ hội đó.

Nếu muốn có một công việc tốt hơn, hãy nâng cao chuyên môn.

Nếu muốn xây dựng doanh nghiệp, hãy học về quản trị, tài chính, khách hàng và con người.

Nếu muốn có những mối quan hệ chất lượng, hãy trở thành một người đáng tin cậy.

Nếu muốn dẫn dắt cộng đồng, hãy rèn luyện khả năng phụng sự.

Nếu muốn tạo ra tài sản lớn, hãy học cách tạo ra giá trị lớn.

Bởi vì:

Cơ hội có thể được trao, nhưng năng lực phải tự mình xây dựng.

Không ai có thể học thay ta.

Không ai có thể kỷ luật thay ta.

Không ai có thể sống cuộc đời thay ta.

Và cũng không ai có thể giữ cơ hội thay ta.

6. Đừng bỏ qua những cơ hội nhỏ

Nhiều người chỉ nhận ra cơ hội khi nó đủ lớn.

Họ muốn một hợp đồng triệu đô nhưng lại không coi trọng khách hàng đầu tiên.

Họ muốn xây dựng một cộng đồng lớn nhưng lại không biết trân trọng một người đang đồng hành.

Họ muốn thành công nhanh nhưng lại không kiên nhẫn với những bước tiến nhỏ mỗi ngày.

Trong thực tế, cơ hội lớn thường được hình thành từ hàng nghìn cơ hội nhỏ.

Một cuộc gặp có thể dẫn đến một mối quan hệ.

Một mối quan hệ có thể dẫn đến một dự án.

Một dự án có thể dẫn đến một doanh nghiệp.

Một doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị cho hàng nghìn người.

Đừng coi thường điều nhỏ.

Một hạt giống tuy nhỏ nhưng có thể trở thành một cây lớn.

Một hành động tử tế tuy nhỏ nhưng có thể thay đổi một cuộc đời.

Một quyết định đúng tuy nhỏ nhưng có thể thay đổi cả tương lai.

7. Khi phúc đến, hãy biết giữ phúc

Có được cơ hội đã khó.

Giữ được cơ hội còn khó hơn.

Có người sau nhiều năm cố gắng cuối cùng cũng đạt được thành công, nhưng vì kiêu ngạo mà đánh mất những người đã từng đồng hành.

Có người kiếm được tiền nhưng vì tham lam mà đánh mất uy tín.

Có người có quyền lực nhưng vì cái tôi quá lớn mà mất lòng người.

Có người được trao cơ hội nhưng không biết biết ơn, cuối cùng tự đóng lại những cánh cửa đang mở.

Vì vậy, khi thành công, càng phải khiêm nhường.

Khi có tiền, càng phải có trách nhiệm.

Khi có quyền, càng phải biết tự kiểm soát.

Khi được người khác tin tưởng, càng phải giữ chữ tín.

Phúc lớn mà không có đức giữ gìn thì phúc cũng có thể hao mòn.

Cũng như một chiếc bình chứa nước, nếu bình có lỗ thủng thì dù nước được rót vào bao nhiêu cũng không thể đầy.

Đức chính là chiếc bình giữ phúc.

8. Cơ hội lớn nhất là trở thành một con người tốt hơn

Cuối cùng, cơ hội lớn nhất trong cuộc đời không phải là kiếm được bao nhiêu tiền.

Không phải có bao nhiêu tài sản.

Không phải đứng ở vị trí cao đến đâu.

Mà là mỗi ngày trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.

Khi tâm sáng hơn, ta nhìn thấy những điều trước đây không nhìn thấy.

Khi trí tuệ rộng hơn, ta hiểu được những cơ hội trước đây từng bỏ qua.

Khi năng lực mạnh hơn, ta có thể làm những việc trước đây không thể.

Khi đức hạnh sâu hơn, ta có thể tạo ra những giá trị lớn hơn cho gia đình, cộng đồng và xã hội.

Và khi ấy, điều người đời gọi là “may mắn” đôi khi chỉ là kết quả của một quá trình chuẩn bị rất dài mà không phải ai cũng nhìn thấy.

Hãy tích đức khi chưa có phúc.

Hãy rèn năng lực khi chưa có cơ hội.

Hãy giữ tâm sáng khi thành công chưa đến.

Bởi khi thời điểm đủ chín, cánh cửa sẽ xuất hiện.

Nhưng cánh cửa có mở hay không không hoàn toàn nằm trong tay ta.

Bước qua cánh cửa ấy bằng cách nào, đi được bao xa và tạo ra giá trị gì — đó mới là phần việc của chính chúng ta.

Vì thế, đừng ngồi chờ cơ hội.

Hãy chuẩn bị.

Đừng chỉ cầu phúc.

Hãy gieo phúc.

Đừng chỉ mong gặp người tốt.

Hãy trở thành người tốt.

Đừng chỉ mong cuộc đời thay đổi.

Hãy thay đổi chính mình trước.

Đến một ngày, ta sẽ nhận ra rằng cơ hội chưa bao giờ hoàn toàn biến mất.

Nó chỉ đang chờ một con người đủ đức, đủ trí, đủ năng lực và đủ bản lĩnh để nhận ra nó.