HNI 11-9

CHƯƠNG 24. NGƯỜI THÀNH CÔNG PHẢI BIẾT XÂY CỘNG ĐỒNG

Từ thành công cá nhân đến giá trị chung

“Thành công lớn nhất không phải là mình có bao nhiêu, mà là mình giúp được bao nhiêu người cùng tốt lên.”

1. Thành công cá nhân chỉ là điểm khởi đầu

Trong hành trình cuộc đời, mỗi người đều có một định nghĩa khác nhau về thành công. Có người cho rằng thành công là có nhiều tiền. Có người coi đó là địa vị, danh tiếng, quyền lực hay một cuộc sống đủ đầy. Những điều ấy không sai, nhưng nếu thành công chỉ dừng lại ở việc mình có nhiều hơn, thì đó mới chỉ là thành công của một cá nhân.

Một con người thực sự trưởng thành sẽ đặt ra câu hỏi lớn hơn:

“Sau khi tôi thành công, tôi có thể làm gì để những người xung quanh cũng thành công hơn?”

Đó chính là bước chuyển từ thành công cá nhân sang giá trị cộng đồng.

Một người có thể xây cho mình một ngôi nhà đẹp, nhưng một người có tầm nhìn có thể góp phần xây dựng một cộng đồng đáng sống. Một người có thể kiếm được nhiều tiền, nhưng một người có trí tuệ có thể tạo ra cơ hội để nhiều người cùng phát triển. Một người có thể trở thành người dẫn đầu, nhưng một nhà lãnh đạo thực sự phải biết nâng người khác lên cùng mình.

Bởi vậy, thành công không nên là chiếc đỉnh để con người đứng một mình. Thành công phải trở thành một ngọn đèn, soi đường cho những người khác.

2. Vì sao người thành công cần xây cộng đồng?

Không ai có thể đi thật xa nếu chỉ đi một mình.

Đằng sau mỗi thành công đều có gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, đối tác, người thầy, khách hàng và cả một hệ sinh thái xã hội đã góp phần tạo nên thành quả đó.

Chúng ta nhận được rất nhiều từ cộng đồng: kiến thức, cơ hội, sự hỗ trợ, niềm tin, nguồn lực và cả những bài học trưởng thành.

Vì thế, khi đã có năng lực, chúng ta cần biết trao lại cho cộng đồng.

Xây cộng đồng không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Đó có thể là:

Chia sẻ một kiến thức hữu ích.

Giúp một người trẻ tìm thấy hướng đi.

Kết nối một người có nhu cầu với một người có khả năng.

Tạo việc làm cho người khác.

Hỗ trợ một doanh nhân đang gặp khó khăn.

Lan tỏa lối sống tử tế.

Xây dựng một môi trường nơi mọi người được tôn trọng và phát triển.

Một cộng đồng tốt không được tạo nên bởi những con người hoàn hảo, mà bởi những con người sẵn sàng nâng đỡ nhau.

3. Người lãnh đạo không chỉ dẫn đường mà còn phải mở đường

Có một sự khác biệt rất lớn giữa người đứng đầu và người lãnh đạo.

Người đứng đầu có thể yêu cầu người khác đi theo mình.

Người lãnh đạo tạo ra con đường để người khác có thể tự bước đi.

Nếu một người thành công nhưng luôn sợ người khác giỏi hơn mình, người đó chưa thực sự mạnh. Nếu một người lãnh đạo chỉ muốn giữ quyền lực, người đó đang xây dựng sự phụ thuộc chứ chưa xây dựng cộng đồng.

Người lãnh đạo có tầm nhìn phải biết tạo ra những người lãnh đạo mới.

Mình thành công một lần là thành quả. Giúp người khác thành công nhiều lần mới là năng lực.

Một cộng đồng bền vững không phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất. Nó phải có nhiều người cùng chung giá trị, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng có khả năng đóng góp.

Vì vậy, người thành công cần học cách trao quyền thay vì giữ quyền, chia sẻ thay vì độc chiếm, đào tạo thay vì kiểm soát.

4. Cộng đồng được xây bằng niềm tin

Tiền có thể tạo ra một giao dịch, nhưng niềm tin mới tạo nên một cộng đồng.

Một cộng đồng không thể tồn tại lâu dài nếu mọi người chỉ tính toán xem mình nhận được bao nhiêu. Cộng đồng sẽ phát triển khi mỗi người bắt đầu hỏi:

“Tôi có thể đóng góp điều gì?”

Niềm tin được hình thành từ những điều rất nhỏ: giữ lời hứa, minh bạch, chân thành, tôn trọng, biết nhận lỗi và biết chịu trách nhiệm.

Người thành công càng có ảnh hưởng lớn thì trách nhiệm giữ gìn niềm tin càng lớn.

Bởi khi một người có hàng trăm, hàng nghìn người tin tưởng, mỗi lời nói và hành động của họ đều có sức lan tỏa.

Một lời nói thiếu trách nhiệm có thể làm nhiều người thất vọng.

Nhưng một hành động tử tế đúng lúc có thể thay đổi cả một cuộc đời.

5. Đừng xây cộng đồng quanh một cá nhân, hãy xây quanh một giá trị

Một cộng đồng mạnh không nên tồn tại chỉ vì một người nổi tiếng hay một người lãnh đạo.

Nếu người lãnh đạo rời đi mà cộng đồng tan rã, nghĩa là cộng đồng ấy chưa có nền móng đủ sâu.

Cộng đồng bền vững phải được xây dựng trên giá trị chung.

Đó có thể là:

Tử tế – Trung thực – Trách nhiệm – Học hỏi – Chia sẻ – Phụng sự – Cùng phát triển.

Khi những giá trị ấy trở thành văn hóa, cộng đồng không còn phụ thuộc vào một cá nhân.

Mỗi thành viên đều trở thành một tế bào tạo nên sức sống chung.

Đó cũng là nguyên lý của một xã hội văn minh: mỗi cá nhân tốt lên, gia đình tốt lên; gia đình tốt lên, cộng đồng tốt lên; cộng đồng tốt lên, xã hội tốt lên.

6. Thành công có ý nghĩa nhất khi tạo ra thành công cho người khác

Hãy thử tưởng tượng một người có một triệu đồng và một người có khả năng giúp một trăm người cùng tạo ra thu nhập.

Ai đang tạo ra giá trị lớn hơn?

Một người có thể cho đi một món quà.

Nhưng một người có thể trao cho người khác năng lực để tự tạo ra giá trị.

Đó chính là sự khác biệt giữa cho cá và dạy cách câu cá.

Người thành công thật sự không chỉ trao tiền. Họ trao kiến thức, cơ hội, kết nối, niềm tin và khả năng trưởng thành.

Họ không muốn người khác mãi đứng phía sau mình.

Họ muốn một ngày nào đó, những người từng được mình giúp đỡ sẽ trở thành những người có thể giúp đỡ người khác.

Khi ấy, giá trị không còn đi theo một đường thẳng từ người cho đến người nhận. Nó tạo thành một vòng tròn lan tỏa.

7. Xây cộng đồng là một hình thức phụng sự

Con người thường hỏi:

“Tôi sẽ nhận được gì?”

Nhưng khi trưởng thành về nhận thức, câu hỏi bắt đầu thay đổi:

“Tôi có thể đóng góp gì?”

Đó là bước chuyển từ cái tôi sang chúng ta.

Phụng sự không có nghĩa là hy sinh tất cả lợi ích cá nhân. Phụng sự đúng nghĩa là tạo ra giá trị mà trong đó mình phát triển và người khác cũng phát triển.

Một doanh nghiệp tạo ra sản phẩm tốt là đang phục vụ khách hàng.

Một người thầy truyền tri thức là đang phục vụ thế hệ tương lai.

Một nhà lãnh đạo đào tạo đội ngũ là đang phục vụ tổ chức.

Một công dân sống có trách nhiệm là đang phục vụ xã hội.

Mỗi người đều có thể phụng sự bằng chính năng lực của mình.

8. Hãy trở thành người kết nối

Trong thời đại mới, tài sản quý giá không chỉ là tiền bạc hay kiến thức, mà còn là khả năng kết nối con người với con người.

Một người có kiến thức nhưng không biết chia sẻ thì giá trị bị giới hạn.

Một người có mối quan hệ nhưng chỉ dùng chúng cho lợi ích cá nhân thì mạng lưới ấy khó bền vững.

Ngược lại, người biết kết nối đúng người, đúng năng lực, đúng cơ hội sẽ tạo ra giá trị lớn hơn rất nhiều.

Hãy trở thành người nói:

“Tôi biết một người có thể giúp bạn.”

“Tôi có thể kết nối hai người với nhau.”

“Hãy cùng nhau làm việc này.”

Một cộng đồng phát triển khi mỗi người không chỉ xây “mạng lưới của tôi”, mà cùng xây hệ sinh thái của chúng ta.

9. Di sản lớn nhất là những con người ta đã giúp họ trưởng thành

Một ngày nào đó, tiền bạc sẽ được chuyển giao.

Chức vụ sẽ thay đổi.

Danh tiếng có thể phai nhạt.

Nhưng những con người mà chúng ta từng giúp đỡ sẽ tiếp tục sống, tiếp tục trưởng thành và tiếp tục lan tỏa những điều tốt đẹp.

Đó mới là một dạng di sản sâu sắc.

Nếu một người thành công có thể nói:

“Nhờ tôi, có những người đã tìm thấy cơ hội. Nhờ tôi, có những người đã mạnh mẽ hơn. Nhờ tôi, có những người đã trở thành phiên bản tốt hơn của chính họ.”

Thì thành công ấy đã vượt ra khỏi phạm vi cá nhân.

Nó đã trở thành giá trị xã hội.

10. Từ “Tôi” đến “Chúng ta”

Cuộc đời có thể bắt đầu bằng chữ “Tôi”.

Tôi muốn thành công.

Tôi muốn giàu có.

Tôi muốn được công nhận.

Tôi muốn có một cuộc sống tốt hơn.

Nhưng càng trưởng thành, con người càng cần bước sang chữ “Chúng ta”.

Chúng ta cùng học.

Chúng ta cùng làm.

Chúng ta cùng phát triển.

Chúng ta cùng chia sẻ.

Chúng ta cùng phụng sự.

Và cuối cùng:

Chúng ta cùng tạo nên một tương lai tốt đẹp hơn.

Người thành công không phải là người đứng cao nhất trên một ngọn núi.

Người thành công là người khi đi lên vẫn đưa được nhiều người cùng đi lên.

Bởi một mình trên đỉnh cao có thể là chiến thắng.

Nhưng cùng nhau tạo nên một cộng đồng thịnh vượng mới là thành công có ý nghĩa.

Lời kết

Hãy nhớ rằng:

Tiền bạc có thể làm một người giàu.

Tri thức có thể làm một người mạnh.

Nhưng khả năng tạo giá trị cho cộng đồng mới làm nên tầm vóc của một con người.

Nếu hôm nay bạn đang thành công, đừng chỉ hỏi:

“Tôi có thể kiếm thêm được bao nhiêu?”

Hãy hỏi:

“Tôi có thể giúp thêm bao nhiêu người cùng tiến lên?”

Khi câu hỏi thay đổi, cuộc đời cũng thay đổi.

Từ thành công cá nhân, chúng ta bước sang thành công cộng đồng.

Từ có nhiều hơn, chúng ta bước sang cho đi nhiều hơn.

Từ “Tôi”, chúng ta trưởng thành thành “Chúng ta”.

Và đó chính là lúc thành công không còn chỉ thuộc về một con người, mà trở thành nguồn năng lượng kiến tạo tương lai cho cả cộng đồng.