CHƯƠNG 38. XÂY GIÁ TRỊ TRƯỚC KHI XÂY TÀI SẢN

Tài sản bền vững phải được xây trên nền giá trị.

1. Tài sản không phải là điểm bắt đầu

Trong cuộc đời, nhiều người thường đặt câu hỏi: “Làm thế nào để có thật nhiều tiền?”, “Làm thế nào để sở hữu nhà đẹp, xe sang, doanh nghiệp lớn?” Nhưng trước khi hỏi làm thế nào để có tài sản, chúng ta cần đặt một câu hỏi sâu hơn:

“Tôi đang tạo ra giá trị gì cho cuộc đời?”

Bởi tài sản chỉ là kết quả cuối cùng của một quá trình tạo giá trị.

Một doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài phải tạo ra sản phẩm tốt, dịch vụ tốt và niềm tin tốt. Một người muốn có thu nhập cao phải tạo ra năng lực, tri thức hoặc giải pháp có giá trị. Một nhà lãnh đạo muốn được người khác đi theo phải tạo ra niềm tin, trách nhiệm và cảm hứng.

Tiền có thể là phần thưởng của giá trị, nhưng tiền không thể thay thế giá trị.

Nếu chỉ tập trung vào tài sản mà quên xây dựng giá trị, con người có thể giàu rất nhanh nhưng cũng có thể mất tất cả rất nhanh.

Ngược lại, nếu kiên trì xây dựng giá trị, tài sản thường sẽ đến như một hệ quả tự nhiên của quá trình phụng sự và trưởng thành.

2. Giá trị là nền móng của tài sản

Một ngôi nhà muốn đứng vững phải có móng chắc. Một doanh nghiệp muốn trường tồn cũng cần có nền móng. Và nền móng quan trọng nhất chính là giá trị.

Giá trị ở đây không chỉ là tiền bạc.

Đó có thể là tri thức mà chúng ta tích lũy, năng lực mà chúng ta rèn luyện, sản phẩm mà chúng ta tạo ra, những vấn đề mà chúng ta giải quyết, niềm tin mà chúng ta xây dựng và những con người mà chúng ta giúp đỡ.

Một người thợ giỏi tạo ra giá trị bằng đôi bàn tay.

Một người thầy tạo ra giá trị bằng tri thức.

Một doanh nhân tạo ra giá trị bằng sản phẩm, dịch vụ và khả năng tổ chức.

Một nhà lãnh đạo tạo ra giá trị bằng tầm nhìn, trách nhiệm và khả năng kết nối con người.

Một người bình thường cũng có thể tạo ra giá trị bằng sự tử tế, trung thực và những việc tốt mình làm mỗi ngày.

Vì vậy, trước khi hỏi “Tôi có bao nhiêu?”, hãy hỏi:

“Tôi đã tạo ra được bao nhiêu giá trị?”

3. Đừng xây tài sản trên nền móng của lòng tham

Tài sản được xây bằng sự gian dối có thể lớn rất nhanh, nhưng nền móng của nó rất yếu.

Một doanh nghiệp có thể kiếm được nhiều tiền bằng cách bán sản phẩm kém chất lượng. Một cá nhân có thể đạt được lợi ích bằng cách lừa dối người khác. Một người có thể dùng quyền lực để chiếm đoạt lợi ích.

Nhưng tất cả những điều đó đều có một giới hạn.

Khi niềm tin mất đi, tài sản cũng có thể sụp đổ.

Có những thứ mất đi có thể kiếm lại bằng tiền. Nhưng có những thứ một khi mất đi thì phải mất rất nhiều năm mới có thể khôi phục: uy tín, danh dự và niềm tin.

Bởi vậy, người khôn ngoan không chỉ hỏi:

“Việc này có giúp tôi kiếm được tiền không?”

Mà còn hỏi:

“Việc này có đúng không?”

“Việc này có tạo giá trị thật không?”

“Việc này có làm tổn thương người khác không?”

“Nếu mọi người biết toàn bộ sự thật, tôi có còn cảm thấy tự hào về lựa chọn của mình không?”

Đó chính là cách phân biệt giữa giàu có nhất thời và thịnh vượng bền vững.

4. Xây con người trước khi xây doanh nghiệp

Một doanh nghiệp lớn cần một con người đủ lớn để dẫn dắt nó.

Nếu năng lực của người lãnh đạo tăng trưởng chậm hơn quy mô tài sản, sớm muộn gì người đó cũng bị chính tài sản của mình tạo áp lực.

Vì vậy, muốn xây một doanh nghiệp lớn, trước hết phải xây một con người lớn.

Muốn quản lý hàng trăm người, trước hết phải học cách quản lý chính mình.

Muốn quản lý tiền bạc, trước hết phải học cách quản lý lòng tham.

Muốn lãnh đạo người khác, trước hết phải biết lãnh đạo cảm xúc, thời gian và hành vi của chính mình.

Muốn có tài sản lớn, trước hết phải có tư duy lớn, nhân cách lớn và trách nhiệm lớn.

Tài sản càng lớn thì trách nhiệm càng lớn.

Đó là quy luật mà nhiều người thường quên.

5. Giá trị càng lớn, tài sản càng có cơ hội lớn

Không phải cứ tạo ra giá trị là lập tức giàu có. Nhưng về lâu dài, rất khó để một người liên tục tạo ra giá trị mà không nhận lại bất kỳ thành quả nào.

Một bác sĩ giỏi giúp nhiều người khỏe mạnh hơn.

Một kỹ sư giỏi tạo ra những công nghệ hữu ích.

Một giáo viên giỏi giúp nhiều thế hệ trưởng thành.

Một doanh nhân tử tế tạo ra sản phẩm, việc làm và cơ hội.

Một nhà lãnh đạo có tầm nhìn có thể tạo ra một cộng đồng mạnh mẽ.

Khi giá trị được nhân lên, tài sản cũng có khả năng được nhân lên.

Đó là lý do người thành công bền vững không chỉ tập trung vào việc “kiếm tiền”, mà tập trung vào việc tạo ra thứ đáng để người khác trả tiền.

Họ không chạy theo tiền.

Họ chạy theo giá trị.

Và tiền thường đi theo sau giá trị.

6. Tài sản lớn nhất là khả năng tạo ra giá trị

Nhà có thể mất.

Tiền có thể mất.

Doanh nghiệp có thể thay đổi.

Thị trường có thể biến động.

Công nghệ có thể trở nên lỗi thời.

Nhưng nếu một con người vẫn còn tri thức, bản lĩnh, đạo đức, sức sáng tạo và khả năng tạo ra giá trị, họ vẫn có thể bắt đầu lại.

Vì vậy, tài sản quan trọng nhất không nằm trong tài khoản ngân hàng.

Nó nằm trong chính con người.

Kiến thức là tài sản.

Kỹ năng là tài sản.

Uy tín là tài sản.

Mối quan hệ tốt đẹp là tài sản.

Sức khỏe là tài sản.

Nhân cách là tài sản.

Khả năng tạo ra giá trị là tài sản lớn nhất.

Khi chúng ta sở hữu năng lực tạo giá trị, chúng ta không chỉ sở hữu một tài sản cụ thể. Chúng ta sở hữu khả năng tạo ra nhiều tài sản khác trong tương lai.

7. Từ tài sản cá nhân đến tài sản cộng đồng

Một người thành công thật sự không chỉ hỏi: “Tôi có được gì?”

Họ còn hỏi:

“Tôi đã để lại gì?”

Nếu tài sản chỉ phục vụ cho một cá nhân, nó có thể tạo ra sự giàu có.

Nhưng nếu tài sản được sử dụng để tạo việc làm, phát triển con người, hỗ trợ cộng đồng, xây dựng giáo dục, bảo vệ môi trường và tạo ra những giá trị tốt đẹp cho xã hội, nó sẽ trở thành một phần của di sản.

Đó là bước chuyển từ sở hữu sang phụng sự.

Khi ấy, tài sản không còn đơn thuần là thứ để chứng minh mình giàu có.

Nó trở thành công cụ để làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

8. Xây giá trị trước, tài sản sẽ có nền móng

Cuộc đời không cần chúng ta phải trở thành người giàu nhất.

Nhưng cuộc đời cần chúng ta trở thành người có giá trị.

Hãy học trước khi muốn kiếm nhiều tiền.

Hãy rèn luyện trước khi muốn lãnh đạo.

Hãy xây uy tín trước khi muốn xây thương hiệu.

Hãy xây nhân cách trước khi xây tài sản.

Hãy xây niềm tin trước khi xây doanh nghiệp.

Và hãy xây một con người đủ lớn trước khi mong muốn sở hữu một tài sản thật lớn.

Bởi cuối cùng, tài sản chỉ là cái chúng ta có.

Còn giá trị mới là cái chúng ta là.

Một ngày nào đó, tài sản có thể được chuyển giao cho người khác. Nhưng những giá trị chúng ta gieo vào con người, gia đình, doanh nghiệp và cộng đồng có thể tiếp tục sống rất lâu sau khi chúng ta không còn ở đó.

Hãy xây giá trị trước khi xây tài sản.

Hãy xây nhân cách trước khi xây danh tiếng.

Hãy xây niềm tin trước khi xây quyền lực.

Và hãy nhớ rằng:

Tài sản bền vững không bắt đầu từ tiền.
Tài sản bền vững bắt đầu từ một con người biết tạo ra giá trị.