CHƯƠNG 10: DI SẢN LỚN HƠN NGƯỜI SÁNG LẬP

 

Có một câu hỏi mà mỗi người sáng lập doanh nghiệp sớm hay muộn cũng phải đối diện:

 

Nếu một ngày tôi không còn điều hành, tổ chức này sẽ đi về đâu?

 

Khi doanh nghiệp còn nhỏ, câu hỏi ấy có vẻ xa.

 

Người sáng lập là người có ý tưởng.

 

Người tìm khách hàng.

 

Người xây đội ngũ.

 

Người ra quyết định.

 

Người giải quyết vấn đề.

 

Mọi thứ gần như gắn với một con người.

 

Nhưng khi tổ chức lớn lên, một tư duy khác phải xuất hiện:

 

Doanh nghiệp không thể mãi là hình ảnh kéo dài của người sáng lập.

 

Một người có thể tạo ra doanh nghiệp.

 

Nhưng chỉ một hệ thống trưởng thành mới có thể tạo ra di sản.

 

1. Di sản không phải là tên tuổi

 

Nhiều người nghĩ di sản của người sáng lập là tên tuổi, tài sản hoặc những thành tựu để lại.

 

Những điều đó có giá trị.

 

Nhưng di sản sâu sắc hơn nằm ở câu hỏi:

 

Sau khi người sáng lập rời vị trí điều hành, những giá trị nào vẫn còn được tiếp tục?

 

Nếu văn hóa vẫn được giữ.

 

Nếu khách hàng vẫn được phục vụ tử tế.

 

Nếu đội ngũ vẫn làm việc theo những nguyên tắc chung.

 

Nếu hệ thống vẫn vận hành.

 

Nếu người mới vẫn có cơ hội phát triển.

 

Nếu những người kế nhiệm tiếp tục tạo ra giá trị mới.

 

Khi đó, di sản đã thực sự sống.

 

Di sản không nằm trong quá khứ.

 

Di sản là khả năng tương lai tiếp tục được xây dựng từ những giá trị tốt của quá khứ.

 

2. Một doanh nghiệp phụ thuộc vào người sáng lập sẽ khó đi xa

 

Nếu mọi quyết định đều phải chờ người sáng lập, tổ chức sẽ khó trưởng thành.

 

Nếu mọi mối quan hệ đều phụ thuộc vào người sáng lập, tổ chức sẽ khó mở rộng.

 

Nếu mọi kiến thức đều nằm trong đầu một người, tổ chức sẽ dễ mất đi những tài sản vô hình quý giá.

 

Nếu mọi quyền lực đều tập trung ở một vị trí, quá trình chuyển giao sẽ trở nên khó khăn.

 

Vì vậy, người sáng lập cần từng bước chuyển hóa:

 

Kinh nghiệm thành hệ thống.

Tầm nhìn thành chiến lược.

Giá trị thành văn hóa.

Quyền lực thành cơ chế.

Kiến thức thành tài sản chung.

Đội ngũ thành lực lượng kế nhiệm.

 

Đó là hành trình từ một người xây doanh nghiệp đến một tổ chức tự xây dựng tương lai.

 

3. Thế hệ sau không phải bản sao của thế hệ trước

 

Một sai lầm thường gặp khi nói về kế nhiệm là mong muốn người đi sau phải giống người đi trước