CHƯƠNG 12: HẬU KHÔNG PHẢI VUA

 

Ở Chương 11, chúng ta đã nhìn thấy sức mạnh đặc biệt của Hậu.

 

Hậu có khả năng di chuyển rộng, kết nối nhiều khu vực và điều phối nhiều nguồn lực. Trong tổ chức, Hậu có thể đại diện cho đội ngũ lãnh đạo chiến lược, những người biến tầm nhìn thành kế hoạch và biến kế hoạch thành hành động.

 

Nhưng có một nguyên tắc rất quan trọng cần được xác định rõ:

 

Hậu mạnh nhất không có nghĩa Hậu là Vua.

 

Trong quản trị cũng vậy:

 

Người điều hành mạnh không đồng nghĩa với người có quyền lực tuyệt đối.

 

1. Giỏi điều hành không có nghĩa được quyết định tất cả

 

Một người có năng lực có thể đưa ra quyết định nhanh, giải quyết vấn đề tốt, dẫn dắt đội ngũ và tạo ra kết quả.

 

Đó là năng lực đáng quý.

 

Nhưng nếu một người vì có năng lực mà dần dần nắm tất cả quyền quyết định, tổ chức sẽ bắt đầu xuất hiện sự phụ thuộc.

 

Mọi việc phải chờ một người.

 

Mọi quyết định phải qua một người.

 

Mọi thông tin quan trọng tập trung vào một người.

 

Khi người đó có mặt, tổ chức hoạt động mạnh.

 

Khi người đó vắng mặt, tổ chức trở nên chậm chạp.

 

Đó không phải là sức mạnh bền vững.

 

Một hệ thống trưởng thành phải hướng tới điều ngược lại:

 

Người lãnh đạo càng giỏi, hệ thống càng có khả năng vận hành mà không phụ thuộc tuyệt đối vào người đó.

 

2. Vua và Hậu có những vai trò khác nhau

 

Trong bàn cờ, Vua là quân cờ quan trọng nhất đối với sự tồn tại của toàn bộ thế trận.

 

Hậu có sức mạnh và phạm vi hoạt động lớn hơn Vua, nhưng Hậu không thể thay thế Vua.

 

Đây là một hình ảnh rất sâu sắc đối với quản trị doanh nghiệp.

 

Vua có thể đại diện cho:

 

- Tầm nhìn.

- Giá trị cốt lõi.

- Định hướng dài hạn.

- Văn hóa tổ chức.

- Những nguyên tắc nền tảng.

 

Hậu có thể đại diện cho:

 

- Chiến lược.

- Điều hành.

- Điều phối nguồn lực.

- Tổ chức thực thi.

- Kết nối các đơn vị.

 

Hai vai trò này cần nhau nhưng không giống nhau.

 

Nếu Vua chỉ có tầm nhìn mà không có Hậu đủ mạnh, chiến lược khó được triển khai.

 

Nếu Hậu quá mạnh nhưng không còn tôn trọng định hướng chung, tổ chức có thể đi rất nhanh nhưng không chắc đi đúng hướng.

 

3. Quyền lực phải đi cùng giới hạn

 

Một trong những nguyên tắc quan trọng của quản trị là:

 

Quyền hạn phải đi cùng trách nhiệm và giới hạn.

 

Người được giao quyền cần biết mình được quyết định việc gì.

 

Việc gì phải xin ý kiến.

 

Việc gì cần phối hợp.

 

Việc gì phải báo cáo.

 

Và quyết định nào phải chịu sự kiểm tra của hệ thống.

 

Điều này không nhằm làm yếu người lãnh đạo.

 

Ngược lại, nó giúp người lãnh đạo mạnh hơn vì họ biết rõ phạm vi hành động và chịu trách nhiệm rõ ràng về kết quả.

 

Một Hậu mạnh không cần quyền lực vô hạn.

 

Hậu cần đủ quyền để hoàn thành trách nhiệm.

 

Đó là sự khác biệt rất lớn.

 

4. Đừng biến người giỏi thành “người không thể thay thế”

 

Một sai lầm phổ biến trong tổ chức là khi một người quá giỏi, doanh nghiệp bắt đầu giao cho người đó ngày càng nhiều việc.

 

Người đó quyết định.

 

Người đó xử lý.

 

Người đó kiểm soát.

 

Người đó đào tạo.

 

Người đó giữ thông tin.

 

Dần dần, cả hệ thống phụ thuộc vào một cá nhân.

 

Lúc đầu, điều này có thể tạo ra tốc độ.

 

Nhưng về lâu dài, nó tạo ra rủi ro.

 

Bởi một tổ chức không thể xây dựng tương lai nếu không xây dựng được người kế nhiệm.

 

Vì vậy, một Hậu giỏi không chỉ biết làm việc.

 

Hậu phải biết tạo ra những người có thể cùng mình làm việc và sau này có thể thay mình đảm nhận công việc.

 

Đó mới là năng lực lãnh đạo có chiều sâu.

 

5. Hậu phải biết phục vụ thế cờ chung

 

Trong bàn cờ, Hậu không tồn tại để chứng minh rằng mình mạnh nhất.

 

Hậu tồn tại để phục vụ chiến lược chung.

 

Trong HGroup cũng vậy.

 

Một người lãnh đạo không nên đặt câu hỏi:

 

“Quyền lực của tôi lớn đến đâu?”

 

Mà nên đặt câu hỏi:

 

“Quyền hạn của tôi đang tạo ra giá trị gì cho toàn hệ thống?”

 

Khi tư duy thay đổi, quyền lực trở thành trách nhiệm.

 

Quyền quyết định trở thành nghĩa vụ.

 

Vị trí trở thành sự phục vụ.

 

Và thành công của người lãnh đạo không còn được đo bằng việc mình kiểm soát bao nhiêu người, mà bằng việc mình giúp bao nhiêu người trưởng thành và giúp hệ thống mạnh lên như thế nào.

 

6. HGroup cần nhiều “Hậu”, nhưng không cần nhiều “Vua”

 

Một hệ sinh thái lớn có thể cần nhiều nhà lãnh đạo chiến lược.

 

Mỗi người có thể phụ trách một lĩnh vực.

 

Người giỏi tài chính.

 

Người giỏi công nghệ.

 

Người giỏi kinh doanh.

 

Người giỏi truyền thông.

 

Người giỏi nhân sự.

 

Người giỏi phát triển sản phẩm.

 

Những người đó có thể cùng tạo thành một “Hậu” mang tính hệ thống.

 

Nhưng tất cả cần cùng hướng về một bàn cờ, một chiến lược và những nguyên tắc chung.

 

Điều HGroup cần không phải là nhiều trung tâm quyền lực cạnh tranh với nhau.

 

Điều HGroup cần là nhiều người có năng lực lãnh đạo nhưng biết phối hợp trong một hệ thống thống nhất.

 

7. Mạnh nhất là biết mình không phải Vua

 

Đây có lẽ là bài học sâu sắc nhất của Chương 12.

 

Hậu có thể đi xa hơn Vua.

 

Hậu có thể hoạt động rộng hơn Vua.

 

Hậu có thể tạo ra sức mạnh rất lớn.

 

Nhưng Hậu vẫn cần Vua.

 

Cũng như người điều hành giỏi vẫn cần tầm nhìn.

 

Người có quyền lực vẫn cần nguyên tắc.

 

Người có năng lực vẫn cần hệ thống.

 

Và người lãnh đạo giỏi vẫn cần một đội ngũ.

 

Không có quyền lực tuyệt đối nào có thể thay thế một hệ thống quản trị tốt.

 

Hậu không phải Vua.

 

Nhưng Hậu có thể trở thành cánh tay chiến lược mạnh nhất của Vua khi biết đúng vai trò, đúng giới hạn và đúng trách nhiệm.

 

Đó không phải là sự hạn chế.

 

Đó chính là nghệ thuật của quyền lực trưởng thành.

 

Và khi Hậu biết phối hợp với toàn bộ bàn cờ, một câu hỏi mới xuất hiện:

 

Sức mạnh thật sự của Hậu đến từ đâu?

 

Không chỉ từ bản thân Hậu.

 

Mà đến từ khả năng phối hợp với những quân cờ khác.

 

Đó chính là nội dung của Chương 13:

 

Sức mạnh của Hậu đến từ sự phối hợp.