CHƯƠNG 15. BỘ TIÊU CHUẨN QUẢN TRỊ DRHOUSES
DRHOUSES Management Standard – DMS
Một mô hình quản trị chỉ thực sự có giá trị khi nó không phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân. Nếu mọi quyết định đều phải chờ người sáng lập, nếu mỗi chi nhánh hiểu một cách khác nhau, nếu cùng một công việc nhưng mỗi dự án thực hiện một tiêu chuẩn khác nhau, thì tổ chức dù phát triển nhanh vẫn khó tạo ra sự đồng nhất.
Vì vậy, sau khi xây dựng cấu trúc quản trị 2×2, DRHOUSES cần một nền tảng quan trọng hơn: bộ tiêu chuẩn quản trị thống nhất.
Bộ tiêu chuẩn đó được gọi là DRHOUSES Management Standard – DMS.
DMS không phải là một tập hợp thủ tục hành chính. DMS là “ngôn ngữ quản trị chung” của toàn hệ thống, giúp mỗi con người hiểu mình phải làm gì, được quyết định đến đâu, báo cáo như thế nào, chịu trách nhiệm về kết quả gì và phải tuân thủ những chuẩn mực nào.
Nếu mô hình 2×2 là bộ khung của tổ chức, thì DMS chính là hệ tiêu chuẩn vận hành bên trong bộ khung đó.
1. Tiêu chuẩn chức danh
Mỗi vị trí trong DRHOUSES phải có một bản mô tả rõ ràng về vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm.
Một chức danh không chỉ được xác định bằng tên gọi mà phải trả lời được năm câu hỏi:
Tôi chịu trách nhiệm về điều gì?
Tôi được quyền quyết định điều gì?
Tôi phải báo cáo cho ai?
Tôi quản trị trực tiếp những ai?
Kết quả nào chứng minh tôi hoàn thành nhiệm vụ?
Trong mô hình 2×2, nguyên tắc này càng quan trọng bởi mỗi người quản trị trực tiếp không quá hai cấp dưới. Vì vậy, mỗi vị trí phải được thiết kế đủ rõ để tránh tình trạng một người vừa làm thay cấp dưới, vừa can thiệp vào cấp trên hoặc bỏ sót trách nhiệm của chính mình.
Tiêu chuẩn chức danh giúp biến “con người” thành vị trí có trách nhiệm, đồng thời tạo cơ sở để tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và bổ nhiệm.
2. Tiêu chuẩn KPI
Không thể quản trị tốt nếu không đo lường được kết quả.
Mỗi vị trí cần có hệ thống KPI phù hợp với chức năng. KPI phải hướng vào kết quả thực tế, tránh biến thành quá nhiều chỉ tiêu khiến người lao động chỉ tập trung hoàn thành con số mà quên mục tiêu chung.
KPI của DRHOUSES có thể được xây dựng theo các nhóm:
-
Kết quả kinh doanh;
-
Chất lượng công việc;
-
Tiến độ;
-
Chi phí;
-
Khách hàng;
-
Con người;
-
Tuân thủ quy trình;
-
Mức độ phát triển đội ngũ kế cận.
Đặc biệt, trong mô hình 2×2, KPI của người quản lý không chỉ là kết quả cá nhân mà còn phải phản ánh khả năng phát triển hai người kế cận.
Một người quản lý giỏi không chỉ hoàn thành công việc của mình mà còn tạo ra những người có thể tiếp tục vận hành hệ thống.
3. Tiêu chuẩn phân quyền
Một tổ chức lớn không thể để mọi quyết định tập trung ở một người.
DMS phải xác định rõ ai được quyết định, quyết định trong phạm vi nào và trường hợp nào phải xin phê duyệt.
Phân quyền cần gắn với chức danh, ngân sách, mức độ rủi ro và phạm vi trách nhiệm.
Có thể chia thành các cấp:
Được quyết định → được đề xuất → phải xin phê duyệt → không được phép quyết định.
Nguyên tắc quan trọng là:
Trao quyền phải đi cùng trách nhiệm; trách nhiệm phải đi cùng kiểm soát.
Phân quyền không có nghĩa là buông lỏng quản trị. Ngược lại, phân quyền đúng giúp quyết định được đưa ra gần nơi phát sinh vấn đề nhất, trong khi hệ thống vẫn kiểm soát thông qua dữ liệu, báo cáo và các ngưỡng cảnh báo.
4. Tiêu chuẩn báo cáo
Báo cáo là hệ thống thần kinh của tổ chức.
Nếu dữ liệu không được truyền đúng, người quản trị sẽ ra quyết định dựa trên cảm nhận thay vì thực tế.
DMS cần quy định thống nhất:
-
Báo cáo gì;
-
Ai báo cáo;
-
Báo cáo cho ai;
-
Báo cáo khi nào;
-
Định dạng nào;
-
Dữ liệu lấy từ đâu;
-
Khi nào phải báo cáo bất thường.
Báo cáo không nên chỉ nhằm “xin ý kiến cấp trên”, mà phải giúp cấp quản trị nhìn thấy tình trạng thực tế của hệ thống.
Đặc biệt, những vấn đề liên quan đến tài chính, tiến độ, chất lượng, khách hàng và rủi ro phải có cơ chế cảnh báo sớm.
Một nguyên tắc có thể trở thành chuẩn mực của DRHOUSES:
Không che giấu vấn đề; không trì hoãn báo cáo; không làm đẹp số liệu.
5. Tiêu chuẩn dự án
Mỗi công trình DRHOUSES phải được vận hành theo một quy trình thống nhất từ đầu đến cuối:
Khách hàng → Tư vấn → Thiết kế → Dự toán → Hợp đồng → Thi công → Nghiệm thu → Bàn giao → Chăm sóc sau bàn giao.
DMS quy định rõ tiêu chuẩn tối thiểu cho từng giai đoạn.
Mỗi dự án phải có người chịu trách nhiệm chính. Các nhiệm vụ phải được phân công cụ thể; tiến độ phải được theo dõi; chi phí phải được kiểm soát; thay đổi phải được ghi nhận; chất lượng phải được nghiệm thu.
Mục tiêu là dù dự án ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng hay bất kỳ địa phương nào, khách hàng vẫn nhận được một trải nghiệm DRHOUSES nhất quán.
6. Tiêu chuẩn tài chính
Tài chính là nền tảng để doanh nghiệp tồn tại và phát triển.
DMS cần chuẩn hóa các nguyên tắc về:
-
Lập ngân sách;
-
Doanh thu;
-
Chi phí;
-
Dòng tiền;
-
Công nợ;
-
Biên lợi nhuận;
-
Phê duyệt chi tiêu;
-
Kiểm soát thất thoát;
-
Đối soát;
-
Báo cáo tài chính quản trị.
Mỗi khoản tiền phải có nguồn gốc, mục đích và người chịu trách nhiệm.
Mỗi dự án cần có khả năng trả lời rõ:
Đã thu bao nhiêu?
Đã chi bao nhiêu?
Còn phải thu bao nhiêu?
Còn phải chi bao nhiêu?
Dự kiến lợi nhuận là bao nhiêu?
Rủi ro tài chính nằm ở đâu?
Quản trị tài chính tốt không chỉ là kiểm soát tiền mà là kiểm soát khả năng tạo ra giá trị từ mỗi đồng vốn.
7. Tiêu chuẩn chất lượng
Chất lượng phải được xây dựng ngay từ đầu, không phải chờ đến khi công trình hoàn thành mới kiểm tra.
DMS cần quy định tiêu chuẩn cho:
Thiết kế → vật liệu → thi công → kiểm tra → nghiệm thu → bàn giao → bảo hành → đánh giá sau bàn giao.
Mỗi sai lệch phải được ghi nhận và có người chịu trách nhiệm xử lý.
Quan trọng hơn, DRHOUSES cần xây dựng tư duy:
Làm đúng ngay từ đầu tốt hơn sửa sai ở cuối cùng.
Khi tiêu chuẩn chất lượng được số hóa và kiểm soát theo từng dự án, tổ chức có thể phát hiện những lỗi lặp lại, tìm nguyên nhân và cải tiến hệ thống.
8. Tiêu chuẩn dữ liệu
Trong doanh nghiệp hiện đại, dữ liệu là tài sản.
DMS phải xác định dữ liệu nào cần thu thập, ai được quyền truy cập, dữ liệu được cập nhật ở đâu và được sử dụng cho quyết định nào.
Các nhóm dữ liệu quan trọng gồm:
-
Dữ liệu khách hàng;
-
Dữ liệu bán hàng;
-
Dữ liệu dự án;
-
Dữ liệu tài chính;
-
Dữ liệu nhân sự;
-
Dữ liệu chất lượng;
-
Dữ liệu tiến độ;
-
Dữ liệu rủi ro.
Nguyên tắc là:
Một dữ liệu – một nguồn chính thức – nhiều cấp quản trị cùng sử dụng.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, CEO có thể nhìn toàn hệ thống; quản lý vùng nhìn được khu vực; quản lý tỉnh nhìn được địa bàn; người phụ trách dự án nhìn được công trình.
Từ đó, DRHOUSES chuyển dần từ quản trị bằng cảm nhận sang quản trị bằng dữ liệu.
9. Tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp
Một hệ thống lớn không thể phát triển bền vững nếu chỉ có quy trình mà thiếu đạo đức.
DMS vì vậy phải có một bộ nguyên tắc nghề nghiệp rõ ràng:
Trung thực với khách hàng.
Minh bạch trong tài chính.
Không gian dối về chất lượng.
Không che giấu sai phạm.
Không lợi dụng chức vụ để trục lợi.
Tôn trọng đồng nghiệp.
Bảo mật thông tin.
Giữ cam kết.
Chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Đạo đức nghề nghiệp chính là lớp bảo vệ cuối cùng của hệ thống.
Một quy trình có thể ngăn một số sai phạm. Một phần mềm có thể phát hiện một số bất thường. Nhưng chỉ một nền văn hóa đúng mới có thể tạo ra những con người tự giác làm đúng ngay cả khi không có người giám sát.
DMS – từ một mô hình thành một hệ thống
DRHOUSES 2×2 sẽ không thực sự trở thành một mô hình quản trị có khả năng nhân bản nếu chỉ dừng lại ở sơ đồ:
1 → 2 → 4 → 8 → 16 → 32…
Sơ đồ chỉ cho thấy cấu trúc.
DMS mới là thứ giúp cấu trúc đó vận hành thống nhất.
Khi chức danh rõ, con người biết trách nhiệm.
Khi KPI rõ, kết quả được đo lường.
Khi phân quyền rõ, quyết định được đưa ra đúng nơi.
Khi báo cáo rõ, thông tin được truyền đi chính xác.
Khi tiêu chuẩn dự án rõ, công trình được vận hành nhất quán.
Khi tài chính rõ, dòng tiền được kiểm soát.
Khi chất lượng rõ, giá trị được bảo vệ.
Khi dữ liệu rõ, tổ chức có thể quản trị bằng thông tin.
Khi đạo đức rõ, hệ thống có nền tảng để phát triển lâu dài.
Đó chính là ý nghĩa sâu xa của DRHOUSES Management Standard – DMS:
Mô hình 2×2 tạo ra cấu trúc.
DMS tạo ra chuẩn mực.
Công nghệ tạo ra khả năng kiểm soát.
Con người tạo ra giá trị.
Mục tiêu cuối cùng không phải xây dựng một doanh nghiệp mà mọi người phải làm theo một người.
Mục tiêu là xây dựng một hệ thống mà nhiều người có thể cùng làm đúng một nguyên tắc, cùng tạo ra một tiêu chuẩn và cùng mở rộng một giá trị.
Khi đó, DRHOUSES không còn phụ thuộc vào quy mô của một cá nhân.
Hệ thống bắt đầu tự nhân bản.
Và đó là bước chuyển từ một doanh nghiệp sang một mô hình quản trị có khả năng mở rộng.