HNI 24-9

CHƯƠNG 18. MÃ – SỨC MẠNH CỦA ĐỔI MỚI

 

Trong cờ vua, Mã là quân cờ có cách di chuyển đặc biệt nhất.

 

Mã không đi thẳng như Xe.

 

Không đi chéo như Tượng.

 

Không đi theo mọi hướng như Hậu.

 

Mã đi theo hình chữ L và đặc biệt hơn, Mã có thể nhảy qua những quân cờ đang đứng trước mặt.

 

Chính vì thế, Mã thường tạo ra những nước đi mà các quân khác khó thực hiện.

 

Đó là một hình ảnh rất phù hợp với đổi mới.

 

Trong một tổ chức, đổi mới không nhất thiết phải là làm nhiều hơn những gì đang có.

 

Đổi mới đôi khi là:

 

Làm theo một cách khác.

Nghĩ theo một hướng khác.

Thử một mô hình khác.

Và dám bước vào nơi chưa có câu trả lời hoàn chỉnh.

 

Nếu Xe đại diện cho sức mạnh của các khối kinh doanh, Tượng đại diện cho chuyên môn chiều sâu, thì Mã đại diện cho khả năng tạo ra những bước đi mới.

 

1. Mã không đi theo lối mòn

 

Một doanh nghiệp có thể rất thành công hôm nay.

 

Nhưng thành công hôm nay không đảm bảo rằng mô hình ấy sẽ luôn phù hợp với ngày mai.

 

Thị trường thay đổi.

 

Khách hàng thay đổi.

 

Công nghệ thay đổi.

 

Cách con người mua hàng thay đổi.

 

Cách con người làm việc thay đổi.

 

Nếu doanh nghiệp chỉ lặp lại những gì đã từng thành công, một ngày nào đó chính thành công cũ có thể trở thành giới hạn.

 

Mã nhắc chúng ta một điều:

 

Không phải lúc nào cũng phải đi theo con đường cũ.

 

Đôi khi cần một bước đi khác để mở ra một thế trận mới.

 

Đó là lý do HGroup cần có những người dám thử nghiệm, dám nghiên cứu và dám đặt câu hỏi:

 

“Nếu chúng ta làm theo cách hoàn toàn khác thì sao?”

 

2. AI – một bước nhảy của thời đại

 

Một trong những hình ảnh rõ nhất của “Mã” trong thời đại hiện nay là AI.

 

AI đang tạo ra những cách làm mới trong nhiều lĩnh vực:

 

Phân tích dữ liệu.

 

Tạo nội dung.

 

Tự động hóa.

 

Chăm sóc khách hàng.

 

Đào tạo.

 

Thiết kế.

 

Nghiên cứu.

 

Hỗ trợ quản trị.

 

Dự báo và ra quyết định.

 

Nhưng điều quan trọng là không nên xem AI chỉ như một công cụ thời thượng.

 

AI có giá trị khi giúp con người:

 

làm nhanh hơn, hiểu sâu hơn, giảm công việc lặp lại và tạo ra những khả năng mới.

 

Công nghệ không thay thế trách nhiệm của con người.

 

Công nghệ giúp con người mở rộng năng lực.

 

Đó cũng chính là tinh thần của Mã.

 

Mã không thay thế những quân cờ khác.

 

Mã tạo ra những nước đi mà trước đây bàn cờ chưa có.

 

3. Công nghệ mới cần được thử nghiệm

Không phải công nghệ mới nào cũng phù hợp.

 

Không phải ứng dụng AI nào cũng tạo ra giá trị.

 

Không phải nền tảng mới nào cũng nên đầu tư.

 

Vì vậy, đổi mới không đồng nghĩa với chạy theo mọi thứ mới.

 

Đổi mới cần có phương pháp.

 

Có thể bắt đầu từ một thử nghiệm nhỏ.

 

Đặt mục tiêu rõ ràng.

 

Xác định chi phí.

 

Đo kết quả.

 

Ghi nhận phản hồi.

 

Phân tích rủi ro.

 

Sau đó mới quyết định:

 

Dừng – sửa – tiếp tục – hay mở rộng.

 

Đây là cách để Mã tạo ra giá trị mà không biến đổi mới thành sự mạo hiểm thiếu kiểm soát.

 

Một tổ chức thông minh không hỏi:

 

“Cái gì đang mới nhất?”

 

Mà hỏi:

 

“Cái mới nào thực sự tạo ra giá trị cho khách hàng và cho hệ thống?”

 

4. Nghiên cứu là nền móng của đổi mới

 

Một ý tưởng mới có thể xuất hiện trong vài phút.

 

Nhưng biến ý tưởng thành giá trị thực tế có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

 

Vì vậy, đổi mới cần nghiên cứu.

 

Nghiên cứu thị trường.

 

Nghiên cứu khách hàng.

 

Nghiên cứu công nghệ.

 

Nghiên cứu đối thủ.

 

Nghiên cứu hành vi.

 

Nghiên cứu chi phí.

 

Nghiên cứu khả năng triển khai.

 

Một tổ chức không nghiên cứu rất dễ nhầm giữa:

 

“Ý tưởng hay” và “mô hình có thể vận hành”.

 

Mã có thể nhảy qua một quân cờ.

 

Nhưng sau khi nhảy đến vị trí mới, Mã vẫn phải đứng trên bàn cờ và tuân theo luật chơi.

 

Đổi mới cũng vậy.

 

Có thể khác biệt, nhưng không thể tách khỏi thực tế.

 

5. Startup – tinh thần dám bắt đầu

 

Startup là một hình ảnh rất gần với Mã.

 

Một startup thường bắt đầu bằng một giả định:

 

“Có thể có một cách tốt hơn để giải quyết vấn đề này.”

 

Nhưng giả định chưa phải là sự thật.

 

Startup phải thử.

 

Thử sản phẩm.

 

Thử thị trường.

 

Thử mô hình doanh thu.

 

Thử cách tiếp cận khách hàng.

 

Thử công nghệ.

 

Có cái thành công.

 

Có cái thất bại.

 

Có cái cần thay đổi hoàn toàn.

 

Điều quan trọng là biến mỗi lần thử thành một lần học.

 

Trong HGroup, tinh thần startup có thể được khuyến khích ngay bên trong những đơn vị lớn.

 

Một nhóm nhỏ có thể thử một ý tưởng mới.

 

Một sản phẩm mới có thể được triển khai ở quy mô nhỏ.

 

Một công nghệ mới có thể được kiểm chứng trước khi áp dụng rộng rãi.

 

Như vậy, tổ chức vừa giữ được sự ổn định của những “Xe”, vừa có được sự linh hoạt của những “Mã”.

 

6. Sản phẩm thử nghiệm không phải là sản phẩm thất bại

Một sản phẩm thử nghiệm có thể chưa hoàn hảo.

 

Điều đó không có nghĩa nó vô giá trị.

 

Giá trị của thử nghiệm đôi khi nằm ở những gì tổ chức học được.

 

Một sản phẩm không được khách hàng đón nhận có thể cho chúng ta biết khách hàng thực sự cần gì.

 

Một chiến dịch không hiệu quả có thể giúp phát hiện sai lầm trong cách tiếp cận.

 

Một ứng dụng công nghệ chưa phù hợp có thể giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu thực tế.

 

Vì vậy:

 

Thử nghiệm không phải để chứng minh rằng chúng ta luôn đúng.

Thử nghiệm để tìm ra điều gì thực sự đúng.

 

Đó là tư duy rất quan trọng đối với một tổ chức muốn đổi mới lâu dài.

 

7. Mô hình kinh doanh mới cần có không gian

 

Một mô hình kinh doanh mới thường khó được đánh giá bằng những tiêu chuẩn cũ.

 

Nếu chỉ nhìn vào kết quả ngắn hạn, nhiều ý tưởng mới có thể bị loại bỏ quá sớm.

 

Nhưng nếu trao quá nhiều nguồn lực cho mọi ý tưởng, tổ chức cũng có thể lãng phí.

 

Vì vậy cần một cơ chế cân bằng:

 

Có không gian để thử – có giới hạn để kiểm soát.

 

Đây là nơi bài học của các chương trước quay trở lại.

 

Hậu cần điều phối.

 

Vua giữ định hướng.

 

Xe tạo nền tảng kinh doanh.

 

Tượng cung cấp chuyên môn.

 

Mã tạo ra thử nghiệm và đổi mới.

 

Mỗi quân đóng một vai trò.

 

8. Mã cần được bảo vệ khỏi tư duy “không được phép sai”

 

Nếu một tổ chức luôn yêu cầu:

 

“Không được thất bại.”

 

thì rất khó có đổi mới thực sự.

 

Bởi đổi mới luôn có yếu tố chưa chắc chắn.

 

Tuy nhiên, chấp nhận thử nghiệm không có nghĩa là chấp nhận sự cẩu thả.

 

Có sự khác nhau rất lớn giữa:

 

Thất bại có kiểm soát

 

và

 

thất bại do thiếu trách nhiệm.

 

Một thử nghiệm tốt phải có giới hạn ngân sách, phạm vi, thời gian và tiêu chí đánh giá.

 

Nếu không đạt mục tiêu, cần dừng hoặc điều chỉnh.

 

Nếu có tín hiệu tích cực, có thể mở rộng.

 

Như vậy, tổ chức vừa khuyến khích sáng tạo vừa bảo vệ nguồn lực chung.

 

9. Mã không thể đi một mình

 

Đây là điều rất quan trọng.

 

Một ý tưởng mới dù tuyệt vời đến đâu cũng cần người thực hiện.

 

Mã cần Xe để đưa ý tưởng vào hoạt động kinh doanh.

 

Mã cần Tượng để phân tích chuyên môn.

 

Mã cần Hậu để điều phối nguồn lực.

 

Mã cần Vua để hiểu giới hạn và định hướng chiến lược.

 

Vì vậy, đổi mới không phải là việc riêng của một phòng công nghệ.

 

Đổi mới là năng lực của toàn tổ chức.

Công nghệ có thể tạo ra công cụ mới.

 

Nhưng tư duy đổi mới phải hiện diện trong sản phẩm, dịch vụ, marketing, quản trị, đào tạo, chăm sóc khách hàng và cả cách tổ chức vận hành.

 

10. HGroup cần một “Mã” luôn chuyển động

 

Một tổ chức lớn nếu chỉ có những Xe mạnh sẽ tạo ra sự ổn định.

 

Nhưng nếu không có Mã, tổ chức có thể thiếu những bước nhảy cần thiết để thích nghi với tương lai.

 

Mã nhắc HGroup rằng:

 

Đừng chỉ hỏi hôm nay chúng ta đang làm tốt điều gì.

 

Hãy hỏi thêm:

 

Ngày mai khách hàng cần gì?

 

Công nghệ nào có thể thay đổi cuộc chơi?

 

Mô hình nào đang xuất hiện?

 

Điều gì chúng ta chưa thử?

 

Có cách nào đơn giản hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn không?

 

Những câu hỏi ấy mở ra những nước đi mới.

 

Đổi mới không phải lúc nào cũng là một cuộc cách mạng lớn.

 

Đôi khi chỉ là một thay đổi nhỏ nhưng đúng lúc.

 

Một quy trình tốt hơn.

 

Một sản phẩm phù hợp hơn.

 

Một cách chăm sóc khách hàng tốt hơn.

 

Một ứng dụng công nghệ giúp tiết kiệm thời gian.

 

Một ý tưởng được thử nghiệm đúng cách.

 

Tất cả đều có thể là một “nước Mã”.

 

KẾT

 

Trên bàn cờ HGroup, mỗi quân cờ có một sức mạnh riêng.

 

Xe tạo sức mạnh kinh doanh.

 

Tượng tạo chiều sâu chuyên môn.

 

Mã tạo ra những bước đi mới.

 

Không quân nào thay thế được quân nào.

 

Một tổ chức mạnh không phải là tổ chức chỉ có những người giỏi những việc đã biết.

 

Đó phải là tổ chức có những người đủ năng lực để khám phá những điều chưa biết.

 

Mã nhắc chúng ta rằng:

 

Con đường cũ có thể đưa ta đến nơi đã từng đến.

Muốn đến một nơi chưa từng đến, đôi khi phải có một bước đi chưa từng thử.

Và trong thời đại AI, công nghệ và kinh tế số thay đổi từng ngày, năng lực đổi mới không còn là một lựa chọn phụ.

Đó là một năng lực sống còn của tổ chức.

HGroup cần những Xe đủ mạnh để tạo nền tảng.

Cần những Tượng đủ sâu để nhìn xa.

Và cần những Mã đủ táo bạo để mở ra những nước đi mới.

Bởi một bàn cờ chỉ thực sự sống động khi nó không ngừng tạo ra những thế cờ mới.