SÁCH TRẮNG DRHOUSES – NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ PHẦN I – TRIẾT LÝ NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ CHƯƠNG 5 NGÔI NHÀ VÀ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG > Một ngôi nhà tốt không chỉ che mưa, chắn nắng. Nó phải biết đón ánh sáng, dẫn luồng gió, điều hòa nhiệt độ, giữ sự tĩnh lặng và đưa thiên nhiên trở lại gần con người. Khi không gian chăm sóc được cơ thể và tâm hồn, kiến trúc bắt đầu trở thành một phần của chất lượng sống. MỞ ĐẦU Chất lượng của một ngôi nhà không thể chỉ được đánh giá bằng diện tích, vật liệu đắt tiền hay vẻ đẹp của mặt tiền. Điều quan trọng hơn là cảm giác của con người khi thực sự sống bên trong nó. Buổi sáng thức dậy, căn phòng có ánh sáng tự nhiên không? Không khí có dễ chịu không? Buổi trưa ngôi nhà có quá nóng? Ban đêm có đủ yên tĩnh để nghỉ ngơi? Có một khoảng cây xanh để mắt được thư giãn? Có nơi để ngồi lại, đọc sách, trò chuyện hoặc đơn giản là không làm gì? Những điều tưởng nhỏ ấy lặp lại hàng nghìn lần trong suốt cuộc đời. Vì vậy, kiến trúc tác động đến chất lượng sống không phải bằng một khoảnh khắc lớn, mà bằng vô số trải nghiệm nhỏ mỗi ngày. Trong triết lý “Ngôi nhà tạo giá trị”, DRHOUSES xem ánh sáng, không khí, nhiệt độ, âm thanh, cây xanh và không gian nghỉ ngơi là những thành phần căn bản của một môi trường sống tốt. Bởi cuối cùng, ngôi nhà có giá trị khi con người sống trong đó cảm thấy cuộc đời mình tốt hơn. --- 1. CHẤT LƯỢNG SỐNG BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG ĐIỀU KHÔNG THỂ MUA BẰNG TRANG TRÍ Một bộ sofa đẹp có thể thay. Một chiếc đèn trang trí có thể đổi. Màu sơn có thể làm lại. Nhưng hướng nhà, vị trí cửa sổ, khoảng thông tầng, khả năng thông gió hay mối quan hệ giữa công trình với khu vườn là những quyết định khó thay đổi sau khi công trình đã hình thành. Đó là lý do chất lượng sống phải được tạo ra từ kiến trúc trước khi được bổ sung bằng nội thất. Một ngôi nhà có thể giản dị về vật liệu nhưng vẫn rất dễ chịu nếu ánh sáng tốt, thông gió hợp lý và tỷ lệ không gian phù hợp. Ngược lại, một căn nhà được trang trí xa hoa vẫn có thể gây mệt mỏi nếu nóng, tối, bí và ồn. Giá trị cốt lõi vì vậy không nằm ở việc đưa thật nhiều thứ vào ngôi nhà. Nó nằm ở việc tổ chức đúng những điều căn bản. Kiến trúc tốt không bắt đầu bằng sự xa hoa. Nó bắt đầu bằng sự dễ chịu. --- 2. ÁNH SÁNG TỰ NHIÊN – NHỊP THỜI GIAN BÊN TRONG NGÔI NHÀ Ánh sáng không chỉ giúp con người nhìn thấy. Nó giúp chúng ta cảm nhận thời gian. Buổi sáng có sắc sáng khác buổi chiều. Một ngày nắng khác một ngày mưa. Mùa hè khác mùa đông. Khi ánh sáng tự nhiên đi vào ngôi nhà, con người vẫn duy trì được mối liên hệ với nhịp vận động của thế giới bên ngoài. Thiết kế ánh sáng vì thế không đơn giản là mở thật nhiều cửa kính. Ánh sáng cần được kiểm soát. Quá ít ánh sáng tạo cảm giác tối và phụ thuộc vào chiếu sáng nhân tạo. Nhưng quá nhiều bức xạ mặt trời trực tiếp có thể làm không gian nóng, chói và tăng nhu cầu làm mát. Kiến trúc cần hiểu hướng nắng, thời điểm nắng, độ sâu không gian và cách ánh sáng phản xạ. Mái hiên, lam che nắng, cây xanh, giếng trời hay khoảng đệm đều có thể trở thành những công cụ điều tiết ánh sáng. Ánh sáng tốt không phải ánh sáng nhiều nhất. Đó là ánh sáng đúng nơi, đúng lúc và đúng mức. --- 3. CỬA SỔ KHÔNG CHỈ LÀ MỘT Ô MỞ Một cửa sổ tốt có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc. Đưa ánh sáng vào phòng. Tạo khả năng thông gió. Mở tầm nhìn. Kết nối con người với cây xanh và bầu trời. Tạo tỷ lệ cho mặt đứng. Và đôi khi, nó tạo nên một khoảnh khắc rất riêng trong đời sống. Một người ngồi đọc sách bên cửa sổ. Một đứa trẻ nhìn mưa. Một người cao tuổi quan sát khu vườn mỗi buổi sáng. Những trải nghiệm ấy cho thấy kiến trúc không chỉ được tạo nên bằng kích thước. Nó được tạo nên bằng mối quan hệ giữa không gian và con người. Vì vậy, khi thiết kế cửa sổ, không chỉ hỏi cửa rộng bao nhiêu. Hãy hỏi: Người đứng ở đây sẽ nhìn thấy gì? Người ngồi ở đây cảm nhận ánh sáng ra sao? Nắng có gây nóng không? Gió có đi qua được không? Sự riêng tư có được bảo vệ không? Một ô cửa được đặt đúng có thể tạo giá trị cho cả căn phòng. --- 4. KHÔNG KHÍ – THỨ CON NGƯỜI SỬ DỤNG MỖI PHÚT Chúng ta có thể sống một thời gian không nhìn thấy cây xanh. Nhưng không thể ngừng thở. Không khí là một trong những yếu tố căn bản nhất của chất lượng sống, nhưng thường chỉ được chú ý khi căn phòng trở nên bí bách. Một ngôi nhà tốt cần có chiến lược thông gió phù hợp với khí hậu, bối cảnh và chức năng sử dụng. Khi điều kiện cho phép, thông gió tự nhiên có thể giúp đưa không khí mới vào nhà, giảm cảm giác ngột ngạt và hạn chế phụ thuộc vào thiết bị cơ khí. Nhưng không phải cứ mở nhiều cửa là thông gió tốt. Cần xem xét hướng gió, vị trí cửa vào và cửa ra, chênh lệch áp suất, chiều cao không gian, vật cản và điều kiện môi trường bên ngoài. Ở những khu vực có tiếng ồn, bụi hoặc chất lượng không khí ngoài trời không phù hợp, giải pháp cần được cân nhắc khác. Kiến trúc tốt không áp dụng một công thức cho mọi nơi. Nó đối thoại với điều kiện thực tế. --- 5. NGÔI NHÀ CẦN BIẾT THỞ Trong kiến trúc truyền thống Việt Nam, sân, hiên, mái và hệ cửa thường tạo nên nhiều lớp chuyển tiếp giữa trong và ngoài. Không gian không bị đóng kín tuyệt đối. Ngôi nhà có khả năng phản ứng với thời tiết. Tư duy hiện đại có thể tiếp tục tinh thần ấy bằng khoa học và công nghệ mới. Thông gió chéo. Hiệu ứng đối lưu. Khoảng thông tầng. Giếng trời có kiểm soát. Không gian đệm. Cửa có khả năng điều chỉnh. Hệ thống thông gió cơ khí khi cần thiết. Mục tiêu không phải loại bỏ công nghệ. Mục tiêu là để kiến trúc thực hiện tốt phần việc của mình trước khi yêu cầu máy móc làm phần còn lại. Một ngôi nhà biết thở sẽ sử dụng công nghệ thông minh hơn một ngôi nhà phải liên tục dùng máy móc để chống lại chính thiết kế của nó. --- 6. NHIỆT ĐỘ – TIỆN NGHI BẮT ĐẦU TỪ LỚP VỎ CÔNG TRÌNH Trong khí hậu nóng ẩm, kiểm soát nhiệt là một trong những bài toán quan trọng của nhà ở. Nhiệt có thể đi vào công trình qua mái, tường, cửa kính và các bề mặt tiếp xúc với bức xạ mặt trời. Nếu lớp vỏ không được thiết kế phù hợp, điều hòa phải làm việc nhiều hơn để bù lại. Vì vậy, trước khi hỏi nên dùng máy lạnh công suất bao nhiêu, cần hỏi: Mái đã được xử lý phù hợp chưa? Hướng nắng bất lợi đã có giải pháp che chắn chưa? Tỷ lệ kính có hợp lý không? Có bóng mát từ cây xanh hay công trình phụ trợ không? Không gian có thể thoát nhiệt khi điều kiện cho phép không? Một giải pháp kiến trúc đúng có thể giảm nhu cầu năng lượng trong nhiều năm. Đó chính là sự khác biệt giữa mua tiện nghi bằng thiết bị và tạo tiện nghi bằng thiết kế. Thiết bị cần thiết. Nhưng kiến trúc nên giúp thiết bị không phải làm việc quá sức. --- 7. TIỆN NGHI NHIỆT KHÔNG CHỈ LÀ CON SỐ TRÊN ĐIỀU HÒA Con người cảm nhận nhiệt không chỉ bằng nhiệt độ không khí. Độ ẩm, tốc độ gió, nhiệt độ bề mặt, mức độ hoạt động và trang phục đều có thể ảnh hưởng đến cảm giác nóng – lạnh. Đó là lý do hai căn phòng cùng hiển thị một mức nhiệt độ nhưng vẫn có thể tạo cảm giác khác nhau. Một căn phòng có bề mặt tường nóng do nắng chiếu trực tiếp có thể gây khó chịu dù điều hòa đang hoạt động. Một không gian có chuyển động không khí nhẹ có thể dễ chịu hơn mà không cần giảm nhiệt độ quá thấp. Kiến trúc vì thế cần nhìn tiện nghi như một hệ thống. Lớp vỏ. Ánh sáng. Thông gió. Độ ẩm. Thiết bị. Thói quen sử dụng. Khi các thành phần hỗ trợ nhau, ngôi nhà có thể đạt tiện nghi với mức tiêu thụ nguồn lực hợp lý hơn. Sự dễ chịu không đến từ một thiết bị. Nó đến từ sự phối hợp của cả công trình. --- 8. ÂM THANH – CHẤT LƯỢNG VÔ HÌNH CỦA KHÔNG GIAN Chúng ta thường đánh giá nhà bằng mắt nhưng lại sống trong đó bằng cả tai. Tiếng xe ngoài đường. Tiếng máy bơm. Tiếng điều hòa. Tiếng nước chảy. Tiếng bước chân ở tầng trên. Tiếng tivi từ phòng bên. Những âm thanh ấy có thể ảnh hưởng mạnh đến cảm giác nghỉ ngơi và riêng tư. Vì vậy, âm học cần được suy nghĩ từ quy hoạch mặt bằng. Không gian cần yên tĩnh nên được tách khỏi nguồn ồn khi có thể. Thiết bị cơ khí cần được bố trí hợp lý. Vật liệu và cấu tạo bao che cần được xem xét theo yêu cầu sử dụng. Các phòng ngủ cần đặc biệt chú ý đến tiếng ồn vào ban đêm. Nhưng kiến trúc không phải tạo ra sự im lặng tuyệt đối. Một số âm thanh tự nhiên có thể làm giàu trải nghiệm: tiếng lá, tiếng mưa, tiếng nước, tiếng chim. Chất lượng âm thanh không phải loại bỏ mọi tiếng động. Đó là giảm những âm thanh gây căng thẳng và giữ lại những âm thanh làm cuộc sống trở nên có chiều sâu. --- 9. CÂY XANH – MỘT PHẦN CỦA KIẾN TRÚC, KHÔNG PHẢI ĐỒ TRANG TRÍ Cây xanh thường được thêm vào sau khi công trình gần hoàn thành. Nhưng trong một ngôi nhà tạo giá trị, cây xanh cần được nghĩ đến ngay từ đầu. Một cây có thể tạo bóng mát cho mặt đứng. Một khoảng vườn có thể trở thành điểm nhìn từ phòng khách. Một sân trong có thể đưa thiên nhiên vào giữa ngôi nhà. Cây xanh cũng tạo ra sự thay đổi theo thời gian. Lá non. Mùa hoa. Bóng nắng chuyển động. Một thân cây lớn dần cùng gia đình. Những điều ấy mang đến cho kiến trúc một lớp sống mà vật liệu nhân tạo khó thay thế. Tuy nhiên, cây cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện nắng, nước, đất, bộ rễ và khả năng bảo trì. Kiến trúc xanh không phải trồng thật nhiều cây ở mọi nơi. Đó là đặt đúng cây vào đúng nơi để cây và công trình có thể cùng sống lâu dài. --- 10. MẶT NƯỚC VÀ NHỮNG KHOẢNG THỞ Nước có sức hấp dẫn đặc biệt đối với con người. Một mặt nước nhỏ có thể phản chiếu bầu trời, ánh sáng và cây xanh. Âm thanh của nước có thể tạo cảm giác thư giãn. Trong điều kiện phù hợp, mặt nước còn có thể tham gia vào trải nghiệm vi khí hậu của không gian. Nhưng nước cũng đòi hỏi trách nhiệm thiết kế. Chống thấm. An toàn. Vệ sinh. Tuần hoàn nước. Kiểm soát côn trùng. Bảo trì. Vì vậy, không nên đưa mặt nước vào chỉ vì hình ảnh. Mọi yếu tố kiến trúc phải có lý do để tồn tại. Đôi khi, một khoảng sân trống, một khu vườn khô hoặc một khoảng trời mở lại phù hợp hơn. Thiết kế tốt không hỏi “có thể thêm gì?”. Nó hỏi “điều gì thực sự làm không gian tốt hơn?”. --- 11. KHÔNG GIAN NGHỈ NGƠI – QUYỀN ĐƯỢC CHẬM LẠI Cuộc sống hiện đại ngày càng nhanh. Điện thoại, công việc, thông tin và các kết nối liên tục khiến ranh giới giữa làm việc và nghỉ ngơi trở nên mờ hơn. Ngôi nhà vì thế cần những khoảng cho con người được chậm lại. Không nhất thiết phải là một phòng riêng. Có thể là chiếc ghế cạnh cửa sổ. Một góc đọc sách. Một ban công nhỏ. Một khoảng hiên. Một chiếc ghế dưới cây. Một nơi nhìn thấy bầu trời. Giá trị của những không gian này không nằm ở diện tích lớn. Nó nằm ở khả năng tạo ra một trạng thái khác với nhịp sống bên ngoài. Khi ngồi ở đó, con người có thể tạm rời màn hình, nghe một âm thanh tự nhiên, quan sát ánh sáng hoặc đơn giản là ở yên. Một ngôi nhà chỉ có không gian cho hoạt động mà không có không gian cho tĩnh lặng là một ngôi nhà chưa hoàn chỉnh. --- 12. PHÒNG NGỦ – NƠI CƠ THỂ ĐƯỢC PHỤC HỒI Phòng ngủ thường chiếm ít sự chú ý hơn phòng khách, bởi nó không phải nơi để phô bày với khách. Nhưng xét về thời gian sử dụng, đây lại là một trong những không gian quan trọng nhất. Phòng ngủ cần ưu tiên sự yên tĩnh, riêng tư, kiểm soát ánh sáng, thông khí và điều kiện nhiệt phù hợp. Vị trí giường cần tạo cảm giác ổn định. Ánh sáng ban đêm nên tránh gây chói không cần thiết. Ánh sáng tự nhiên buổi sáng có thể giúp căn phòng kết nối với nhịp ngày. Đồ đạc nên đủ dùng thay vì làm không gian trở nên nặng nề. Phòng ngủ tốt không cần quá lớn. Nó cần tạo được cảm giác an toàn và bình yên. Bởi giấc ngủ không phải khoảng thời gian bị mất khỏi cuộc sống. Đó là khoảng thời gian cơ thể và tâm trí chuẩn bị năng lượng cho ngày tiếp theo. --- 13. CHẤT LƯỢNG SỐNG KHÔNG TỶ LỆ THUẬN VỚI DIỆN TÍCH Một căn nhà nhỏ vẫn có thể sống rất tốt. Một căn nhà lớn vẫn có thể gây mệt mỏi. Điều quyết định không chỉ là bao nhiêu mét vuông, mà là mỗi mét vuông tạo ra trải nghiệm gì. Một hành lang chỉ để đi qua khác với một hành lang có ánh sáng và nhìn ra sân. Một cầu thang chỉ để lên xuống khác với một cầu thang trở thành nơi kết nối các tầng. Một sân nhỏ được nhìn thấy từ nhiều phòng có thể tạo cảm giác rộng hơn diện tích thực. Một cửa trượt có thể giúp hai không gian nhỏ trở thành một không gian lớn khi cần. Đó là nghệ thuật của tổ chức không gian. Khi diện tích được sử dụng có ý nghĩa, con người không cảm thấy mình đang sống trong một con số. Họ cảm thấy mình đang sống trong một chuỗi trải nghiệm được thiết kế có chủ đích. --- 14. NGÔI NHÀ VÀ ĐỜI SỐNG TINH THẦN Chất lượng sống không chỉ là sự thoải mái của cơ thể. Con người còn cần sự bình an của tâm trí. Một tia nắng buổi sáng. Một khoảng trời. Một chỗ ngồi nhìn cây. Một bàn thờ gia đình. Một nơi đủ yên để suy nghĩ. Những điều ấy không phải lúc nào cũng xuất hiện trong bảng dự toán, nhưng có thể tạo nên chiều sâu của một ngôi nhà. Trong đời sống Việt Nam, nhà còn là nơi kết nối các thế hệ. Nơi người đang sống nhớ về người đi trước. Nơi trẻ em hình thành những ký ức đầu tiên. Nơi những dịp đoàn tụ có một không gian để diễn ra. Khi kiến trúc tạo được chỗ cho ký ức, sự tĩnh lặng và kết nối, ngôi nhà vượt qua chức năng trú ngụ. Nó trở thành một phần của đời sống tinh thần. Một ngôi nhà có thể bảo vệ cơ thể bằng mái và tường. Nhưng chỉ một nơi có ý nghĩa mới có thể nâng đỡ tâm hồn. --- 15. TỪ NGÔI NHÀ TIỆN NGHI ĐẾN NGÔI NHÀ NUÔI DƯỠNG CON NGƯỜI Tiện nghi thường được hiểu là có nhiều thiết bị. Nhưng tầng cao hơn của kiến trúc là tạo ra một môi trường giúp con người sống tốt mà không phải liên tục phụ thuộc vào thiết bị. Ánh sáng tự nhiên vào đúng lúc. Không khí lưu chuyển khi điều kiện phù hợp. Bóng mát xuất hiện nơi cần thiết. Cây xanh nằm trong tầm nhìn. Không gian đủ yên để nghỉ. Các thành viên có nơi gặp nhau. Mỗi người vẫn có khoảng riêng. Đó là khi ngôi nhà bắt đầu trở thành một môi trường nuôi dưỡng. Nuôi dưỡng sức khỏe. Nuôi dưỡng các mối quan hệ. Nuôi dưỡng cảm xúc. Nuôi dưỡng ký ức. Và nuôi dưỡng cả ý thức sống hài hòa với tự nhiên. Ngôi nhà tạo giá trị không chỉ hỏi: “Con người có thể sống ở đây không?” Nó hỏi một câu sâu hơn: “Con người có thể sống tốt hơn ở đây không?” --- THÔNG ĐIỆP CHƯƠNG Chất lượng sống được tạo nên từ những điều chúng ta trải nghiệm mỗi ngày. Một tia sáng đúng chỗ. Một luồng gió dễ chịu. Một nhiệt độ vừa phải. Một căn phòng đủ yên. Một tán cây trong tầm mắt. Một khoảng nhỏ để con người được nghỉ ngơi và trở về với chính mình. Đó không phải những chi tiết phụ của kiến trúc. Đó chính là kiến trúc. Một ngôi nhà tạo giá trị không cần phô diễn sự xa hoa. Nó cần hiểu cơ thể, cảm xúc, thói quen và nhịp sống của con người; đồng thời biết đối thoại với ánh sáng, không khí, cây xanh và thời gian. Bởi cuối cùng, thành công của một ngôi nhà không nằm ở việc người khác ngắm nhìn nó như thế nào. Mà nằm ở việc những con người sống bên trong có khỏe hơn, bình an hơn, gần nhau hơn và hạnh phúc hơn qua năm tháng hay không. HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI Kiến trúc sư – Công trình sư | Nhà sáng lập DRHOUSES DRHOUSES – NGÔI NHÀ TẠO GIÁ TRỊ Từ nơi ở đến tài sản, từ kiến trúc đến chất lượng sống. Hotline: 0828 157 786 #DRHOUSES #NgoiNhaTaoGiaTri #Henryle #LeDinhHai #ChatLuongSong #KienTruc #NhaO #KienTrucXanh #KienTrucVietNam Tiếp tục hoàn thiện chương 5 Biên tập chương 5 thành bản sách hoàn chỉnh Viết chương 6 nối tiếp mạch nội dung