CHƯƠNG 24. LẤY HÀNH ĐỘNG LÀM KIM CHỈ NAM

Không đánh giá một con đường chỉ bằng lời nói; hãy nhìn vào hành động và kết quả.

Trong cuộc sống và kinh doanh, chúng ta nghe rất nhiều lời hay.

Người ta nói về kế hoạch, mục tiêu, chiến lược, khát vọng và những dự định lớn lao. Có những bản kế hoạch rất đẹp, những bài thuyết trình đầy sức thuyết phục và những lời cam kết khiến người nghe tràn đầy hy vọng.

Nhưng giữa điều được nói ra và điều thực sự được làm luôn tồn tại một khoảng cách.

Một ý tưởng dù tuyệt vời đến đâu nhưng không được thực hiện vẫn chỉ là ý tưởng. Một chiến lược dù hoàn hảo trên giấy nhưng không tạo ra kết quả thực tế vẫn chưa thể chứng minh giá trị của mình.

Bởi vậy, khi đứng trước một con đường, đừng chỉ hỏi:

“Người ta nói gì về nó?”

Hãy hỏi thêm:

“Người ta đã làm gì, và kết quả thực tế là gì?”

Đó là cách tư duy giúp chúng ta tránh bị dẫn dắt bởi lời nói và tiến gần hơn đến sự thật.

1. LỜI NÓI CHỈ LÀ ĐIỂM KHỞI ĐẦU

Lời nói rất quan trọng.

Một người lãnh đạo cần biết truyền đạt tầm nhìn. Một doanh nhân cần biết trình bày ý tưởng. Một đội ngũ cần có mục tiêu rõ ràng trước khi hành động.

Nhưng lời nói chỉ có giá trị khi nó mở đường cho hành động.

Một người nói rằng mình muốn xây dựng doanh nghiệp lớn nhưng mỗi ngày không học hỏi, không tìm khách hàng, không hoàn thiện sản phẩm và không xây dựng đội ngũ thì khát vọng ấy rất khó trở thành hiện thực.

Một doanh nghiệp tuyên bố đặt khách hàng làm trung tâm nhưng khi khách hàng phản ánh lại chậm trễ, né tránh trách nhiệm thì khẩu hiệu ấy không còn nhiều ý nghĩa.

Điều chúng ta nói thể hiện mong muốn.
Điều chúng ta làm thể hiện lựa chọn thực sự.

Vì vậy, muốn hiểu một người hay một tổ chức, đừng chỉ nghe họ nói. Hãy quan sát những gì họ làm một cách nhất quán.

2. HÀNH ĐỘNG LÀ PHÉP THỬ CỦA MỌI Ý TƯỞNG

Có những ý tưởng nghe rất hợp lý khi nằm trên giấy.

Nhưng khi bước vào thực tế, hàng loạt vấn đề mới xuất hiện.

Khách hàng có thể không phản ứng như chúng ta dự đoán. Chi phí có thể cao hơn tính toán. Nhân sự có thể chưa đủ năng lực. Công nghệ có thể chưa đáp ứng yêu cầu. Thị trường có thể thay đổi.

Chỉ có hành động mới đưa những giả định ấy ra kiểm chứng.

Thay vì tranh luận nhiều tháng xem một ý tưởng có thành công hay không, đôi khi tốt hơn là tạo ra một phiên bản nhỏ, đưa vào thử nghiệm và quan sát phản hồi.

Thực tế sẽ cung cấp những thông tin mà tranh luận không thể mang lại.

Hành động vì thế không chỉ tạo ra kết quả.

Hành động còn tạo ra dữ liệu để chúng ta học hỏi.

3. ĐỪNG ĐỢI HOÀN HẢO MỚI BẮT ĐẦU

Một trong những lý do khiến nhiều kế hoạch không bao giờ trở thành hiện thực là con người muốn mọi thứ phải thật hoàn hảo trước khi bắt đầu.

Phải đủ kiến thức.

Phải đủ vốn.

Phải có đội ngũ tốt.

Phải có kế hoạch hoàn chỉnh.

Phải chọn đúng thời điểm.

Nhưng thực tế hiếm khi cho chúng ta tất cả điều kiện cùng một lúc.

Có những kiến thức chỉ xuất hiện sau khi bắt tay vào làm. Có những vấn đề chỉ nhìn thấy khi bước những bước đầu tiên.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Khi nào tôi mới sẵn sàng hoàn toàn?”

Có thể nên hỏi:

“Với những gì đang có, bước nhỏ nhất tôi có thể thực hiện ngay là gì?”

Một bước nhỏ thực tế thường có giá trị hơn một kế hoạch lớn mãi nằm trên giấy.

4. KẾT QUẢ LÀ TẤM GƯƠNG PHẢN CHIẾU CON ĐƯỜNG

Hành động rất quan trọng, nhưng hành động thôi chưa đủ.

Chúng ta còn phải nhìn vào kết quả.

Một người có thể rất chăm chỉ nhưng nếu cách làm không hiệu quả, việc cố gắng nhiều hơn theo đúng cách cũ chưa chắc tạo ra kết quả tốt hơn.

Một doanh nghiệp có thể tổ chức rất nhiều cuộc họp, triển khai hàng loạt chiến dịch và yêu cầu nhân viên làm việc liên tục. Nhưng nếu doanh thu không cải thiện, khách hàng không hài lòng và chi phí ngày càng tăng, doanh nghiệp cần xem lại phương pháp.

Đừng nhầm bận rộn với hiệu quả.

Bận rộn cho biết chúng ta đang làm nhiều việc.

Kết quả cho biết những việc đó có đưa chúng ta đến gần mục tiêu hay không.

5. KẾT QUẢ KHÔNG NHƯ MONG ĐỢI KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ THẤT BẠI HOÀN TOÀN

Khi lấy kết quả làm căn cứ, cũng cần tránh một cực đoan khác: cho rằng bất cứ việc gì chưa tạo ra kết quả ngay lập tức đều vô ích.

Có những con đường cần thời gian.

Xây dựng thương hiệu cần thời gian.

Đào tạo con người cần thời gian.

Phát triển một sản phẩm mới cần thời gian.

Tạo dựng niềm tin của khách hàng càng cần thời gian.

Vì vậy, đánh giá kết quả phải gắn với mục tiêu, thời gian và giai đoạn phát triển.

Điều quan trọng không phải lúc nào cũng là “đã thành công chưa?”, mà còn là:

“Chúng ta có đang tiến bộ không?”

“Dữ liệu đang cho thấy điều gì?”

“Có tín hiệu nào chứng minh hướng đi này đáng tiếp tục?”

Nhìn vào kết quả không phải để nóng vội phán xét.

Đó là cách để học từ thực tế.

6. NGƯỜI LÃNH ĐẠO PHẢI BIẾN LỜI NÓI THÀNH VIỆC LÀM

Trong một tổ chức, hành động của người lãnh đạo có sức nặng hơn rất nhiều lời phát biểu.

Nếu lãnh đạo nói rằng nhân sự là tài sản quan trọng nhưng không đầu tư đào tạo con người, đội ngũ sẽ nhìn vào hành động.

Nếu lãnh đạo nói rằng doanh nghiệp cần đổi mới nhưng mọi ý tưởng mới đều bị bác bỏ, nhân viên cũng nhìn vào hành động.

Nếu lãnh đạo yêu cầu mọi người đúng giờ nhưng bản thân thường xuyên đến muộn, những bài nói về kỷ luật sẽ mất sức thuyết phục.

Người lãnh đạo không thể xây dựng văn hóa doanh nghiệp chỉ bằng khẩu hiệu.

Văn hóa được hình thành từ những hành động được lặp lại mỗi ngày.

Muốn đội ngũ trách nhiệm, người lãnh đạo phải có trách nhiệm.

Muốn đội ngũ học hỏi, người lãnh đạo phải học hỏi.

Muốn tổ chức dám thay đổi, người lãnh đạo phải là người sẵn sàng thay đổi trước.

7. HÀNH ĐỘNG – ĐO LƯỜNG – ĐIỀU CHỈNH

Một con đường tốt không nhất thiết là con đường được vạch ra hoàn hảo ngay từ đầu.

Nó có thể được hình thành qua một chu trình rất đơn giản:

Hành động → Đo lường → Điều chỉnh → Hành động tiếp.

Hãy bắt đầu bằng một bước có thể kiểm soát.

Sau đó quan sát kết quả.

Điều gì đang hiệu quả thì tiếp tục phát huy.

Điều gì chưa hiệu quả thì tìm nguyên nhân.

Điều gì rõ ràng không còn phù hợp thì mạnh dạn thay đổi.

Cách làm này giúp doanh nghiệp không bị mắc kẹt giữa hai thái cực: hành động mù quáng và suy nghĩ quá lâu mà không làm gì.

Chúng ta vừa hành động, vừa học.

Vừa tiến lên, vừa điều chỉnh.

8. HÃY ĐỂ THỰC TẾ LÊN TIẾNG

Cuối cùng, một con đường không trở nên đúng chỉ vì có nhiều người nói rằng nó đúng.

Một chiến lược không trở nên hiệu quả chỉ vì người lãnh đạo tin tưởng mạnh mẽ vào nó.

Một dự án cũng không trở nên thành công chỉ vì bản kế hoạch của nó rất đẹp.

Thực tế mới là nơi mọi giả định được kiểm chứng.

Hãy lắng nghe lời nói, nhưng đừng dừng ở lời nói.

Hãy xem kế hoạch, nhưng đừng dừng ở kế hoạch.

Hãy trân trọng ý tưởng, nhưng hãy đưa ý tưởng vào thực tế.

Rồi quan sát.

Đo lường.

Học hỏi.

Điều chỉnh.

Và tiếp tục hành động.

Trong kinh doanh cũng như trong cuộc đời, có những lúc chúng ta không thể biết chắc con đường phía trước có hoàn toàn đúng hay không.

Nhưng chúng ta có thể bước đi, quan sát những gì xảy ra và điều chỉnh hướng đi bằng những gì thực tế đang chỉ cho mình.

Lời nói có thể chỉ ra phương hướng.
Kế hoạch có thể vẽ nên con đường.
Nhưng chỉ hành động mới tạo ra dấu chân.

Và những dấu chân ấy, cùng với kết quả chúng để lại, mới là bằng chứng rõ ràng nhất cho biết chúng ta đang thực sự đi về đâu.