HNI 14-8

CHƯƠNG 9. LÒNG THAM

Khi nhu cầu biến thành ham muốn vô hạn

Lòng tham là một trong những động lực phức tạp nhất của con người. Nó không xuất hiện hoàn toàn tách biệt với nhu cầu. Con người cần thức ăn để sống, cần tiền để đáp ứng cuộc sống, cần nhà ở để có sự an toàn, cần tài sản để chuẩn bị cho tương lai. Những nhu cầu ấy là tự nhiên.

Nhưng từ “cần” đến “muốn”, từ “muốn” đến “muốn nhiều hơn”, và từ “nhiều hơn” đến “không bao giờ thấy đủ” là một khoảng cách rất ngắn.

Khi nhu cầu vượt khỏi giới hạn cần thiết và biến thành ham muốn không có điểm dừng, lòng tham bắt đầu hình thành.

Lòng tham không chỉ xuất hiện ở người giàu. Một người có rất ít tài sản vẫn có thể tham. Một người đang sở hữu rất nhiều cũng có thể tiếp tục muốn nhiều hơn. Vì vậy, lòng tham không được đo bằng số lượng tài sản, mà nằm ở mối quan hệ của con người với điều mình sở hữu và điều mình khao khát.

1. Nhu cầu và ham muốn

Nhu cầu giúp con người tồn tại. Ham muốn thúc đẩy con người phát triển. Nhưng khi ham muốn không còn giới hạn, nó có thể trở thành lòng tham.

Một người cần một ngôi nhà để ở. Nhưng họ có thể muốn một ngôi nhà lớn hơn để thể hiện địa vị. Một người cần tiền để sống. Nhưng họ có thể muốn nhiều tiền hơn chỉ vì không muốn người khác giàu hơn mình.

Điều đáng suy nghĩ không phải là có nhiều hay ít, mà là:

“Tại sao tôi muốn thêm?”

Nếu muốn thêm để phục vụ một mục tiêu chính đáng, đó có thể là khát vọng.

Nếu muốn thêm chỉ vì sợ người khác có nhiều hơn, đó có thể là sự so sánh.

Nếu muốn thêm dù đã có quá đủ và sẵn sàng làm tổn thương người khác để đạt được, đó là lúc lòng tham trở nên nguy hiểm.

2. Lòng tham bắt đầu từ cảm giác chưa đủ

Con người rất dễ thích nghi với những gì mình đang có.

Khi chưa có tiền, một khoản thu nhập nhất định có thể khiến ta