HNI 21/8

CHƯƠNG 40. QUYỀN KIẾN TẠO TƯƠNG LAI

Mỗi con người có quyền xây dựng cuộc đời mình nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm với cộng đồng

Tương lai của nhân loại không phải là một điều gì đó đã được viết sẵn. Tương lai được tạo nên từ hàng triệu lựa chọn của con người trong từng ngày, từng giờ và từng khoảnh khắc.

Mỗi người đều có một cuộc đời riêng, một ước mơ riêng và một con đường riêng. Không ai có thể sống thay cuộc đời của người khác. Vì vậy, quyền được lựa chọn và kiến tạo cuộc đời mình là một trong những quyền quan trọng nhất của con người mới.

Nhưng quyền tự do ấy không thể tách rời trách nhiệm.

Một con người có quyền theo đuổi thành công, nhưng không có quyền xây dựng thành công bằng cách hủy hoại người khác. Một doanh nghiệp có quyền phát triển, nhưng không có quyền phát triển bằng cách phá hủy môi trường. Một cá nhân có quyền tự do, nhưng tự do ấy không thể trở thành lý do xâm phạm quyền tự do của cộng đồng.

Tự do để kiến tạo và trách nhiệm để bảo vệ.

Đó là nền tảng của một nền văn minh trưởng thành.

1. Mỗi người là người kiến tạo cuộc đời mình

Con người không chỉ là sản phẩm của hoàn cảnh.

Hoàn cảnh có thể ảnh hưởng đến chúng ta, nhưng không nên quyết định hoàn toàn chúng ta sẽ trở thành ai.

Mỗi người có quyền lựa chọn cách học tập, nghề nghiệp, nơi sống, cách làm việc, cách xây dựng gia đình và những giá trị mình theo đuổi, trong khuôn khổ pháp luật và tôn trọng quyền của người khác.

Cuộc đời không phải là món quà được trao sẵn.

Cuộc đời là một công trình mà mỗi người phải tự xây dựng.

2. Quyền lựa chọn là quyền quan trọng của con người

Trong kỷ nguyên AI, công nghệ có thể đưa ra vô số lựa chọn cho con người.

AI có thể gợi ý nghề nghiệp.

AI có thể đề xuất kế hoạch kinh doanh.

AI có thể phân tích tài chính.

AI có thể dự đoán xu hướng.

Nhưng lựa chọn cuối cùng vẫn phải thuộc về con người.

Không nên để thuật toán quyết định toàn bộ cuộc đời mình.

Con người cần sử dụng công nghệ để mở rộng khả năng lựa chọn, chứ không phải từ bỏ quyền lựa chọn của chính mình.

AI có thể chỉ đường; con người phải quyết định mình muốn đi đâu.

3. Kiến tạo tương lai bắt đầu từ trách nhiệm với bản thân

Muốn xây dựng tương lai tốt đẹp, trước hết mỗi người phải chịu trách nhiệm với chính mình.