HNI 21-5

Chương 34: THU NHẬP CƠ BẢN CỘNG ĐỒNG (UBI)

Không ai bị bỏ lại phía sau.

1. Khi sự sống không còn là cuộc chiến sinh tồn

Trong suốt phần lớn lịch sử nhân loại, con người sống trong nỗi sợ cơ bản: sợ không có đủ để sống.

Sợ mất việc.

Sợ bệnh tật.

Sợ tuổi già.

Sợ một biến cố bất ngờ có thể kéo cả gia đình xuống đáy nghèo khó.

Nỗi sợ đó khiến con người phải làm việc không ngừng nghỉ, đôi khi không phải để sống, mà chỉ để tồn tại.

 

Nhưng trong kỷ nguyên số – nơi tự động hoá, AI, robot và blockchain tạo ra năng suất chưa từng có – câu hỏi lớn xuất hiện:

 

> Nếu thế giới đã đủ giàu để nuôi tất cả mọi người,

tại sao vẫn còn người bị bỏ lại phía sau?

 

Đây chính là lý do Thu nhập cơ bản cộng đồng (UBI) ra đời.

 

UBI không phải là tiền trợ cấp.

UBI không phải là sự ban phát.

UBI là quyền cơ bản của một công dân trong xã hội mới.

 

Đó là quyền được sống an toàn.

 

2. UBI là gì?

 

UBI – Universal Basic Income – là khoản thu nhập được trao định kỳ, vô điều kiện, cho mọi công dân.

 

Không cần chứng minh nghèo.

Không cần chứng minh thất nghiệp.

Không cần xin phép.

Không cần xét duyệt.

 

Chỉ cần bạn là công dân của hệ sinh thái, bạn có quyền nhận.

 

UBI đảm bảo mỗi người đều có:

 

Thực phẩm cơ bản

 

Nơi ở tối thiểu

 

Y tế thiết yếu

 

Giáo dục nền tảng

 

Kết nối Internet

 

Nói cách khác:

 

UBI bảo đảm mức sống tối thiểu của phẩm giá con người.

 

3. Vì sao UBI trở nên cần thiết?

 

Trong thế kỷ 21, một nghịch lý xuất hiện:

 

Năng suất tăng vọt

Nhưng bất bình đẳng cũng tăng vọt.

 

AI có thể thay thế:

 

Công nhân nhà máy

 

Nhân viên văn phòng

 

Lái xe

 

Nhân viên bán hàng

 

Thậm chí cả chuyên gia

 

Hàng triệu việc làm biến mất.

 

Và điều này sẽ không dừng lại.

 

Câu hỏi không còn là “AI có thay thế con người không?”

Mà là: “Con người sẽ sống thế nào khi không cần làm việc để sống?”

 

UBI chính là câu trả lời.

 

4. UBI không giết chết động lực làm việc

 

Một trong những nỗi sợ lớn nhất là:

 

“Nếu mọi người được nhận tiền, họ sẽ không làm gì cả.”

 

Nhưng sự thật lại ngược lại.

 

Khi con người không còn bị áp lực sinh tồn, họ bắt đầu:

 

Học tập

 

Sáng tạo

 

Khởi nghiệp

 

Làm việc họ yêu thích

 

Cống hiến cho cộng đồng

 

UBI không làm con người lười biếng.

UBI giải phóng con người khỏi nỗi sợ.

 

Và khi nỗi sợ biến mất, tiềm năng xuất hiện.

5. UBI trong H’Coin Dream Village hoạt động thế nào?

 

Trong hệ sinh thái H’Coin:

 

UBI không được in từ không khí.

UBI được tạo ra từ giá trị cộng đồng.

 

Nguồn hình thành UBI gồm:

 

Doanh thu từ hệ sinh thái số

 

Lợi nhuận từ dự án cộng đồng

 

Phí giao dịch blockchain

 

Token hoá tài sản

 

Quỹ phúc lợi chung

 

Năng suất từ tự động hoá

 

Khi hệ sinh thái phát triển → quỹ UBI tăng.

Khi cộng đồng thịnh vượng → mọi công dân đều hưởng lợi.

 

Đây là mô hình kinh tế tuần hoàn xã hội.

 

6. Từ “sống sót” đến “sống có ý nghĩa”

 

Khi nhu cầu cơ bản được đảm bảo, con người bắt đầu đặt câu hỏi lớn hơn:

 

Tôi thực sự muốn làm gì?

 

Tôi muốn trở thành ai?

 

Tôi có thể đóng góp gì cho thế giới?

 

UBI không phải là điểm kết thúc của lao động.

UBI là điểm khởi đầu của sứ mệnh cá nhân.

 

Từ đây, xã hội chuyển từ:

 

Xã hội sinh tồn → Xã hội sáng tạo.

 

7. Không ai bị bỏ lại phía sau

 

Trong xã hội cũ, luôn tồn tại những người “thua cuộc”:

 

Người mất việc vì công nghệ

 

Người bệnh tật

 

Người già

 

Người yếu thế

 

Người sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn

 

Trong xã hội mới, khái niệm “thua cuộc” không còn tồn tại.

 

Bởi vì:

 

Một xã hội chỉ thực sự phát triển khi người yếu nhất cũng được bảo vệ.

 

UBI chính là tuyên bố mạnh mẽ nhất:

 

> Không ai bị bỏ lại phía sau.

 

8. UBI – nền móng của hoà bình xã hội

 

Phần lớn xung đột xã hội bắt nguồn từ:

 

Nghèo đói

 

Bất công

 

Thiếu cơ hội

 

Nỗi sợ mất an toàn

 

Khi mọi người đều có nền tảng sống cơ bản:

 

Tội phạm giảm

 

Căng thẳng giảm

 

Bạo lực giảm

 

Niềm tin tăng

 

UBI không chỉ là chính sách kinh tế.

UBI là chính sách hoà bình.

 

9. Từ quốc gia đến nhân loại

 

UBI trong H’Coin Dream Village chỉ là bước khởi đầu.

 

Tầm nhìn xa hơn là:

 

UBI toàn cầu.

 

Một ngày nào đó, mỗi con người trên Trái Đất – bất kể quốc tịch – đều có thu nhập cơ bản.

 

Đó sẽ là ngày:

 

Không còn đói nghèo cực đoan

 

Không còn trẻ em chết vì thiếu ăn

 

Không còn người phải làm việc chỉ để tồn tại

 

Ngày đó, nhân loại chính thức bước sang nền văn minh mới.

 

10. Lời kết

 

UBI không phải là giấc mơ viển vông.

UBI là bước tiến tự nhiên của nền kinh tế số.

 

Khi công nghệ đủ mạnh để nuôi sống tất cả mọi người,

việc không làm điều đó mới là điều phi lý.

Thu nhập cơ bản cộng đồng không phải là câu hỏi có nên hay không.

Chỉ còn là câu hỏi: khi nào.

Và trong H’Coin Dream Village, hành trình ấy đã bắt đầu.