HNI 6/1

📕 Bài thơ chương 39

CÔNG NGHỆ VÀ SỰ TỈNH THỨC

Con người tạo ra máy

để nhẹ gánh tay chân,

rồi có lúc chính mình

lại nặng gánh trong tâm.

Màn hình sáng hơn ánh sao đêm,

dữ liệu biết nhiều điều ta chưa kịp hiểu,

thuật toán đoán được ta thích gì,

nhưng không biết ta đang buồn hay vui.

Ta kết nối không ngừng,

mà đôi khi quên chạm vào nhau,

tin nhắn đến rất nhanh,

còn lắng nghe thì chậm.

Công nghệ không có lỗi,

nó chỉ phản chiếu điều ta trao,

nếu tâm ta vội vàng, vô thức,

máy cũng nhân lên sự xao động ấy mà thôi.

Tỉnh thức là khi ta dùng công nghệ

như dùng một con dao sắc,

biết cầm cho đúng để tạo tác,

không để đứt tay mình.

Là biết tắt màn hình

để mở lòng,

biết im lặng

giữa muôn vàn âm thanh nhân tạo.

Tỉnh thức là nhớ rằng:

máy có thể học rất nhanh,

nhưng chỉ con người

mới biết yêu, biết đau, biết chịu trách nhiệm.

Khi công nghệ đứng sau nhân tính,

trí tuệ trở thành ánh đèn soi đường,

còn khi nó đứng trước lương tri,

con người dễ lạc trong chính phát minh của mình.

Giữa kỷ nguyên số không ngủ,

sự tỉnh thức là nút “dừng” cần thiết,

để mỗi lần ta chạm vào công nghệ,

là một lần chọn làm người — trọn vẹn và có ý thức.