HNI 8/2
Bài thơ Chương 13. BỊ CÁO: CÁI TÔI
Phiên tòa mở ra
không cần thẩm phán.
Bị cáo bước vào
không bị còng tay,
chỉ mang theo một khuôn mặt
rất quen.
Cái Tôi ngồi đó,
thẳng lưng, im lặng,
tự tin như kẻ vô tội.
Nó đã quen được bảo vệ,
quen được gọi là
“bản năng”,
“hoàn cảnh”,
“quyền lợi chính đáng”.
Bản cáo trạng không dài,
chỉ toàn những điều nhỏ nhặt:
Tự ái khi bị góp ý,
kiêu hãnh khi được khen,
và những lần đặt mình
cao hơn sự thật.
Nhân chứng lần lượt xuất hiện:
Một lời nói làm người khác tổn thương,
một quyết định chỉ nghĩ cho riêng mình,
một lần thắng lợi
được xây trên sự im lặng của lương tâm.
Cái Tôi biện hộ rất hay.
Nó nói về nỗi sợ,
về quá khứ từng bị xem thường,
về khát khao được công nhận.
Tất cả đều đúng —
nhưng chưa đủ.
Bởi không ai buộc tội
việc muốn được yêu thương,
chỉ buộc tội
khi vì điều đó
mà chà đạp người khác.
Có lúc Cái Tôi khóc,
có lúc nó nổi giận,
có lúc nó đổ lỗi cho thế giới.
Nhưng bằng chứng thì vẫn ở đó,
lặng lẽ,
không lay chuyển.
Bản án không nhằm tiêu diệt,
cũng không để trừng phạt.
Nó chỉ yêu cầu một điều duy nhất:
Cái Tôi phải cúi đầu
trước sự thật.
Bởi khi Cái Tôi ngồi ghế tối cao,
lương tâm sẽ bị lưu đày.
Và chỉ khi Cái Tôi chịu đứng xuống,
con người mới bắt đầu
được sống như một con người.
Phiên tòa khép lại,
bị cáo vẫn còn đó.
Nhưng từ giây phút này,
nó không còn được phép
điều khiển ta trong bóng tối.