HNI 09-2

BÀI THƠ CHƯƠNG 29: LỊCH SỬ SAI LẦM CỦA TIỀN TỆ

Thuở ban đầu, tiền chỉ là chiếc cầu

Nối trao đổi, nối niềm tin giản dị

Một con cá đổi vài đấu lúa

Người với người nhìn thẳng ánh mắt nhau.

Rồi kim loại lên ngôi thay lời hứa

Vàng bạc sáng nhưng lòng dần tối đi

Giá trị đo bằng cân nặng

Chứ không còn bằng nghĩa tình.

Người đúc tiền, nắm luôn vận mệnh

Ai giữ khuôn, kẻ đó làm vua

Tiền thôi là công cụ

Mà thành dây trói tự do.

Giấy được in nhanh hơn mồ hôi

Con số chạy nhanh hơn mùa vụ

Của cải sinh ra từ nợ

Chứ không từ lao động con người.

Ngân hàng mọc lên như đền thờ mới

Niềm tin đặt vào chữ ký xa lạ

Người làm cả đời không hiểu

Vì sao mình mãi thiếu trước hụt sau.

Tiền đẻ ra tiền, không cần bàn tay

Kẻ có vốn ngồi yên vẫn lớn

Kẻ chỉ có sức lao động

Chạy cả đời không kịp giá tăng.

Chiến tranh nổ ra vì tiền

Hòa bình cũng được mua bằng tiền

Đạo đức bị đem mặc cả

Lương tâm gắn giá trên sàn.

Con người không còn hỏi:

“Việc này có đúng không?”

Mà hỏi:

“Việc này có lợi không?”

Tiền từ phương tiện thành mục đích

Từ đầy tớ hóa ông chủ cuộc đời

Nhiều người giàu nhưng rỗng

Nhiều kẻ nghèo nhưng mất luôn niềm tin.

Sai lầm không nằm ở đồng tiền

Mà ở chỗ ta trao cho nó quyền lực tối cao

Khi quên rằng:

Tiền phải phục vụ sự sống

Chứ không được cai trị con người.

Lịch sử tiền tệ viết bằng con số

Nhưng nước mắt thì không thống kê

Bao thế hệ làm thuê cho hệ thống

Mà tưởng mình đang tự do.

Đã đến lúc gieo lại hạt giống mới

Tiền mang linh hồn cộng đồng

Giá trị đo bằng sự đủ đầy

Không phải bằng nỗi sợ thiếu.

Ngày tiền quay về đúng chỗ

Là ngày con người đứng thẳng lưng

Không cúi đầu trước con số

Mà ngẩng đầu sống đúng làm người