HNI 15/4/2026: NÔNG DÂN CÔNG NGHỆ – QUYẾT KHÔNG ĐỂ 1m² ĐẤT LÃNG PHÍ
Trong thời đại mới, người nông dân không còn chỉ “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”…
Mà là nhà đầu tư – nhà quản lý – và người làm chủ công nghệ.
Một mét vuông đất hôm nay không chỉ trồng cây
Mà còn có thể tạo ra giá trị kinh tế, hệ sinh thái, và tương lai bền vững
Tư duy mới của nông dân thế hệ mới:
✔ Không để đất trống – phải sinh lợi
✔ Không làm theo kinh nghiệm – phải có dữ liệu
✔ Không làm nhỏ lẻ – phải liên kết hệ thống
✔ Không phụ thuộc – phải làm chủ công nghệ
Nông dân công nghệ là gì?
- Biết sử dụng app để quản lý đất
- Áp dụng AI – IoT vào sản xuất
- Tối ưu năng suất trên từng mét vuông
- Bán hàng online – kết nối toàn quốc
Sứ mệnh của chúng ta:
Phủ xanh mọi vùng đất
Tăng thu nhập cho từng hộ dân
Xây dựng nền nông nghiệp thông minh – bền vững
Hãy bắt đầu ngay hôm nay:
Không cần đất lớn
Không cần vốn nhiều
Chỉ cần tư duy đúng + hành động sớm
Vì tương lai,
Vì gia đình,
Và vì một Việt Nam giàu mạnh từ chính mảnh đất của mình
Thông điệp mạnh mẽ:
“1m² đất – 1 cơ hội làm giàu”
Bạn đã sẵn sàng trở thành nông dân công nghệ chưa?

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 8**
**Kỷ luật cá nhân – Sức mạnh bị đánh giá thấp**

Không ồn ào như những lời hứa lớn,
Không rực rỡ như ánh chớp thành công.
Kỷ luật đến – lặng thầm như hơi thở,
Nhưng dựng xây… cả một đời vững bền.

Nó không khiến người ta thấy hào hứng,
Cũng chẳng làm tim rung động nhất thời.
Chỉ là việc lặp đi lặp lại mỗi ngày,
Những điều nhỏ… nhưng ít ai bền chí.

Khi người khác chọn nghỉ ngơi thoải mái,
Người kỷ luật vẫn tiến bước âm thầm.
Không cần ai khen, không cần ai thấy,
Chỉ cần mình… không phản bội bản thân.

Kỷ luật không phải là xiềng xích,
Mà là chìa khóa mở cánh cửa tự do.
Tự do khỏi trì hoãn và yếu đuối,
Tự do khỏi chính mình của ngày xưa.

Có những giấc mơ không chết vì khó,
Mà chết vì thiếu một chút kiên trì.
Một ngày bỏ qua – tưởng như rất nhỏ,
Nhưng góp lại… thành khoảng cách chia ly.

Người thành công không hơn người khác,
Chỉ hơn ở chỗ… họ không bỏ cuộc.
Họ hiểu rằng mỗi bước đi rất nhỏ,
Là viên gạch xây nên cả tương lai.

Kỷ luật là làm khi không muốn làm,
Là đứng dậy khi trong lòng mệt mỏi.
Là tiếp tục… dù chẳng ai theo dõi,
Và tin mình… ngay cả lúc cô đơn.

Đừng chờ cảm hứng mới bắt đầu hành động,
Hãy hành động – rồi cảm hứng sẽ theo sau.
Bởi sức mạnh không nằm trong khoảnh khắc,
Mà nằm trong… sự lặp lại dài lâu.

Kỷ luật cá nhân – sức mạnh thầm lặng,
Nhưng đủ làm thay đổi cả cuộc đời.
Ai làm chủ được từng ngày rất nhỏ,
Sẽ làm chủ… những giấc mơ lớn lao.

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 9**
**Niềm tin và hệ điều hành não bộ**

Trong sâu thẳm một vùng không nhìn thấy,
Não bộ ta – như hệ máy nhiệm màu.
Không chỉ nghĩ… mà còn đang lập trình,
Bằng niềm tin ta giữ đã từ lâu.

Niềm tin ấy – như dòng mã vô hình,
Âm thầm chạy trong từng suy nghĩ nhỏ.
Nó quyết định ta nhìn đời ra sao,
Là giới hạn… hay chân trời rộng mở.

Nếu trong ta là những dòng tiêu cực:
“Tôi không đủ… tôi chẳng thể làm gì…”
Thì não bộ sẽ tìm cách chứng minh,
Biến điều sai… thành “sự thật” mỗi khi.

Nhưng nếu ta cài vào niềm tin mới:
“Tôi xứng đáng… và tôi sẽ thành công,”
Não bộ ấy sẽ mở đường lặng lẽ,
Dẫn ta đi qua mọi ngả mênh mông.

Não không phân biệt đâu là thật – giả,
Chỉ làm theo điều lặp lại mỗi ngày.
Như hạt giống gieo vào vùng tiềm thức,
Tin điều gì… thì cuộc sống nở hoa cây.

Có người sống trong vòng lặp thất bại,
Không phải vì họ kém hơn ai.
Mà vì hệ điều hành bên trong họ,
Đã cũ rồi… nhưng chưa từng nâng cấp lại.

Hãy làm mới từng suy nghĩ nhỏ bé,
Hãy chọn tin vào chính bản thân mình.
Mỗi lời nói – là một dòng lệnh gửi,
Mỗi hành động – là một bước lập trình.

Đừng để người khác viết nên số phận,
Bằng nghi ngờ hay những giới hạn vay mượn.
Hãy tự viết hệ điều hành cuộc đời,
Bằng niềm tin đủ lớn… và kiên cường.

Vì khi bên trong bạn đã thay đổi,
Thế giới ngoài kia cũng sẽ chuyển mình.
Não bộ mạnh nhất không phải ở trí nhớ,
Mà ở nơi… bạn chọn đặt niềm tin.

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 8**
**Kỷ luật cá nhân – Sức mạnh bị đánh giá thấp**

Không ồn ào như những lời hứa lớn,
Không rực rỡ như ánh chớp thành công.
Kỷ luật đến – lặng thầm như hơi thở,
Nhưng dựng xây… cả một đời vững bền.

Nó không khiến người ta thấy hào hứng,
Cũng chẳng làm tim rung động nhất thời.
Chỉ là việc lặp đi lặp lại mỗi ngày,
Những điều nhỏ… nhưng ít ai bền chí.

Khi người khác chọn nghỉ ngơi thoải mái,
Người kỷ luật vẫn tiến bước âm thầm.
Không cần ai khen, không cần ai thấy,
Chỉ cần mình… không phản bội bản thân.

Kỷ luật không phải là xiềng xích,
Mà là chìa khóa mở cánh cửa tự do.
Tự do khỏi trì hoãn và yếu đuối,
Tự do khỏi chính mình của ngày xưa.

Có những giấc mơ không chết vì khó,
Mà chết vì thiếu một chút kiên trì.
Một ngày bỏ qua – tưởng như rất nhỏ,
Nhưng góp lại… thành khoảng cách chia ly.

Người thành công không hơn người khác,
Chỉ hơn ở chỗ… họ không bỏ cuộc.
Họ hiểu rằng mỗi bước đi rất nhỏ,
Là viên gạch xây nên cả tương lai.

Kỷ luật là làm khi không muốn làm,
Là đứng dậy khi trong lòng mệt mỏi.
Là tiếp tục… dù chẳng ai theo dõi,
Và tin mình… ngay cả lúc cô đơn.

Đừng chờ cảm hứng mới bắt đầu hành động,
Hãy hành động – rồi cảm hứng sẽ theo sau.
Bởi sức mạnh không nằm trong khoảnh khắc,
Mà nằm trong… sự lặp lại dài lâu.

Kỷ luật cá nhân – sức mạnh thầm lặng,
Nhưng đủ làm thay đổi cả cuộc đời.
Ai làm chủ được từng ngày rất nhỏ,
Sẽ làm chủ… những giấc mơ lớn lao.

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 10**
**Xây dựng bản đồ nội tại (Inner Map)**

Có những con đường không nằm trên bản đồ,
Không biển chỉ, không dấu chân dẫn lối.
Chỉ có một la bàn nằm rất sâu trong tim,
Dẫn ta đi… qua muôn trùng bối rối.

Người lạc lối không phải vì thế giới rộng,
Mà vì trong lòng chưa rõ hướng đi.
Chạy thật nhanh… nhưng không biết mình đang đến,
Thì cuối cùng… cũng chỉ đứng yên mà thôi.

Bản đồ nội tại – không ai trao sẵn,
Không mua được bằng tiền hay lời khuyên.
Nó được vẽ từ trải nghiệm rất thật,
Từ những lần vấp ngã… rồi đứng lên.

Đó là nơi giá trị làm kim chỉ,
Niềm tin làm đường, mục tiêu làm sao.
Cảm xúc là tín hiệu cần lắng nghe,
Và lý trí… là người giữ tay lái.

Khi bạn biết mình là ai thật sự,
Biết điều gì khiến tim mình sáng lên,
Thì dù gió lớn hay đường đầy sương phủ,
Bạn vẫn đi… không sợ mất chính mình.

Người có bản đồ nội tại rõ ràng,
Không hoang mang giữa ngã ba cuộc sống.
Không chạy theo những điều người khác chọn,
Mà bước đi… theo tiếng gọi bên trong.

Đôi khi cần dừng lại để nhìn lại,
Chỉnh hướng đi trước khi bước thật xa.
Vì không phải cứ đi là sẽ tới,
Mà phải đúng đường… mới chạm được ước mơ.

Hãy vẽ cho mình một tấm bản đồ sống,
Cập nhật mỗi ngày bằng nhận thức sâu hơn.
Không hoàn hảo… nhưng luôn luôn tiến hóa,
Không đứng yên… mà trưởng thành từng cơn.

Bản đồ ấy – chính là bạn, không ai khác,
Là hành trình bạn tự viết nên đời.
Khi bên trong đã rõ ràng, vững chãi,
Bạn sẽ đi… đến bất cứ nơi nào bạn muốn.

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 9**
**Niềm tin và hệ điều hành não bộ**

Trong sâu thẳm một vùng không nhìn thấy,
Não bộ ta – như hệ máy nhiệm màu.
Không chỉ nghĩ… mà còn đang lập trình,
Bằng niềm tin ta giữ đã từ lâu.

Niềm tin ấy – như dòng mã vô hình,
Âm thầm chạy trong từng suy nghĩ nhỏ.
Nó quyết định ta nhìn đời ra sao,
Là giới hạn… hay chân trời rộng mở.

Nếu trong ta là những dòng tiêu cực:
“Tôi không đủ… tôi chẳng thể làm gì…”
Thì não bộ sẽ tìm cách chứng minh,
Biến điều sai… thành “sự thật” mỗi khi.

Nhưng nếu ta cài vào niềm tin mới:
“Tôi xứng đáng… và tôi sẽ thành công,”
Não bộ ấy sẽ mở đường lặng lẽ,
Dẫn ta đi qua mọi ngả mênh mông.

Não không phân biệt đâu là thật – giả,
Chỉ làm theo điều lặp lại mỗi ngày.
Như hạt giống gieo vào vùng tiềm thức,
Tin điều gì… thì cuộc sống nở hoa cây.

Có người sống trong vòng lặp thất bại,
Không phải vì họ kém hơn ai.
Mà vì hệ điều hành bên trong họ,
Đã cũ rồi… nhưng chưa từng nâng cấp lại.

Hãy làm mới từng suy nghĩ nhỏ bé,
Hãy chọn tin vào chính bản thân mình.
Mỗi lời nói – là một dòng lệnh gửi,
Mỗi hành động – là một bước lập trình.

Đừng để người khác viết nên số phận,
Bằng nghi ngờ hay những giới hạn vay mượn.
Hãy tự viết hệ điều hành cuộc đời,
Bằng niềm tin đủ lớn… và kiên cường.

Vì khi bên trong bạn đã thay đổi,
Thế giới ngoài kia cũng sẽ chuyển mình.
Não bộ mạnh nhất không phải ở trí nhớ,
Mà ở nơi… bạn chọn đặt niềm tin.

HNI 15/4
**BÀI THƠ CHƯƠNG 10**
**Xây dựng bản đồ nội tại (Inner Map)**

Có những con đường không nằm trên bản đồ,
Không biển chỉ, không dấu chân dẫn lối.
Chỉ có một la bàn nằm rất sâu trong tim,
Dẫn ta đi… qua muôn trùng bối rối.

Người lạc lối không phải vì thế giới rộng,
Mà vì trong lòng chưa rõ hướng đi.
Chạy thật nhanh… nhưng không biết mình đang đến,
Thì cuối cùng… cũng chỉ đứng yên mà thôi.

Bản đồ nội tại – không ai trao sẵn,
Không mua được bằng tiền hay lời khuyên.
Nó được vẽ từ trải nghiệm rất thật,
Từ những lần vấp ngã… rồi đứng lên.

Đó là nơi giá trị làm kim chỉ,
Niềm tin làm đường, mục tiêu làm sao.
Cảm xúc là tín hiệu cần lắng nghe,
Và lý trí… là người giữ tay lái.

Khi bạn biết mình là ai thật sự,
Biết điều gì khiến tim mình sáng lên,
Thì dù gió lớn hay đường đầy sương phủ,
Bạn vẫn đi… không sợ mất chính mình.

Người có bản đồ nội tại rõ ràng,
Không hoang mang giữa ngã ba cuộc sống.
Không chạy theo những điều người khác chọn,
Mà bước đi… theo tiếng gọi bên trong.

Đôi khi cần dừng lại để nhìn lại,
Chỉnh hướng đi trước khi bước thật xa.
Vì không phải cứ đi là sẽ tới,
Mà phải đúng đường… mới chạm được ước mơ.

Hãy vẽ cho mình một tấm bản đồ sống,
Cập nhật mỗi ngày bằng nhận thức sâu hơn.
Không hoàn hảo… nhưng luôn luôn tiến hóa,
Không đứng yên… mà trưởng thành từng cơn.

Bản đồ ấy – chính là bạn, không ai khác,
Là hành trình bạn tự viết nên đời.
Khi bên trong đã rõ ràng, vững chãi,
Bạn sẽ đi… đến bất cứ nơi nào bạn muốn.

HNI 15/4
**CHƯƠNG 11: “BIẾT NGƯỜI” LÀ GÌ TRONG THỜI ĐẠI MỚI**
*1. Khái niệm “biết người” – Từ cổ điển đến hiện đại**

Từ hàng ngàn năm trước, con người đã nhận ra rằng: muốn chiến thắng, không chỉ cần hiểu bản thân mà còn phải hiểu người khác. “Biết người” từng được hiểu đơn giản là khả năng quan sát, đoán ý, nhận diện tính cách và dự đoán hành vi của đối phương.

Nhưng trong thời đại mới – nơi công nghệ, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ – “biết người” không còn dừng lại ở việc nhìn mặt đoán tâm. Nó đã trở thành một năng lực tổng hợp, bao gồm:

* Hiểu tâm lý sâu bên trong
* Nhận diện động cơ ẩn giấu
* Phân tích hành vi trong nhiều bối cảnh
* Và đặc biệt là đọc được “tín hiệu vô hình” từ cảm xúc, năng lượng và môi trường số

Nói cách khác, “biết người” ngày nay là sự kết hợp giữa **trí tuệ cảm xúc, tư duy chiến lược và khả năng phân tích dữ liệu hành vi**.

*2. Thời đại mới – Khi con người không còn đơn giản**

Ngày xưa, con người sống trong môi trường tương đối ổn định. Một người có thể giữ một vai trò rõ ràng: nông dân, thương nhân, chiến binh. Nhưng ngày nay, mỗi người lại mang nhiều “lớp mặt nạ” khác nhau:

* Ngoài đời thực: một con người
* Trên mạng xã hội: một phiên bản khác
* Trong công việc: một vai trò khác
* Trong nội tâm: một thế giới hoàn toàn riêng biệt

Điều này khiến việc “biết người” trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

Bạn không chỉ cần hiểu những gì họ nói, mà còn phải hiểu:

* Điều họ không nói
* Điều họ cố tình che giấu
* Và điều họ thậm chí chưa nhận ra về chính mình

Trong thời đại số, **thông tin nhiều nhưng sự thật lại bị phân mảnh**. Người giỏi không phải là người biết nhiều, mà là người biết lọc, biết kết nối và biết nhìn xuyên qua lớp vỏ bề ngoài.

*3. Ba tầng nhận thức trong việc “biết người”**

Để thực sự hiểu người khác, chúng ta cần nhìn họ ở ba tầng sâu khác nhau:

*Tầng 1: Hành vi bên ngoài**

Đây là những gì dễ thấy nhất:

* Cách họ nói chuyện
* Cách họ phản ứng
* Ngôn ngữ cơ thể
* Thói quen hằng ngày

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở đây, bạn rất dễ bị đánh lừa. Bởi vì hành vi có thể được “diễn”.

Tầng 2: Cảm xúc và tâm lý**

Đây là tầng sâu hơn, nơi bạn bắt đầu hiểu:

* Họ sợ điều gì
* Họ mong muốn điều gì

Trả lời câu đố sáng ngày 15/04/2026
Đề 1: Viết 10 lời biết ơn chủ đề tự chọn (tập trung vào mạng xã hội HNI, Chủ tịch, hroup, hcoin).
Cảm ơn Chủ tịch HGroup vì những lời dạy và sự hướng dẫn tuyệt vời.
Cảm ơn cộng đồng HCoin vì sự chia sẻ và hỗ trợ liên tục.
Cảm ơn tất cả các thành viên đã tạo ra một môi trường phát triển bền vững.
Cảm ơn những cơ hội học hỏi mà cộng đồng HNI mang lại mỗi ngày.
Cảm ơn sự kiên nhẫn và lòng tin của mọi người trong các dự án.
Cảm ơn tất cả các nhóm và lãnh đạo đã giữ vững tinh thần đoàn kết.
Cảm ơn HCoin vì sự đổi mới và sáng tạo trong lĩnh vực tài chính.
Cảm ơn các công nghệ tiên tiến được phát triển, mang lại sự ổn định cho cộng đồng.
Cảm ơn sự khích lệ và động viên từ mọi người trong việc phát triển sự nghiệp cá nhân.
Cảm ơn HGroup đã luôn tạo ra một không gian để mỗi cá nhân có thể tỏa sáng.
Đề 2: Cảm nhận Chương 27: Sách Trắng HCoin “HCOIN - Đồng tiền tâm linh kiến tạo hệ sinh thái thịnh vượng & phụng sự nhân loại” Tác giả HenryLe - Lê Đình Hải.
Chương này mang lại cái nhìn sâu sắc về sự kết hợp giữa tài chính và tâm linh, khơi gợi tiềm năng của HCoin trong việc tạo ra một hệ sinh thái thịnh vượng không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần. Sự tương thích giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong việc sử dụng HCoin chính là yếu tố then chốt để phát triển một xã hội toàn diện và bền vững.
Đề 3: Sách Trắng HCoin "Mô hình cổ phần hóa dự án" Tác giả HenryLe - Lê Đình Hải.
Mô hình cổ phần hóa dự án HCoin không chỉ là một phương pháp phát triển bền vững mà còn là chiến lược để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Bằng cách áp dụng mô hình này, các dự án có thể tăng trưởng mạnh mẽ và thu hút sự quan tâm của các đối tác chiến lược, đảm bảo sự phát triển lâu dài và hiệu quả.
Đề 4: Sách Trắng: "Chiến lược phát triển hệ thống ẩm thực toàn cầu" Tác giả HenryLe - Lê Đình Hải.
Sách Trắng này đưa ra chiến lược toàn diện để phát triển một hệ thống ẩm thực toàn cầu, nơi HCoin có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một nền tảng thanh toán và giao dịch tiện lợi cho ngành ẩm thực. Mô hình này không chỉ giúp kết nối các quốc gia mà còn tạo ra cơ hội hợp tác, chia sẻ và phát triển bền vững trong lĩnh vực này.
Đề 5: Sách Trắng “0 Đồng Thành Tỷ Phú Trí Thức - Giải pháp cho 22.000 bạn trẻ” Tác giả HenryLe - Lê Đình Hải.
Chương này mang lại sự đổi mới trong việc tiếp cận và giải quyết vấn đề nghèo đói và thiếu cơ hội cho giới trẻ. Việc cung cấp nền tảng học hỏi và phát triển tài chính cho hơn 22.000 bạn trẻ không chỉ tạo cơ hội thay đổi cuộc sống mà còn giúp họ tìm thấy con đường đi đến sự thịnh vượng bền vững.
Đề 6: Sách Trắng “Người Tạo Ra Tiền & Người Đi Kiếm Tiền” Tác giả HenryLe - Lê Đình Hải.
Cuốn sách này nhấn mạnh sự khác biệt giữa những người tạo ra tiền và những người đi kiếm tiền. Tác giả chỉ ra rằng việc hiểu rõ sự vận hành của hệ thống tài chính và công nghệ sẽ giúp mỗi người có thể tự do và sáng tạo trong việc tạo dựng sự thịnh vượng cho chính mình và cộng đồng. Sự kết hợp giữa tư duy sáng tạo và chiến lược đầu tư là chìa khóa để đạt được thành công lâu dài.
Các câu trả lời này phản ánh nội dung các chương sách mà bạn đang xây dựng và khơi gợi những giá trị cốt lõi của HCoin và cộng đồng HNI.

HNI 15/4
**CHƯƠNG 12: TÂM LÝ CON NGƯỜI VÀ HÀNH VI QUYẾT ĐỊNH**

1. Hành vi – Phần nổi của tảng băng tâm lý**

Trong cuộc sống, chúng ta thường nhìn vào hành vi để đánh giá một con người:

* Họ nói gì
* Họ làm gì
* Họ phản ứng ra sao

Nhưng thực tế, hành vi chỉ là **phần nổi của tảng băng**. Bên dưới nó là cả một hệ thống tâm lý phức tạp gồm:

* Cảm xúc
* Niềm tin
* Trải nghiệm
* Và những lập trình vô thức

Một người hành động không phải vì “họ muốn”, mà vì **họ được lập trình để phản ứng như vậy**.

Hiểu được điều này, bạn sẽ không còn nhìn con người một cách hời hợt, mà bắt đầu đào sâu vào gốc rễ.
*2. Tâm lý – Bộ điều khiển vô hình của mọi quyết định**

Mỗi quyết định của con người, dù nhỏ hay lớn, đều chịu ảnh hưởng bởi tâm lý.

Khi một người:

* Mua một sản phẩm
* Chọn một công việc
* Yêu một người
* Hay từ bỏ một cơ hội

Họ thường nghĩ đó là quyết định “lý trí”. Nhưng sự thật là:

> Cảm xúc quyết định trước, lý trí chỉ đến sau để hợp lý hóa.

Tâm lý con người hoạt động như một “bộ điều khiển vô hình”, âm thầm dẫn dắt mọi lựa chọn.

Nếu bạn hiểu được bộ điều khiển này, bạn có thể:

* Dự đoán hành vi
* Ảnh hưởng đến quyết định
* Và thậm chí thay đổi kết quả của một tình huống

3. Ba yếu tố cốt lõi chi phối hành vi**

Để hiểu hành vi con người, cần nhìn vào ba yếu tố chính:
*a. Cảm xúc (Emotion)**

Cảm xúc là động lực mạnh nhất thúc đẩy hành động.

* Sợ hãi → né tránh
* Tham lam → hành động liều lĩnh
* Yêu thương → hy sinh
* Tức giận → phản ứng bộc phát

Một người có thể biết điều gì đúng, nhưng vẫn làm điều sai chỉ vì cảm xúc chi phối.
*b. Niềm tin (Belief)**

Niềm tin là “bộ lọc” của thực tại.

Nếu một người tin rằng:

* “Tôi không đủ giỏi” → họ sẽ không dám thử
* “Tiền là xấu” → họ sẽ tự sabot bản thân khi kiếm được tiền
* “Tôi xứng đáng thành công” → họ sẽ hành động tự tin hơn

Niềm tin không chỉ ảnh hưởng hành vi, mà còn tạo ra kết quả.
**c. Môi trường (Environment)**

Con người không tồn tại độc lập. Họ bị ảnh hưởng bởi:

* Gia đình
* Bạn bè
* Văn hóa
* Mạng xã hội

Môi trường có thể:

* Kích hoạt một hành vi
* Hoặc kìm hãm một tiềm năng

Một người ở môi trường tiêu cực sẽ khó phát triển, dù họ có khả năng.
4. Hành vi lặp lại – Dấu hiệu của lập trình vô thức**