HNI 24/6
CHƯƠNG 42: MỖI ĐỊA PHƯƠNG MỘT CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP

1. CÂU CHUYỆN MỞ ĐẦU: NGÔI LÀNG KHÔNG CÒN NGƯỜI MÙ CHỮ

Nhiều năm trước, tại một vùng quê nghèo, tỷ lệ người lớn không biết chữ còn khá cao. Không ít người chưa từng được đến trường. Có người biết đọc nhưng không biết viết. Có người chỉ học vài lớp rồi bỏ dở để mưu sinh.

Điều đó khiến cuộc sống của họ gặp rất nhiều khó khăn.

Họ không thể đọc hướng dẫn sử dụng thuốc, không thể tiếp cận thông tin mới, không thể ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và cũng rất khó thích ứng với những thay đổi của xã hội hiện đại.

Một ngày nọ, chính quyền địa phương quyết định triển khai chương trình xây dựng cộng đồng học tập.

Nhà văn hóa xã được mở cửa vào buổi tối.

Các giáo viên nghỉ hưu tình nguyện đứng lớp.

Đoàn thanh niên hỗ trợ dạy tin học.

Hội phụ nữ tổ chức các lớp kỹ năng gia đình và chăm sóc sức khỏe.

Hội nông dân hướng dẫn kỹ thuật sản xuất mới.

Thư viện cộng đồng được hình thành với hàng nghìn đầu sách.

Sau vài năm, ngôi làng đã thay đổi đáng kể.

Người lớn biết đọc, biết viết.

Nông dân sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật giá cả thị trường.

Nhiều gia đình thoát nghèo nhờ áp dụng kiến thức mới vào sản xuất.

Quan trọng hơn, tinh thần học tập lan tỏa khắp cộng đồng.

Người dân không còn xem học tập là việc của trẻ em.

Họ hiểu rằng học tập là hành trình kéo dài suốt cuộc đời.

Đó chính là sức mạnh của một cộng đồng học tập.

---

2. HỌC TẬP KHÔNG CHỈ DIỄN RA TRONG NHÀ TRƯỜNG

Trong nhiều thế kỷ, xã hội thường quan niệm rằng việc học chủ yếu diễn ra trong trường học.

Trẻ em đến trường.

Người trưởng thành đi làm.

Sau khi tốt nghiệp, quá trình học tập gần như kết thúc.

Quan niệm này không còn phù hợp trong thế kỷ XXI.

Ngày nay, tri thức thay đổi liên tục.

Những nghề nghiệp mới xuất hiện.

Nhiều ngành nghề truyền thống biến mất.

Công nghệ phát triển làm thay đổi cách con người sống, làm việc và giao tiếp.

Điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân phải liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.

Nói cách khác, học tập phải diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc và trong suốt cuộc đời.

Nhà trường không thể là nơi duy nhất cung cấp tri thức.

Gia đình, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức xã hội và toàn bộ cộng đồng đều phải trở thành môi trường học tập.

Chính vì vậy, xây dựng cộng đồng học tập đã trở thành xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia trên thế giới.

---

3. CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP LÀ GÌ?

Cộng đồng học tập là cộng đồng mà ở đó mọi thành viên đều có cơ hội, điều kiện và động lực để học tập suốt đời.

Trong cộng đồng ấy:

- Trẻ em được học tập toàn diện.
- Người trưởng thành được cập nhật kiến thức thường xuyên.
- Người cao tuổi tiếp tục học tập để sống vui, sống khỏe và sống có ích.
- Mọi người cùng chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

Một cộng đồng học tập không nhất thiết phải giàu có.

Nhưng đó phải là cộng đồng coi trọng tri thức.

Nơi nào người dân có tinh thần ham học, nơi đó sẽ có nhiều cơ hội phát triển.

Ngược lại, nếu cộng đồng thờ ơ với việc học, sự phát triển sẽ sớm bị giới hạn.

---

4. NĂM TRỤ CỘT CỦA MỘT CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP

TRỤ CỘT THỨ NHẤT: GIA ĐÌNH HỌC TẬP

Gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người.

Những thói quen đọc sách, tinh thần tự học và thái độ đối với tri thức thường được hình thành từ gia đình.

Một gia đình học tập là gia đình:

- Khuyến khích các thành viên học tập thường xuyên.
- Xây dựng thói quen đọc sách.
- Cùng nhau chia sẻ kiến thức.
- Tạo môi trường tích cực cho sự phát triển của trẻ.

Khi hàng nghìn gia đình cùng học tập, cả cộng đồng sẽ thay đổi.

TRỤ CỘT THỨ HAI: DÒNG HỌ HỌC TẬP

Tại nhiều địa phương, các dòng họ đã đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến học.

Nhiều quỹ khuyến học được thành lập.

Nhiều học sinh nghèo vượt khó được hỗ trợ.

Nhiều gia đình lấy việc học làm giá trị cốt lõi.

Khi truyền thống hiếu học được duy trì qua nhiều thế hệ, cộng đồng sẽ hình thành nền tảng phát triển bền vững.

TRỤ CỘT THỨ BA: NHÀ TRƯỜNG MỞ

Nhà trường không nên hoạt động tách biệt khỏi cộng đồng.

Ngược lại, trường học cần trở thành trung tâm văn hóa và học tập của địa phương.

Ngoài giờ học chính khóa, trường học có thể:

- Mở thư viện phục vụ cộng đồng.
- Tổ chức lớp học kỹ năng.
- Phối hợp tổ chức các hoạt động khoa học, văn hóa.
- Chia sẻ cơ sở vật chất cho người dân.

Khi trường học mở cửa với cộng đồng, tri thức sẽ được lan tỏa mạnh mẽ hơn.

TRỤ CỘT THỨ TƯ: THIẾT CHẾ HỌC TẬP CỘNG ĐỒNG

Nhà văn hóa, thư viện, trung tâm học tập cộng đồng, câu lạc bộ và các nền tảng số đều có thể trở thành không gian học tập.

Những thiết chế này giúp mọi người:

- Học nghề.
- Học kỹ năng sống.
- Tiếp cận công nghệ.
- Cập nhật kiến thức mới.

Đặc biệt, trong thời đại số, việc xây dựng thư viện số và học liệu mở sẽ giúp thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các vùng miền.

TRỤ CỘT THỨ NĂM: VĂN HÓA HỌC TẬP SUỐT ĐỜI

Yếu tố quan trọng nhất của cộng đồng học tập không phải là cơ sở vật chất.

Đó là văn hóa học tập.

Khi mỗi người đều tin rằng học tập là nhu cầu tự thân, cộng đồng học tập sẽ hình thành một cách tự nhiên.

Người nông dân học kỹ thuật mới.

Người công nhân học kỹ năng mới.

Người cao tuổi học công nghệ số.

Người trẻ học kỹ năng lãnh đạo.

Tất cả cùng học và cùng phát triển.

---

5. CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP

Sự phát triển của công nghệ số đang tạo ra cơ hội chưa từng có cho việc học tập suốt đời.

Ngày nay, một người dân ở vùng sâu vùng xa vẫn có thể:

- Học ngoại ngữ trực tuyến.
- Tham gia các khóa học miễn phí.
- Truy cập thư viện số.
- Kết nối với chuyên gia ở khắp nơi trên thế giới.

Công nghệ đã phá bỏ nhiều rào cản về không gian và thời gian.

Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi mọi người đều được tiếp cận.

Do đó, các địa phương cần:

- Phổ cập kỹ năng số.
- Hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ.
- Phát triển hạ tầng số.
- Xây dựng kho học liệu mở.

Không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình học tập suốt đời.

---

6. XÂY DỰNG ĐỊA PHƯƠNG HỌC TẬP – TRÁCH NHIỆM CỦA TOÀN XÃ HỘI

Xây dựng cộng đồng học tập không phải là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục.

Đó là trách nhiệm chung của:

- Chính quyền địa phương.
- Nhà trường.
- Gia đình.
- Doanh nghiệp.
- Các tổ chức xã hội.
- Từng người dân.

Chính quyền tạo cơ chế và chính sách.

Nhà trường cung cấp tri thức.

Doanh nghiệp hỗ trợ nguồn lực.

Các tổ chức xã hội kết nối cộng đồng.

Người dân chủ động học tập.

Khi tất cả cùng chung tay, địa phương sẽ trở thành một cộng đồng học tập thực sự.

---

7. HƯỚNG TỚI XÃ HỘI HỌC TẬP QUỐC GIA

Một quốc gia không thể phát triển bền vững nếu người dân ngừng học.

Trong nền kinh tế tri thức, năng lực cạnh tranh của quốc gia phụ thuộc rất lớn vào chất lượng nguồn nhân lực.

Muốn xây dựng một xã hội học tập cấp quốc gia, cần bắt đầu từ những cộng đồng học tập ở cơ sở.

Mỗi xã, phường, thị trấn, quận huyện đều phải trở thành nơi mà người dân có cơ hội học tập suốt đời.

Khi hàng nghìn cộng đồng học tập được hình thành, quốc gia sẽ sở hữu nguồn lực tri thức to lớn để phát triển.

---

THÔNG ĐIỆP KẾT CHƯƠNG

Một địa phương giàu có chưa chắc đã là một địa phương phát triển bền vững.

Một địa phương thực sự phát triển là nơi người dân không ngừng học tập, chia sẻ tri thức và cùng nhau tiến bộ.

Khi mỗi địa phương trở thành một cộng đồng học tập, chúng ta sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng một xã hội học tập, văn minh và thịnh vượng.
HNI 24/6 CHƯƠNG 42: MỖI ĐỊA PHƯƠNG MỘT CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP 1. CÂU CHUYỆN MỞ ĐẦU: NGÔI LÀNG KHÔNG CÒN NGƯỜI MÙ CHỮ Nhiều năm trước, tại một vùng quê nghèo, tỷ lệ người lớn không biết chữ còn khá cao. Không ít người chưa từng được đến trường. Có người biết đọc nhưng không biết viết. Có người chỉ học vài lớp rồi bỏ dở để mưu sinh. Điều đó khiến cuộc sống của họ gặp rất nhiều khó khăn. Họ không thể đọc hướng dẫn sử dụng thuốc, không thể tiếp cận thông tin mới, không thể ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và cũng rất khó thích ứng với những thay đổi của xã hội hiện đại. Một ngày nọ, chính quyền địa phương quyết định triển khai chương trình xây dựng cộng đồng học tập. Nhà văn hóa xã được mở cửa vào buổi tối. Các giáo viên nghỉ hưu tình nguyện đứng lớp. Đoàn thanh niên hỗ trợ dạy tin học. Hội phụ nữ tổ chức các lớp kỹ năng gia đình và chăm sóc sức khỏe. Hội nông dân hướng dẫn kỹ thuật sản xuất mới. Thư viện cộng đồng được hình thành với hàng nghìn đầu sách. Sau vài năm, ngôi làng đã thay đổi đáng kể. Người lớn biết đọc, biết viết. Nông dân sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật giá cả thị trường. Nhiều gia đình thoát nghèo nhờ áp dụng kiến thức mới vào sản xuất. Quan trọng hơn, tinh thần học tập lan tỏa khắp cộng đồng. Người dân không còn xem học tập là việc của trẻ em. Họ hiểu rằng học tập là hành trình kéo dài suốt cuộc đời. Đó chính là sức mạnh của một cộng đồng học tập. --- 2. HỌC TẬP KHÔNG CHỈ DIỄN RA TRONG NHÀ TRƯỜNG Trong nhiều thế kỷ, xã hội thường quan niệm rằng việc học chủ yếu diễn ra trong trường học. Trẻ em đến trường. Người trưởng thành đi làm. Sau khi tốt nghiệp, quá trình học tập gần như kết thúc. Quan niệm này không còn phù hợp trong thế kỷ XXI. Ngày nay, tri thức thay đổi liên tục. Những nghề nghiệp mới xuất hiện. Nhiều ngành nghề truyền thống biến mất. Công nghệ phát triển làm thay đổi cách con người sống, làm việc và giao tiếp. Điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân phải liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng mới. Nói cách khác, học tập phải diễn ra ở mọi nơi, mọi lúc và trong suốt cuộc đời. Nhà trường không thể là nơi duy nhất cung cấp tri thức. Gia đình, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức xã hội và toàn bộ cộng đồng đều phải trở thành môi trường học tập. Chính vì vậy, xây dựng cộng đồng học tập đã trở thành xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia trên thế giới. --- 3. CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP LÀ GÌ? Cộng đồng học tập là cộng đồng mà ở đó mọi thành viên đều có cơ hội, điều kiện và động lực để học tập suốt đời. Trong cộng đồng ấy: - Trẻ em được học tập toàn diện. - Người trưởng thành được cập nhật kiến thức thường xuyên. - Người cao tuổi tiếp tục học tập để sống vui, sống khỏe và sống có ích. - Mọi người cùng chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau. Một cộng đồng học tập không nhất thiết phải giàu có. Nhưng đó phải là cộng đồng coi trọng tri thức. Nơi nào người dân có tinh thần ham học, nơi đó sẽ có nhiều cơ hội phát triển. Ngược lại, nếu cộng đồng thờ ơ với việc học, sự phát triển sẽ sớm bị giới hạn. --- 4. NĂM TRỤ CỘT CỦA MỘT CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP TRỤ CỘT THỨ NHẤT: GIA ĐÌNH HỌC TẬP Gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người. Những thói quen đọc sách, tinh thần tự học và thái độ đối với tri thức thường được hình thành từ gia đình. Một gia đình học tập là gia đình: - Khuyến khích các thành viên học tập thường xuyên. - Xây dựng thói quen đọc sách. - Cùng nhau chia sẻ kiến thức. - Tạo môi trường tích cực cho sự phát triển của trẻ. Khi hàng nghìn gia đình cùng học tập, cả cộng đồng sẽ thay đổi. TRỤ CỘT THỨ HAI: DÒNG HỌ HỌC TẬP Tại nhiều địa phương, các dòng họ đã đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến học. Nhiều quỹ khuyến học được thành lập. Nhiều học sinh nghèo vượt khó được hỗ trợ. Nhiều gia đình lấy việc học làm giá trị cốt lõi. Khi truyền thống hiếu học được duy trì qua nhiều thế hệ, cộng đồng sẽ hình thành nền tảng phát triển bền vững. TRỤ CỘT THỨ BA: NHÀ TRƯỜNG MỞ Nhà trường không nên hoạt động tách biệt khỏi cộng đồng. Ngược lại, trường học cần trở thành trung tâm văn hóa và học tập của địa phương. Ngoài giờ học chính khóa, trường học có thể: - Mở thư viện phục vụ cộng đồng. - Tổ chức lớp học kỹ năng. - Phối hợp tổ chức các hoạt động khoa học, văn hóa. - Chia sẻ cơ sở vật chất cho người dân. Khi trường học mở cửa với cộng đồng, tri thức sẽ được lan tỏa mạnh mẽ hơn. TRỤ CỘT THỨ TƯ: THIẾT CHẾ HỌC TẬP CỘNG ĐỒNG Nhà văn hóa, thư viện, trung tâm học tập cộng đồng, câu lạc bộ và các nền tảng số đều có thể trở thành không gian học tập. Những thiết chế này giúp mọi người: - Học nghề. - Học kỹ năng sống. - Tiếp cận công nghệ. - Cập nhật kiến thức mới. Đặc biệt, trong thời đại số, việc xây dựng thư viện số và học liệu mở sẽ giúp thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các vùng miền. TRỤ CỘT THỨ NĂM: VĂN HÓA HỌC TẬP SUỐT ĐỜI Yếu tố quan trọng nhất của cộng đồng học tập không phải là cơ sở vật chất. Đó là văn hóa học tập. Khi mỗi người đều tin rằng học tập là nhu cầu tự thân, cộng đồng học tập sẽ hình thành một cách tự nhiên. Người nông dân học kỹ thuật mới. Người công nhân học kỹ năng mới. Người cao tuổi học công nghệ số. Người trẻ học kỹ năng lãnh đạo. Tất cả cùng học và cùng phát triển. --- 5. CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ CỘNG ĐỒNG HỌC TẬP Sự phát triển của công nghệ số đang tạo ra cơ hội chưa từng có cho việc học tập suốt đời. Ngày nay, một người dân ở vùng sâu vùng xa vẫn có thể: - Học ngoại ngữ trực tuyến. - Tham gia các khóa học miễn phí. - Truy cập thư viện số. - Kết nối với chuyên gia ở khắp nơi trên thế giới. Công nghệ đã phá bỏ nhiều rào cản về không gian và thời gian. Tuy nhiên, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi mọi người đều được tiếp cận. Do đó, các địa phương cần: - Phổ cập kỹ năng số. - Hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ. - Phát triển hạ tầng số. - Xây dựng kho học liệu mở. Không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình học tập suốt đời. --- 6. XÂY DỰNG ĐỊA PHƯƠNG HỌC TẬP – TRÁCH NHIỆM CỦA TOÀN XÃ HỘI Xây dựng cộng đồng học tập không phải là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục. Đó là trách nhiệm chung của: - Chính quyền địa phương. - Nhà trường. - Gia đình. - Doanh nghiệp. - Các tổ chức xã hội. - Từng người dân. Chính quyền tạo cơ chế và chính sách. Nhà trường cung cấp tri thức. Doanh nghiệp hỗ trợ nguồn lực. Các tổ chức xã hội kết nối cộng đồng. Người dân chủ động học tập. Khi tất cả cùng chung tay, địa phương sẽ trở thành một cộng đồng học tập thực sự. --- 7. HƯỚNG TỚI XÃ HỘI HỌC TẬP QUỐC GIA Một quốc gia không thể phát triển bền vững nếu người dân ngừng học. Trong nền kinh tế tri thức, năng lực cạnh tranh của quốc gia phụ thuộc rất lớn vào chất lượng nguồn nhân lực. Muốn xây dựng một xã hội học tập cấp quốc gia, cần bắt đầu từ những cộng đồng học tập ở cơ sở. Mỗi xã, phường, thị trấn, quận huyện đều phải trở thành nơi mà người dân có cơ hội học tập suốt đời. Khi hàng nghìn cộng đồng học tập được hình thành, quốc gia sẽ sở hữu nguồn lực tri thức to lớn để phát triển. --- THÔNG ĐIỆP KẾT CHƯƠNG Một địa phương giàu có chưa chắc đã là một địa phương phát triển bền vững. Một địa phương thực sự phát triển là nơi người dân không ngừng học tập, chia sẻ tri thức và cùng nhau tiến bộ. Khi mỗi địa phương trở thành một cộng đồng học tập, chúng ta sẽ tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng một xã hội học tập, văn minh và thịnh vượng.
Love
4
1 Comments 0 Shares