Trong nhiều năm, không ít học sinh coi văn học như một môn học nặng nề, gắn liền với việc ghi nhớ tiểu sử tác giả, phân tích khuôn mẫu, hay học thuộc lòng dàn ý. Khi văn học bị giản lược thành công cụ thi cử, nó mất đi sự sống động vốn có. Thực tế này làm cho nhiều thế hệ học trò e ngại, xa lánh văn học – trong khi lẽ ra đây phải là môn học khơi dậy niềm vui, cảm hứng và sự đồng cảm.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở chương trình và cách ra đề thi, mà còn ở cách nhìn nhận. Nếu xã hội chỉ coi văn học như một "môn học để qua kỳ thi" thì học sinh khó lòng yêu văn học. Để khắc phục, cần một cách tiếp cận mới: coi văn học như dòng chảy nhân văn, nơi học sinh được tự do cảm nhận, được bày tỏ quan điểm, được gắn kết tri thức với đời sống.

3. Vì sao cần một “Sách trắng Văn học cấp 3”
Một Sách trắng không đơn thuần là giáo trình hay sách tham khảo. Nó là bản tuyên ngôn về phương hướng, là lời cam kết về tầm nhìn, là sự tổng kết kinh nghiệm và mở ra triển vọng đổi mới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, học sinh Việt Nam không chỉ cần tiếp cận các tác phẩm trong chương trình, mà còn cần học cách đọc, cách viết, cách suy nghĩ phê phán và sáng tạo.
Sách trắng Văn học cấp 3* nhằm:
Khẳng định giá trị bền vững của văn học trong việc hình thành nhân cách, văn hóa và tư duy công dân toàn cầu.
Đề xuất những phương pháp tiếp cận mới, coi học sinh là trung tâm, khuyến khích cảm thụ cá nhân thay vì áp đặt.
Tạo cầu nối giữa di sản văn học Việt Nam và thế giới, giữa văn chương cổ điển và hiện đại, giữa sách in và tri thức số.
Khơi gợi niềm tự hào dân tộc, đồng thời mở rộng tầm nhìn để học sinh hội nhập quốc tế.
4. Tinh thần đổi mới – văn học trong thời đại số
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên Internet, nơi chỉ cần vài giây là có thể tiếp cận kho tàng văn học toàn cầu. Tuy nhiên, sự phong phú ấy lại dễ khiến con người mất phương hướng nếu thiếu năng lực chọn lọc. Do đó, học sinh cần được trang bị kỹ năng đọc hiểu văn bản phức hợp, phân tích đa chiều, và đặc biệt là khả năng viết – b