HNI 12/7
Chương 24. Định kiến trong xã hội
"Rào cản vô hình ngăn con người nhìn thấy giá trị thật"
Có những bức tường được xây bằng gạch đá.
Có những hàng rào được dựng lên bằng thép và bê tông.
Nhưng cũng có những rào cản vô hình còn khó vượt qua hơn tất cả, đó là định kiến.
Định kiến không có hình dạng, không phát ra âm thanh, nhưng lại có sức mạnh chi phối cách con người nhìn nhận, đối xử và đánh giá lẫn nhau. Chỉ vì một ngoại hình khác biệt, một nghề nghiệp bình thường, một xuất thân khiêm tốn hay một sai lầm trong quá khứ, nhiều người đã bị gắn cho những nhãn mác mà họ không hề lựa chọn.
Điều đáng tiếc là khi định kiến đã hình thành, con người thường chỉ tìm những điều củng cố niềm tin của mình, thay vì tìm kiếm sự thật. Vì vậy, định kiến không chỉ làm tổn thương người khác mà còn giới hạn chính khả năng nhìn nhận đúng đắn của mỗi chúng ta.
1. Định kiến được hình thành như thế nào?
Không ai sinh ra đã mang trong mình định kiến.
Định kiến được hình thành từ môi trường sống, từ những câu chuyện được nghe, từ kinh nghiệm cá nhân và từ ảnh hưởng của gia đình, cộng đồng hay truyền thông.
Nếu một người nhiều lần nghe rằng một nhóm người nào đó "không đáng tin", họ có thể vô thức tin điều đó mà chưa từng tự mình kiểm chứng.
Nếu một đứa trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên phán xét người khác qua vẻ bề ngoài, em cũng dễ hình thành thói quen đánh giá con người bằng hình thức thay vì phẩm chất.
Những suy nghĩ ấy có thể tồn tại rất lâu nếu không được soi chiếu bằng tri thức, trải nghiệm và sự phản tỉnh.
2. Những dạng định kiến phổ biến
Trong xã hội, định kiến xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
Có người bị đánh giá vì cách ăn mặc.
Có người bị xem nhẹ vì nghề nghiệp.
Có người bị nghi ngờ vì tuổi tác.
Có người bị coi thường vì hoàn cảnh gia đình hoặc điều kiện kinh tế.
Lại có những người bị phán xét chỉ vì họ từng thất bại một lần trong quá khứ.
Những định kiến ấy khiến nhiều tài năng không được công nhận, nhiều ước mơ bị dập tắt và nhiều con người phải sống trong cảm giác bị hiểu lầm.
Điều nguy hiểm là định kiến thường khoác lên mình chiếc áo của "kinh nghiệm", khiến người ta lầm tưởng rằng mình đang đánh giá khách quan.
3. Định kiến làm tổn thương cả người bị đánh giá và người phán xét
Chương 24. Định kiến trong xã hội
"Rào cản vô hình ngăn con người nhìn thấy giá trị thật"
Có những bức tường được xây bằng gạch đá.
Có những hàng rào được dựng lên bằng thép và bê tông.
Nhưng cũng có những rào cản vô hình còn khó vượt qua hơn tất cả, đó là định kiến.
Định kiến không có hình dạng, không phát ra âm thanh, nhưng lại có sức mạnh chi phối cách con người nhìn nhận, đối xử và đánh giá lẫn nhau. Chỉ vì một ngoại hình khác biệt, một nghề nghiệp bình thường, một xuất thân khiêm tốn hay một sai lầm trong quá khứ, nhiều người đã bị gắn cho những nhãn mác mà họ không hề lựa chọn.
Điều đáng tiếc là khi định kiến đã hình thành, con người thường chỉ tìm những điều củng cố niềm tin của mình, thay vì tìm kiếm sự thật. Vì vậy, định kiến không chỉ làm tổn thương người khác mà còn giới hạn chính khả năng nhìn nhận đúng đắn của mỗi chúng ta.
1. Định kiến được hình thành như thế nào?
Không ai sinh ra đã mang trong mình định kiến.
Định kiến được hình thành từ môi trường sống, từ những câu chuyện được nghe, từ kinh nghiệm cá nhân và từ ảnh hưởng của gia đình, cộng đồng hay truyền thông.
Nếu một người nhiều lần nghe rằng một nhóm người nào đó "không đáng tin", họ có thể vô thức tin điều đó mà chưa từng tự mình kiểm chứng.
Nếu một đứa trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên phán xét người khác qua vẻ bề ngoài, em cũng dễ hình thành thói quen đánh giá con người bằng hình thức thay vì phẩm chất.
Những suy nghĩ ấy có thể tồn tại rất lâu nếu không được soi chiếu bằng tri thức, trải nghiệm và sự phản tỉnh.
2. Những dạng định kiến phổ biến
Trong xã hội, định kiến xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
Có người bị đánh giá vì cách ăn mặc.
Có người bị xem nhẹ vì nghề nghiệp.
Có người bị nghi ngờ vì tuổi tác.
Có người bị coi thường vì hoàn cảnh gia đình hoặc điều kiện kinh tế.
Lại có những người bị phán xét chỉ vì họ từng thất bại một lần trong quá khứ.
Những định kiến ấy khiến nhiều tài năng không được công nhận, nhiều ước mơ bị dập tắt và nhiều con người phải sống trong cảm giác bị hiểu lầm.
Điều nguy hiểm là định kiến thường khoác lên mình chiếc áo của "kinh nghiệm", khiến người ta lầm tưởng rằng mình đang đánh giá khách quan.
3. Định kiến làm tổn thương cả người bị đánh giá và người phán xét
HNI 12/7
Chương 24. Định kiến trong xã hội
"Rào cản vô hình ngăn con người nhìn thấy giá trị thật"
Có những bức tường được xây bằng gạch đá.
Có những hàng rào được dựng lên bằng thép và bê tông.
Nhưng cũng có những rào cản vô hình còn khó vượt qua hơn tất cả, đó là định kiến.
Định kiến không có hình dạng, không phát ra âm thanh, nhưng lại có sức mạnh chi phối cách con người nhìn nhận, đối xử và đánh giá lẫn nhau. Chỉ vì một ngoại hình khác biệt, một nghề nghiệp bình thường, một xuất thân khiêm tốn hay một sai lầm trong quá khứ, nhiều người đã bị gắn cho những nhãn mác mà họ không hề lựa chọn.
Điều đáng tiếc là khi định kiến đã hình thành, con người thường chỉ tìm những điều củng cố niềm tin của mình, thay vì tìm kiếm sự thật. Vì vậy, định kiến không chỉ làm tổn thương người khác mà còn giới hạn chính khả năng nhìn nhận đúng đắn của mỗi chúng ta.
1. Định kiến được hình thành như thế nào?
Không ai sinh ra đã mang trong mình định kiến.
Định kiến được hình thành từ môi trường sống, từ những câu chuyện được nghe, từ kinh nghiệm cá nhân và từ ảnh hưởng của gia đình, cộng đồng hay truyền thông.
Nếu một người nhiều lần nghe rằng một nhóm người nào đó "không đáng tin", họ có thể vô thức tin điều đó mà chưa từng tự mình kiểm chứng.
Nếu một đứa trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên phán xét người khác qua vẻ bề ngoài, em cũng dễ hình thành thói quen đánh giá con người bằng hình thức thay vì phẩm chất.
Những suy nghĩ ấy có thể tồn tại rất lâu nếu không được soi chiếu bằng tri thức, trải nghiệm và sự phản tỉnh.
2. Những dạng định kiến phổ biến
Trong xã hội, định kiến xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
Có người bị đánh giá vì cách ăn mặc.
Có người bị xem nhẹ vì nghề nghiệp.
Có người bị nghi ngờ vì tuổi tác.
Có người bị coi thường vì hoàn cảnh gia đình hoặc điều kiện kinh tế.
Lại có những người bị phán xét chỉ vì họ từng thất bại một lần trong quá khứ.
Những định kiến ấy khiến nhiều tài năng không được công nhận, nhiều ước mơ bị dập tắt và nhiều con người phải sống trong cảm giác bị hiểu lầm.
Điều nguy hiểm là định kiến thường khoác lên mình chiếc áo của "kinh nghiệm", khiến người ta lầm tưởng rằng mình đang đánh giá khách quan.
3. Định kiến làm tổn thương cả người bị đánh giá và người phán xét
English