HNI 18-9 -
CHƯƠNG 6 – DỮ LIỆU: NGUỒN DẦU MỎ MỚI CỦA THẾ KỶ 21
6.1. Khái niệm và tầm quan trọng của dữ liệu trong kỷ nguyên số
Nếu thế kỷ XX được coi là thời đại của dầu mỏ, thì thế kỷ XXI là thời đại của dữ liệu. Cũng giống như dầu mỏ, dữ liệu cần được khai thác, tinh chế và sử dụng mới trở thành giá trị.
Dữ liệu là tập hợp thông tin có cấu trúc hoặc phi cấu trúc, phản ánh mọi hoạt động của con người, doanh nghiệp và xã hội. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược:
Doanh nghiệp dựa vào dữ liệu để ra quyết định.
Chính phủ dùng dữ liệu để quản lý và hoạch định chính sách.
Người tiêu dùng để lại dữ liệu trong mỗi tương tác số.
Khẩu hiệu phổ biến: “Data is the new oil” (dữ liệu là dầu mỏ mới).
6.2. Sự bùng nổ dữ liệu toàn cầu
Theo IDC (2022), thế giới tạo ra 97 zettabyte dữ liệu trong năm 2022, dự báo đến 2025 sẽ vượt 180 zettabyte.
Nguồn tạo dữ liệu:
Người dùng Internet: mạng xã hội, tìm kiếm, mua sắm online.
Thiết bị IoT: cảm biến, camera, đồng hồ thông minh.
Doanh nghiệp & chính phủ: giao dịch, hồ sơ, hệ thống quản trị.
AI và máy học: tạo thêm dữ liệu từ phân tích và mô hình hóa.
Đặc trưng: dữ liệu tăng trưởng theo cấp số nhân, khối lượng khổng lồ, đa dạng, tốc độ cao. Đây chính là khái niệm Big Data (dữ liệu lớn).
6.3. Phân loại dữ liệu
1. Theo cấu trúc
Dữ liệu có cấu trúc: bảng, số liệu, dễ lưu trữ (SQL).
Dữ liệu phi cấu trúc: video, ảnh, text, email (chiếm 80% dữ liệu toàn cầu).
2. Theo nguồn gốc
Dữ liệu giao dịch: mua bán, thanh toán.
Dữ liệu hành vi: click, lượt xem, tìm kiếm.
Dữ liệu cảm biến: từ IoT.
Dữ liệu xã hội: từ mạng xã hội, bình luận, review.
3. Theo giá trị
Dữ liệu thô: chưa qua xử lý.
Dữ liệu tinh chế: được phân tích, trích xuất giá trị.
6.4. Dữ liệu và mô hình kinh doanh
Dữ liệu đã làm thay đổi mô hình kinh doanh theo ít nhất 3 cách:
6.4.1. Data-driven Business Model
Doanh nghiệp dựa trên dữ liệu để đưa ra quyết định, thiết kế sản phẩm, tối ưu vận hành.
Ví dụ: Netflix phân tích lịch sử xem phim để sản xuất House of Cards – một series thành công toàn cầu.
6.4.2. Data as a Service (DaaS)
Doanh nghiệp bán hoặc cho thuê dữ liệu. Ví dụ: Experian, Nielsen cung cấp dữ liệu thị trường.
6.4.3. Nền tảng dữ liệu (Data Platform)
CHƯƠNG 6 – DỮ LIỆU: NGUỒN DẦU MỎ MỚI CỦA THẾ KỶ 21
6.1. Khái niệm và tầm quan trọng của dữ liệu trong kỷ nguyên số
Nếu thế kỷ XX được coi là thời đại của dầu mỏ, thì thế kỷ XXI là thời đại của dữ liệu. Cũng giống như dầu mỏ, dữ liệu cần được khai thác, tinh chế và sử dụng mới trở thành giá trị.
Dữ liệu là tập hợp thông tin có cấu trúc hoặc phi cấu trúc, phản ánh mọi hoạt động của con người, doanh nghiệp và xã hội. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược:
Doanh nghiệp dựa vào dữ liệu để ra quyết định.
Chính phủ dùng dữ liệu để quản lý và hoạch định chính sách.
Người tiêu dùng để lại dữ liệu trong mỗi tương tác số.
Khẩu hiệu phổ biến: “Data is the new oil” (dữ liệu là dầu mỏ mới).
6.2. Sự bùng nổ dữ liệu toàn cầu
Theo IDC (2022), thế giới tạo ra 97 zettabyte dữ liệu trong năm 2022, dự báo đến 2025 sẽ vượt 180 zettabyte.
Nguồn tạo dữ liệu:
Người dùng Internet: mạng xã hội, tìm kiếm, mua sắm online.
Thiết bị IoT: cảm biến, camera, đồng hồ thông minh.
Doanh nghiệp & chính phủ: giao dịch, hồ sơ, hệ thống quản trị.
AI và máy học: tạo thêm dữ liệu từ phân tích và mô hình hóa.
Đặc trưng: dữ liệu tăng trưởng theo cấp số nhân, khối lượng khổng lồ, đa dạng, tốc độ cao. Đây chính là khái niệm Big Data (dữ liệu lớn).
6.3. Phân loại dữ liệu
1. Theo cấu trúc
Dữ liệu có cấu trúc: bảng, số liệu, dễ lưu trữ (SQL).
Dữ liệu phi cấu trúc: video, ảnh, text, email (chiếm 80% dữ liệu toàn cầu).
2. Theo nguồn gốc
Dữ liệu giao dịch: mua bán, thanh toán.
Dữ liệu hành vi: click, lượt xem, tìm kiếm.
Dữ liệu cảm biến: từ IoT.
Dữ liệu xã hội: từ mạng xã hội, bình luận, review.
3. Theo giá trị
Dữ liệu thô: chưa qua xử lý.
Dữ liệu tinh chế: được phân tích, trích xuất giá trị.
6.4. Dữ liệu và mô hình kinh doanh
Dữ liệu đã làm thay đổi mô hình kinh doanh theo ít nhất 3 cách:
6.4.1. Data-driven Business Model
Doanh nghiệp dựa trên dữ liệu để đưa ra quyết định, thiết kế sản phẩm, tối ưu vận hành.
Ví dụ: Netflix phân tích lịch sử xem phim để sản xuất House of Cards – một series thành công toàn cầu.
6.4.2. Data as a Service (DaaS)
Doanh nghiệp bán hoặc cho thuê dữ liệu. Ví dụ: Experian, Nielsen cung cấp dữ liệu thị trường.
6.4.3. Nền tảng dữ liệu (Data Platform)
HNI 18-9 - 💥💥💥
CHƯƠNG 6 – DỮ LIỆU: NGUỒN DẦU MỎ MỚI CỦA THẾ KỶ 21
6.1. Khái niệm và tầm quan trọng của dữ liệu trong kỷ nguyên số
Nếu thế kỷ XX được coi là thời đại của dầu mỏ, thì thế kỷ XXI là thời đại của dữ liệu. Cũng giống như dầu mỏ, dữ liệu cần được khai thác, tinh chế và sử dụng mới trở thành giá trị.
Dữ liệu là tập hợp thông tin có cấu trúc hoặc phi cấu trúc, phản ánh mọi hoạt động của con người, doanh nghiệp và xã hội. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược:
Doanh nghiệp dựa vào dữ liệu để ra quyết định.
Chính phủ dùng dữ liệu để quản lý và hoạch định chính sách.
Người tiêu dùng để lại dữ liệu trong mỗi tương tác số.
Khẩu hiệu phổ biến: “Data is the new oil” (dữ liệu là dầu mỏ mới).
6.2. Sự bùng nổ dữ liệu toàn cầu
Theo IDC (2022), thế giới tạo ra 97 zettabyte dữ liệu trong năm 2022, dự báo đến 2025 sẽ vượt 180 zettabyte.
Nguồn tạo dữ liệu:
Người dùng Internet: mạng xã hội, tìm kiếm, mua sắm online.
Thiết bị IoT: cảm biến, camera, đồng hồ thông minh.
Doanh nghiệp & chính phủ: giao dịch, hồ sơ, hệ thống quản trị.
AI và máy học: tạo thêm dữ liệu từ phân tích và mô hình hóa.
Đặc trưng: dữ liệu tăng trưởng theo cấp số nhân, khối lượng khổng lồ, đa dạng, tốc độ cao. Đây chính là khái niệm Big Data (dữ liệu lớn).
6.3. Phân loại dữ liệu
1. Theo cấu trúc
Dữ liệu có cấu trúc: bảng, số liệu, dễ lưu trữ (SQL).
Dữ liệu phi cấu trúc: video, ảnh, text, email (chiếm 80% dữ liệu toàn cầu).
2. Theo nguồn gốc
Dữ liệu giao dịch: mua bán, thanh toán.
Dữ liệu hành vi: click, lượt xem, tìm kiếm.
Dữ liệu cảm biến: từ IoT.
Dữ liệu xã hội: từ mạng xã hội, bình luận, review.
3. Theo giá trị
Dữ liệu thô: chưa qua xử lý.
Dữ liệu tinh chế: được phân tích, trích xuất giá trị.
6.4. Dữ liệu và mô hình kinh doanh
Dữ liệu đã làm thay đổi mô hình kinh doanh theo ít nhất 3 cách:
6.4.1. Data-driven Business Model
Doanh nghiệp dựa trên dữ liệu để đưa ra quyết định, thiết kế sản phẩm, tối ưu vận hành.
Ví dụ: Netflix phân tích lịch sử xem phim để sản xuất House of Cards – một series thành công toàn cầu.
6.4.2. Data as a Service (DaaS)
Doanh nghiệp bán hoặc cho thuê dữ liệu. Ví dụ: Experian, Nielsen cung cấp dữ liệu thị trường.
6.4.3. Nền tảng dữ liệu (Data Platform)
English