HNI 28-12
BÀI THƠ CHƯƠNG 19: HƯƠNG CỦA DAO

Có một thời
dân chủ là ngày đi bỏ phiếu
rồi trở về
để người khác quyết định thay

Quyền lực được gói lại
trong nhiệm kỳ
trong chức danh
trong căn phòng kín

Và niềm tin
được yêu cầu
thay cho sự tham gia

DAO không đến như cuộc lật đổ
nó đến
như một khe nứt nhỏ
trong bức tường đại diện

Ở đó
quyền lực không ngồi yên
nó di chuyển
theo đóng góp và cam kết

Không ai giữ mãi tiếng nói
không ai bị câm lặng vĩnh viễn
quyền lên
khi trách nhiệm lên

Dân chủ không còn là khoảnh khắc
nó trở thành
dòng chảy
của quyết định nhỏ

Không phải ai cũng quyết mọi thứ
mỗi người bước vào
nơi mình hiểu
và rút ra khi không còn gắn bó

Luật không treo trên tường
nó nằm trong mã
rõ ràng
và không uốn cong vì cảm xúc

Ngân sách không đi qua ân huệ
nó chảy
khi điều kiện đủ
và dừng khi cam kết gãy

Đội xanh thấy ở đây tự do
đội đỏ thấy ở đây rủi ro
DAO chỉ hỏi
quy tắc đã đủ rõ chưa

Minh bạch không hứa đạo đức
nhưng nó
làm cho gian dối
khó ẩn náu

Quyền lực không biến mất
nó đổi hình
từ ngai
sang luồng

Từ chức vụ
sang chức năng
từ giữ
sang lưu thông

DAO không phải thiên đường
nó đòi hỏi
con người trưởng thành
hơn vai trò cử tri

Ai không tham gia
vẫn chịu hệ quả
ai tham gia
không được trốn trách nhiệm

Dân chủ 4.0
không hỏi bạn theo phe nào
nó hỏi
bạn sẵn sàng góp gì

Và trong câu hỏi ấy
chính trị
bắt đầu rời khỏi diễn đàn
để bước vào đời sống

Có lẽ
tự do của thời đại mới
không nằm ở quyền phản đối
mà ở khả năng cùng vận hành

Khi nhân dân
không chỉ chọn người lãnh đạo
mà học cách
tự viết luật cho mình