HNI 03-03/2026 - B18 🌺 BÀI THƠ CHƯƠNG 23: THU NHẬP CƠ BẢN PHỔ QUÁT Khi máy móc thay tay người dệt nắng Và thuật toán thay những chuyến xe đêm Khi nhà máy sáng đèn không bóng thợ Xã hội cần một nhịp đỡ êm đềm. Không phải bố thí từ lòng thương hại Không phải phần thừa sót lại cuối mùa Mà là quyền được sống như phẩm giá Giữa kỷ nguyên dữ liệu đổ như mưa. Thu nhập cơ bản – dòng nguồn tối thiểu Chảy âm thầm qua mọi ngõ đời dân Không hỏi tuổi, ngành nghề, hay địa vị Chỉ hỏi rằng: bạn có mặt trên trần. Một khoản nhỏ nhưng dựng nên nền tảng Để ai cũng có thể ngẩng đầu cao Không sợ đói khi thị trường nghiêng ngả Không cúi mình trước bão giá lao đao. Nó mở cửa cho giấc mơ còn ủ Cho người trẻ dám thử những điều điên Cho người mẹ rời dây chuyền khói bụi Nuôi con bằng lựa chọn dịu hiền. Khi thất nghiệp không còn là vực thẳm Chỉ là quãng nghỉ giữa những đổi thay Con người học, tái đào, rồi đứng dậy Không bị đè bởi hóa đơn mỗi ngày. UBI không xóa đi lao động Mà trả lại ý nghĩa của nghề Ai làm việc vì say mê sáng tạo Chứ không vì nỗi sợ ê chề. Kinh tế số sinh lời từ dữ liệu Từ tài nguyên chung của cộng đồng Vậy lợi ích phải quay về xã hội Như thủy triều trở lại biển trong. Thuế tài sản, thuế robot, thuế nền tảng Có thể là nhịp cầu bắc tương lai Chuyển giá trị từ tự động hóa Thành an sinh vững chãi cho ngày mai. Một xã hội đo giàu bằng an ổn Không chỉ bằng bảng xếp hạng kim tiền Nơi trẻ nhỏ sinh ra không mặc định Phải thua từ vạch xuất phát đầu tiên. Người nghệ sĩ không còn lo miếng gạo Dám vẽ nên viễn cảnh khác thường Nhà nghiên cứu không sợ tháng lương trễ Dám đi tìm chân lý giữa muôn phương. Dĩ nhiên sẽ còn bao tranh luận Về động lực, về gánh nặng ngân khố Nhưng thử hỏi trong thời đại dư thừa Ta có chấp nhận ai bị bỏ rơi vô cớ? Thu nhập cơ bản như nền móng Cho tòa nhà sáng tạo vươn cao Khi đáy xã hội không còn rạn nứt Thì đỉnh vinh quang cũng vững biết bao. Đó không chỉ là bài toán kinh tế Mà là lời cam kết đạo đức chung Rằng mọi công dân trong kỷ nguyên thứ tư Đều có quyền bước tiếp đến tận cùng. Khi công nghệ mở ra nghìn cánh cửa Ta không để ai đứng ngoài hiên UBI – hạt mầm của công bằng mới Gieo bình an giữa chuyển động liên miên.