CHƯƠNG 45:HGROUP – MỘT BÀN CỜ CHO NHIỀU THẾ HỆ

KHÔNG XÂY MỘT NGƯỜI QUYỀN LỰC NHẤT – XÂY MỘT HỆ THỐNG CÓ THỂ TRƯỜNG TỒN

 

Sau 44 chương, chúng ta trở lại nơi hành trình bắt đầu:

 

Một bàn cờ.

 

Trên bàn cờ ấy có Vua, Hậu, Xe, Tượng, Mã và Tốt.

 

Mỗi quân có sức mạnh riêng.

 

Mỗi quân có giới hạn riêng.

 

Mỗi quân có trách nhiệm riêng.

 

Và không một quân nào có thể thay thế toàn bộ bàn cờ.

 

Đó cũng chính là tư tưởng cuối cùng của Bàn cờ HGroup:

 

HGroup không hướng tới việc tạo ra một người có quyền lực tuyệt đối.

 

HGroup hướng tới xây dựng một hệ thống trong đó:

 

quyền lực được phân bổ;

trách nhiệm được xác định;

nhân tài được phát triển;

tri thức được kế thừa;

và giá trị được tạo ra liên tục.

 

Không chỉ trong một năm.

 

Không chỉ trong một nhiệm kỳ.

 

Không chỉ trong thời đại của một người sáng lập.

 

Mà qua nhiều thế hệ.

 

---

 

1. Một tổ chức lớn hơn người sáng lập

 

Người sáng lập có thể gieo hạt giống đầu tiên.

 

Có thể xác lập tầm nhìn.

 

Có thể tập hợp những con người đầu tiên.

 

Có thể xây những sản phẩm và nền tảng đầu tiên.

 

Nhưng nếu mọi thứ chỉ tồn tại khi người sáng lập còn trực tiếp điều hành, tổ chức ấy vẫn chưa thực sự trưởng thành.

 

Một ngày nào đó, người sáng lập phải có thể bước lùi lại.

 

Nhưng hệ thống vẫn vận hành.

 

Khách hàng vẫn được phục vụ.

 

Nhân viên vẫn trưởng thành.

 

Sản phẩm vẫn được đổi mới.

 

Lãnh đạo mới vẫn xuất hiện.

 

Giá trị mới vẫn được tạo ra.

 

Khi đó người sáng lập không còn chỉ xây một doanh nghiệp.

 

Họ đã góp phần xây dựng một thể chế có khả năng tiếp tục phát triển.

 

---

 

2. Không xây quyền lực tuyệt đối

 

Quyền lực tập trung có thể giúp quyết định nhanh trong một số giai đoạn.

 

Nhưng quyền lực tuyệt đối cũng tạo ra rủi ro.

 

Nếu mọi quyết định đều phải chờ một người, tốc độ của cả hệ thống sẽ bị giới hạn bởi tốc độ của người đó.

 

Nếu mọi thông tin đều tập trung vào một người, tổ chức sẽ khó trưởng thành.

 

Nếu không ai được phản biện người lãnh đạo, sai lầm nhỏ có thể trở thành sai lầm lớn.

 

Vì vậy Bàn cờ HGroup không được xây quanh tư tưởng:

 

“Ai là người quyền lực nhất?”

 

Mà phải đặt câu hỏi:

 

“Quyền quyết định này nên nằm ở đâu để tạo ra kết quả tốt nhất và vẫn được kiểm soát?”

 

Đó là sự chuyển đổi từ quyền lực cá nhân sang quản trị hệ thống.

 

---

 

3. Quyền lực phải được phân bổ

 

Không phải quyết định nào cũng cần đưa lên cấp cao nhất.

 

Người gần khách hàng cần có quyền giải quyết những vấn đề phù hợp với khách hàng.

 

Người quản lý dự án cần có quyền trong phạm vi dự án.

 

Giám đốc đơn vị cần có quyền tương ứng với kết quả họ phải chịu trách nhiệm.

 

Hội đồng quản trị nhìn những vấn đề ở cấp toàn hệ thống.

 

Người lãnh đạo cao nhất tập trung vào chiến lược, con người, văn hóa và những quyết định có ảnh hưởng dài hạn.

 

Nguyên tắc phải rõ:

 

Quyền hạn đi đến đâu, trách nhiệm đi đến đó.

 

Không trao quyền mà không kiểm soát.

 

Nhưng cũng không giao trách nhiệm mà không trao đủ quyền.

 

---

 

4. Trách nhiệm phải được xác định

 

Một hệ thống yếu thường có rất nhiều người tham gia nhưng khi xảy ra vấn đề lại không biết ai chịu trách nhiệm.

 

HGroup cần tránh điều đó.

 

Mỗi vị trí phải hiểu:

 

Tôi chịu trách nhiệm về điều gì?

 

Tôi có quyền quyết định điều gì?

 

Điều gì phải phối hợp?

 

Điều gì cần báo cáo?

 

Kết quả của tôi được đo bằng gì?

 

Khi trách nhiệm rõ ràng, con người chủ động hơn.

 

Khi quyền hạn rõ ràng, quyết định nhanh hơn.

 

Khi cơ chế phối hợp rõ ràng, xung đột giảm đi.

 

Sự rõ ràng là một dạng sức mạnh của tổ chức.

 

---

 

5. Nhân tài phải liên tục được phát triển

 

Một tổ chức nhiều thế hệ không thể chỉ dựa vào đội ngũ giỏi của hôm nay.

 

Nó phải liên tục tạo ra đội ngũ giỏi của ngày mai.

 

Quân Tốt hôm nay có thể là Hậu của tương lai.

 

Nhân viên hôm nay có thể trở thành chuyên gia.

 

Chuyên gia có thể trở thành quản lý.

 

Quản lý có thể trở thành lãnh đạo.

 

Và người lãnh đạo phải tiếp tục đào tạo những nhà lãnh đạo mới.

 

Vì vậy mỗi cấp quản lý HGroup cần mang thêm một trách nhiệm:

 

phát hiện và phát triển người có thể thay thế mình.

 

Khi một tổ chức liên tục tạo ra lãnh đạo mới, nó không còn quá lo sợ trước sự thay đổi con người.

 

---

 

6. Tri thức phải sống lâu hơn người tạo ra nó

 

Một người có thể làm việc cho HGroup mười năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn.

 

Trong thời gian đó họ tích lũy rất nhiều kinh nghiệm.

 

Nếu khi họ rời đi, kinh nghiệm cũng biến mất, tổ chức phải học lại từ đầu.

 

Đó là sự lãng phí.

 

HBook, dữ liệu, quy trình, đào tạo và các nền tảng số phải giúp chuyển:

 

Kinh nghiệm cá nhân → Tri thức tổ chức.

 

Những điều đã làm đúng phải được lưu lại.

 

Những thất bại phải trở thành bài học.

 

Những nguyên tắc quan trọng phải được truyền lại.

 

Như vậy thế hệ sau không bắt đầu từ con số không.

 

Họ bắt đầu từ nơi thế hệ trước đã đi tới.

 

---

 

7. Công nghệ giúp kết nối các thế hệ

 

H.AI, dữ liệu và nền tảng số không chỉ giúp HGroup làm việc nhanh hơn.

 

Chúng còn có thể trở thành những cây cầu nối tri thức.

 

Một nhân viên mới có thể tiếp cận kinh nghiệm của người đi trước.

 

Một chi nhánh có thể học từ chi nhánh khác.

 

Một đơn vị có thể sử dụng dữ liệu của toàn hệ sinh thái trong phạm vi phù hợp.

 

Một bài học được tạo ra hôm nay có thể tiếp tục hữu ích nhiều năm sau.

 

Công nghệ khi ấy không thay thế con người.

 

Nó giúp trí tuệ của nhiều thế hệ con người được kết nối với nhau.

 

---

 

8. Giá trị phải được tạo ra liên tục

 

Một tổ chức không thể trường tồn chỉ vì từng có quá khứ thành công.

 

Thành tựu hôm qua không bảo đảm thành công ngày mai.

 

Mỗi thế hệ phải tiếp tục trả lời:

 

Khách hàng hôm nay cần gì?

 

Xã hội đang thay đổi thế nào?

 

Công nghệ đang mở ra điều gì?

 

Những mô hình nào không còn phù hợp?

 

HGroup cần tạo ra giá trị mới ở đâu?

 

Đó là lý do vòng tròn của Chương 43 phải tiếp tục:

 

Thử nghiệm → Đo lường → Học hỏi → Điều chỉnh → Mở rộng.

 

Một tổ chức nhiều thế hệ phải là một tổ chức biết học.

 

---

 

9. Mỗi thế hệ được quyền viết tiếp bàn cờ

 

Thế hệ sau không có nhiệm vụ sao chép nguyên vẹn thế hệ trước.

 

Nếu chỉ lặp lại quá khứ, tổ chức sẽ già đi.

 

Người đi trước trao lại:

 

giá trị;

 

tri thức;

 

uy tín;

 

hệ thống;

 

và những nguyên tắc nền tảng.

 

Nhưng thế hệ tiếp theo phải được quyền sáng tạo.

 

Họ có thể xây những sản phẩm mà người sáng lập chưa từng nghĩ tới.

 

Sử dụng những công nghệ chưa từng tồn tại.

 

Mở những thị trường chưa từng bước vào.

 

Thậm chí thay đổi những mô hình từng rất thành công nhưng đã hết thời.

 

Kế thừa không phải bảo quản quá khứ.

Kế thừa là dùng nền móng của quá khứ để xây tương lai.

 

---

 

10. Bàn cờ vẫn tiếp tục

 

Một ngày nào đó, những người đang lãnh đạo hôm nay sẽ trở thành thế hệ đi trước.

 

Những người trẻ hôm nay sẽ ngồi vào những vị trí quan trọng.

 

Rồi một ngày, chính họ cũng sẽ phải trao quyền cho thế hệ tiếp theo.

 

Vòng quay ấy tiếp tục.

 

Người đến.

 

Người đi.

 

Vai trò thay đổi.

 

Sản phẩm thay đổi.

 

Công nghệ thay đổi.

 

Thị trường thay đổi.

 

Nhưng một điều phải tiếp tục:

 

khả năng tạo ra giá trị cho con người và xã hội.

 

Đó mới là lý do để một tổ chức tồn tại qua nhiều thế hệ.

 

---

 

NƯỚC ĐI CUỐI CÙNG

 

Sau tất cả, có lẽ nước đi quan trọng nhất lại không phải là một nước đi.

 

Đó là khả năng xây dựng một bàn cờ mà ván chơi có thể tiếp tục sau khi thế hệ đầu tiên rời đi.

 

Một người sáng lập có thể mở đầu.

 

Nhưng không nên là người duy nhất có thể tiếp tục.

 

Một Hậu có thể rất mạnh.

 

Nhưng không được trở thành toàn bộ hệ thống.

 

Một Xe có thể tạo sức mạnh lớn.

 

Nhưng cần được kết nối.

 

Một Mã có thể tạo đột phá.

 

Một Tượng có thể mang chiều sâu chuyên môn.

 

Một Tốt nhỏ bé hôm nay có thể trở thành lãnh đạo ngày mai.

 

Và Vua giữ cho bàn cờ có trung tâm chiến lược.

 

Tất cả đều quan trọng.

 

Nhưng:

 

không ai lớn hơn bàn cờ.

 

Đó chính là điểm kết của 45 chương và cũng là điểm bắt đầu cho một hành trình mới.

 

HGroup không hướng tới một tổ chức mà mọi người phải hỏi:

 

“Ai là người có quyền lực lớn nhất?”

 

HGroup hướng tới một tổ chức mà mọi người có thể trả lời rõ:

 

Ai chịu trách nhiệm?

Ai có quyền quyết định?

Ai kiểm soát?

Ai phản biện?

Ai đang được đào tạo để tiếp nối?

Và giá trị nào đang được tạo ra?

 

Khi những câu hỏi ấy có câu trả lời rõ ràng, HGroup không còn phụ thuộc vào một cá nhân.

 

Nó bắt đầu trở thành một hệ thống.

 

Một hệ thống nơi:

 

Quyền lực được phân bổ.

Trách nhiệm được xác định.

Nhân tài được phát triển.

Tri thức được kế thừa.

Công nghệ được kết nối.

Giá trị được tạo ra liên tục.

 

Người sáng lập có thể là người đặt quân cờ đầu tiên.

 

Nhưng thế hệ thứ hai sẽ đi những nước cờ của họ.

 

Thế hệ thứ ba sẽ mở những bàn cờ mới.

 

Và những thế hệ sau nữa có thể đi xa hơn tất cả những gì thế hệ đầu tiên từng hình dung.

 

Đó không phải lúc tư tưởng ban đầu biến mất.

 

Đó là lúc hạt giống ban đầu đã trở thành một khu rừng.

 

Một đời người có giới hạn.

 

Một nhiệm kỳ có giới hạn.

 

Một thế hệ có giới hạn.

 

Nhưng một hệ thống biết trao quyền, phát triển con người, lưu giữ tri thức và liên tục tạo ra giá trị có thể tiếp tục rất lâu sau những người đầu tiên.

 

Vì vậy, nước đi cuối cùng của người sáng lập không phải là giữ quân cờ trong tay mình.

 

Mà là trao lại một bàn cờ đủ vững để nhiều thế hệ có thể tiếp tục chơi, tiếp tục sáng tạo và tiếp tục xây dựng.

 

Đó chính là:

 

HGROUP – MỘT BÀN CỜ CHO NHIỀU THẾ HỆ.